Хитай 12-июн күни қәшқәрдә “шинҗаңниң тарихий вә кәлгүси”намлиқ хәлқара муһакимә йиғини өткүзидикән

Вашингтондин мухбиримиз әркин тәйярлиди
2024.06.10

Хитай 12-июн күни қәшқәрдә “шинҗаңниң тарихи вә кәлгүси”намлиқ хәлқара муһакимә йиғини өткүзүп, уйғур дияриниң тарихи археологийәси қатарлиқ саһәләрдики нәтиҗиләрни хәлқара билән ортақлашмақчи икән. Һалбуки, хитай таратқулириниң хәвәрлиридә, районниң археологийә, тарих қатарлиқ саһәләрдә қолға кәлтүргән конкрет қайси нәтиҗиләрни хәлқара билән ортақлишидиғанлиқи, бу йиғинға хәлқарадин қайси тәтқиқатчиларниң тәклип қилинидиғанлиқи тилға елинмиған.

Хитай таратқулириниң бу һәқтики хәвәрлиридә, йиғинға хитайдин сирт, америка, австралийә, германийә, италийә, венгирийә, мисир, русийә, моңғулийә, қазақистан, өзбекистан қатарлиқ дөләтләрдин бирәр йүздәк мутәхәссисниң тәклип қилинғанлиқи қәйт қилинмақта.

Хитай һөкүмити 2000-йиллардин башлап, болупму 2016-йилдин кейин, ғәрб әллиридики нурғун даңлиқ уйғуршунасларға виза ембаргоси қоюп, уларниң уйғур диярида зиярәттә яки илмий тәтқиқат паалийәтлиридә болушини чәклигән иди. Хитай мәркизи телевизийә истансиси қармиқидики “җуңхуа йоли” намлиқ қаналниң бәргән бу һәқтики сүрәтлик хәвиридә көрситишичә, хитай вә чәт әллик мутәхәссисләр 12-июн қәшқәрдә йиғилип, тарих, археологийә қатарлиқ саһәләр бойичә “шинҗаңниң көп мәдәнийәтләр гирәлишип кәткән, көп хил динлар биргә инақ һалда мәвҗут болуп турған” бир район икәнликини намаян қилидикән.

Һалбуки, бу йиғин хитайниң уйғур диярини иқтисадий җәһәттин кәң көләмдә ечиш билән биргә, уйғурларниң нәччә миң йиллиқ тарихи вә мәдәнийитини қайта шәрһләп, уларниң бу районниң сиясий, иқтисадий, тил вә  мәдәнийәт һаятидики йетәкчилик орнини рәт қиливатқан бир вақитта чақирилмақта. Хитай һөкүмити йеқинқи йилларда “җуңхуа миллити ортақ гәвдиси еңи” бәрпа қилишни өзиниң бу райондики түп сиясити қилип бекитип, уйғурларниң мәдәнийәт, тил-әдәбият, сәнәт вә фолклор тәтқиқатчилирини кәң көләмдә тутқун қилған иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.