Тәтқиқатчи әлен мендоза: «әнглийә америка билән бир сәптә туруп хитайға тақабил туруши керәк»

Мухбиримиз ирадә
2019-08-08
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Әнгилийәдә чиқидиған «қуяш гезити» дә 7-авғуст күни «биз иттипақдишимиз америка билән бирлишип хитайға қарши бүйүк урушқа қатнишишимиз яки зор сиясий хаталиққа тәвәккүл қилишимиз керәк» мавзулуқ бир парчә мақалә елан қилинди.

Мақалә әнглийә «һенрий җексон иҗтимаий тәтқиқат оргини» ниң қурғучиси, тәтқиқатчи әлен мендоза тәрипидин йезилған болуп, у мақалисидә «әнгилийәниң тарихтин савақ елип, америка билән бир сәптә туруп, хитайға тақабил туруши вә бу арқилиқ хитайни хәлқаралиқ нормилар бойичә иш қилишқа көндүрүши керәклики» дәк бир идийәни алға сүргән.

У хитайниң әнгилийәгә селиватқан мәбләғлири әнглийә иқтисадиға бәлгилик пайда әкәлгән болсиму, һәммә нәрсиниң көрүнгәндәк гүзәл әмәсликини, җүмлидин хитайниң дектатор бир һакимийәт икәнликини, өз пуқралириниң кишилик һоқуқини қаттиқ дәпсәндә қиливатқанлиқини, буниң әң типик өрникиниң нөвәттә бир милйондин ошуқ уйғур мусулманлириниң лагерларда тутуп турулуши икәнликидәк мисалларни баян қилип өткән. У йәнә хитай һөкүмитиниң хоңкоңдиму өз неқабини йиртип ташлап, һәқиқий йүзини ашкарилаватқанлиқини билдүргән.

Аптор мақалисидә хитай һөкүмитиниң бундақ қанунсиз һәрикәтлириниң дөләт ичидила әмәс, бәлки дөләт сиртидиму мәвҗут икәнлики, мәсилән, униң җәнубий деңиздики аралларни өзиниң қиливелип, у аралларни қоралландуруватқанлиқи, иран вә шималий корейә билән сода қилип, уларниң ядро синақлири үчүн ярдәмлишип, ғәрб дөләтлиригә пайдисиз бир муһит яритиватқанлиқи, хитайниң мәбләғлирини алған сириланка қатарлиқ дөләтләрниң ақивәттә хитайға йөлинип қалғанлиқидәк пакитларниму оттуриға қойған.

Әлен мендоза мулаһизисидә америка хитайни рәсмий һалда «пулниң алмаштурулуш қиммитини контрол қилидиған дөләт» дәп қара тизимликкә алған мушу пәйтләрдә әнгилийәниңму таллашқа дуч кәлгәнликини әскәрткән вә «биз хитайниң юқириқидәк қобул қилғусиз йүксилишигә көз юмуп, хитай пулиниң давамлиқ янчуқимизға киришини давамлаштурамдуқ яки америка билән бирликтә адил риқабәтни қоғдамдуқ? әлвәттә, һечким сода уруши қилип зиян тартишни халимайду. Әмма бу хитайни хәлқара қанунларға көндүрүш үчүн төлинишкә тегишлик бир бәдәл болса, у һалда мән буни төләшкә әрзийдиған бир бәдәл дәп қараймән,» дегән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт