Deywid goldman: "Melum orni bar herqandaq bir xitaydin sorisingiz Uyghurlarni yoqitimiz, deydu"

Muxbirimiz erkin
2019-09-13
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikaliq iqtisadshunas we obzorchi deywid goldman amérikaliq zhurnalist bil gértizning yéqinda neshr qilin'ghan kitabigha teqriz yézip, xitayning amérika üchün intayin zor bir tehditke aylan'ghanliqi, eger xu'awéyning 5G pilani emelge ashsa, xitay amérikining éléktronik istixbarat jehettiki üstünlükini igilep, dunyadiki herqandaq kishining uchurini oghrilash iqtidarigha érishidighanliqini bildürgen.

Deywid goldmanning tekitlishiche, xitayning ku'antum alaqe téxnikisigha érishishi halqiliq bir bösüsh bolup, ku'antum alaqe téxnikisi amérika éléktronik istixbaratining xitayni nazaret qilishini mumkinsiz ehwalgha chüshürüp qoyidiken. "Medeniyet qandaq ölidu?" namliq eserning aptori deywid goldman: "Bizning xitaygha qarshi epsun'gha éhtiyajimiz bar" serlewhilik teqrizide yene, xitayning intayin rehimsiz bir küch ikenliki, héchkim hazirqi mewjut xitay hakimiyitining rehimsizlikini töwen chaghlimasliqi kéreklikini tekitligen. U xitay tarixidiki weqelerni we uning Uyghurlargha tutqan hazirqi mu'amilisini misal keltürüp, uning rehimsizlikini "Ming xanidanliqining bir milyon kishini seddichin sépiligha kömüwétishi yaki chin xanidanliqining özidin burunqi xanliqlarning yazma wesiqilirini köydürüp, yüzligen alimni tirik kömüwétip, ötmüshning xatirilirini öchürüwetmekchi bolghanliqini közde tutqanda chüshinelmigüdek ish emes. Orni bar herqandaq bir xitaydin uning yiraq gherbidiki musulman Uyghurlar heqqide sorisingiz, birdek 'hemmisini yoqitimiz' dep jawab béridu" dégen.

Uning ilgiri sürüshiche, ularning neziride xitay özining chégrasidiki "Ghewghachi yawayilar" ni yoqitip kelgen bolup, bu seweblik honlar yawropagha, türkler kichik asiyagha köchmen bolghaniken. Deywid goldman bu pikirni bil gértizning "Köktiki hiyligerlik: kommunist xitayning yer shari üstünlükige érishishining ichki yüzi" namliq kitabigha yazghan teqrizide ilgiri sürgen.

Toluq bet