Xeter astidiki alimlar teshkilati xitayni ilmiy tetqiqat erkinlikige hörmet qilishqa chaqirdi

Muxbirimiz irade
2021-05-06
Share

Xelq'ara xeter astidiki alimlar teshkilati 4-may küni bayanat élan qilip, xitay hökümitining yéqinda yawropa we amérikadiki bir qisim tetqiqatchilar we tetqiqat organlirigha jaza tedbiri qoyghanliqini tenqid qildi. Ular xitayning bu herikitini ilim-pen erkinlikige qilin'ghan éghir tehdit, dep körsetti we xitayni ochuq we erkin ilmiy tetqiqatlargha hörmet qilishqa chaqirdi.

Bu yil 3-ayda amérika, kanada, en'giliye we yawropa ittipaqining eza döletliri bolup, jem'iy 33 dölet xitayning Uyghurlargha yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliqini eyiblep, bu qirghinchiliqta mes'uliyiti bar dep qaralghan bir qisim xitay emeldarliri we organlirigha jaza tedbiri qoyghan idi. Buning bilen xitay hökümitimu qarshi heriketke ötüp, 22-we 26-mart künliri shiwitsiye xelq'ara ishlar tetqiqat orni xitay ishliri merkizining mudiri bjorn jérdén, en'giliye néyu-kasél uniwérsitétining tetqiqatchisi jo'anné simis finléy we amérikadiki tetqiqatchi adriyan zénz qatarliq tetqiqatchilargha we gérmaniye mérkator tetqiqat ornigha jaza tedbiri qoyghan idi.

Xeter astidiki alimlar teshkilati bayanatida xitayning bu herikitini eyiblep: "Xitay hökümiti delil-ispat bilen, sanliq melumatlar bilen ularning tetqiqatlirigha reddiye bérish ornigha, tetqiqatchilargha sayahet cheklimisi we xitaydiki tetqiqatchilar bilen hemkarlishish cheklimisi qoydi. Bu jaza ilmiy atmosférani jimiqturush we xitay kompartiyesi-döliti teripidin testiqlan'ghan bayan yaki idé'ologiyige mas kelmeydighan tetqiqat bilen shughullinidighan her qandaq alim yaki organni qorqutush urunushidur. Bu erkinlikke éghir tehdit bolup, choqum qarshi turulushi kérek," dégen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet