Amérika hökümiti xitayning bir téxnologiye shirkiti bilen Uyghur rayonining ikki neper re'isini jazalidi

• Muxbirimiz erkin
  2021-12-10

Amérika soda ministirliqi 10-dékabir küni özining yéngi imbargo tizimlikini élan qilip, xitayning Uyghurlargha qaratqan basturushigha chétishliq bir téxnologiye shérkiti bilen Uyghur aptonom rayonining ikki neper Uyghur re'isini jazalighanlighanliqini élan qildi.

Amérika soda ministirliqi bu qétim xitayning SenseTime, yeni “Shangtang téxnologiyesi” namliq sünniy idrak téxnika shirkiti bilen Uyghur aptonom rayonining hazirqi muweqqet re'isi erkin tuniyaz we sabiq re'isi shöhret zakirgha imbargo yürgüzgen.

Amérika soda ministirliqining bildürüshiche, xitayning “Shangtang téxnologiyesi” shirkiti “Nishanliq halda étnik kimlikini perqlendüridighan, bolupmu Uyghurlarning étnik kimlikini belgileshni nishan qilghan” yüz tonush programmisini tereqqiy qildurghan iken. Soda ministirliqi yene bu shirketning yumshaq détali Uyghurlar saqal qoyuwalghan, köz eynek yaki maska taqiwalghan teqdirdimu, ularni perqlendürüsh itidarigha ige ikenlikini bildürgen.

Amérika soda ministirliqining bu qarari amérika awam palatasi 8-dékabir “Uyghur mejburi emgikining aldini élish qanun layihesi” ni mutleq köp awaz bilen maqullap arqidinla élan qilin'ghan. Soda ministirliqining bu qétim yene shohret zakir bilen erkin tuniyazni “Qara tizimlik” ke kirgüzüshimu alahide diqqet qozghidi.

Shohret zakir téxi yéqinda Uyghur aptonom rayonining re'islikidin qaldurulup, uning ornigha erkin tuniyaz muweqqet re'islikke teyinlen'gen idi. Amérika soda ministirliqining éytishiche, “Shöhrat zakir bilen erkin tuniyaz bir milyondin artuq Uyghur we shinjangdiki musulmanlarni asas qilghan bashqa az sanliq millet ezalirining qamilishini nazaret qilish wezipisini ötigen” iken. Melum bolushiche, shohret zakir bilen erkin tuniyazgha yene amérika tashqiy ishlar ministirliqining wiza imbargosi qoyulghan bolup, ularning amérikagha kirishi cheklinidiken.