Хитайниң 3000 йиллиқ әпсанә-ривайити “мәдәнийәт йилтизидики бағлиниш” дәп тәшвиқ қилинған

Вашингтондин мухбиримиз җәвлан тәйярлиди
2024.03.01

Хитайниң тәшвиқат васитилири “җуңхуа милләтлири ортақ гәвдиси” ни испатлаш үчүн хитайниң 3 миң йиллиқ тарихи ривайәтлирини пакит сүпитидә оттуриға чиқарған.

Хитайниң “шинхуа тори” 1-март күни “шинҗаңдин 1 милйон 660 миң кивадрат километир келидиған хитай земинидин җуңхуа мәдәнийәт йилтизини издәш” намлиқ узун бир тәшвиқат обзори елан қилған болуп, униңда “мәғрибтики ханана” (西王母)  бутханиси билән хотән керийәдики “әҗдиһа көли” (龙湖) ривайәтлиридин тартип, хотәнниң қаштеши, уйғурларниң нахша-уссул, муқам-мәшрәплириниң тамамән ичкири хитай оттура түзләңлик мәдәнийити билән бағлинишлиқ икәнлики илгири сүрүлгән. Хитайниң бу ривайитигә көрә, “мәғрибтики ханана” тәңритеғидики боғда көли бағрини макан қилғанмиш, бәзидә тәңритеғидин һалқип, тәклимакан чөлидин өтүп, куенлун тағ бағридики керийәгә келип, “әҗдиһа көли” гә чөмүлүп ойнаймиш.

Хитайниң бу тәшвиқатида, юқириқи ривайәтләр “җуңхуа миллитиниң мәдәнийәт генини, һәр милләтниң йилтизиниң бир туташ икәнликини көрситиду. Җуңхуа милләтлириниң уюшуш күчи қанда әмәс, мәдәнийәттә” дейилгән.

Хәвәрдә ейтилишичә, “мәғрибтики ханана” бутханиси йүән сулалиси дәвридә селинған . Һалбуки, йүән сулалиси моңғуллар қурған ханданлиқ болуп, хитайларниң у дәврдә уйғур диярида мәвҗут болған-болмиғанлиқи, әгәр мәвҗут болған тәқдирдә  у бутханини будда динидики хитайларниң яки лама динидики моңғулларниң салғанлиқи ениқ әмәс. Хитай вә оттура асия тарихчиси җәмес милвард әпәнди һазирқи хитайниң тарихта изчил давамлашқан һакимийити болмиғанлиқини, моңғуллар, манҗулар қурған дөләтниму өзиниң қиливалғанлиқини тәкитләйду. Йәнә келип хитайниң әпсанә-ривайәтләрни тарихий пакит сүпитидә көтүрүп чиқиши техиму күлкилик һесаблинидикән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.