Xitay ‍özining Uyghur élidiki “Namratliqtin qutquzush” modélini xelq'aragha ülge süpitide sun'ghan

• Muxbirimiz erkin
  2021-06-04

Xitay hökümiti özining ‍uyghurlarni en'eniwi yurt-makanliridin keng kölemlik köchürüsh we xitay karxanilirida mejburiy emgekke sélish herkitini xelq'aragha “Namratliqtin qutquzush” we “Yéza-kentlerni güllendürish” ning ‍ülgüsi süpitide sun'ghan. Xitay taratqulirining xewerliridin melum bolushiche, xitay hökümiti 2-iyun küni ‍ürümchide bu toghriliq mexsus xelq'ara ‍almashturush yighin chaqirip, “Shinjangning bu jehettiki tejirbilirini dunyadiki her qaysi döletler bilen ortaqlishishni xalaydighanliqi” ni bildürgen.

Bu yighinning del 4-iyun londonda bashlan'ghan “Uyghur sot kollégiyesi” ning harpisida ötküzülüshi diqqet qozghighan. Kishilik hoquq teshkilatliri xitay hökümitining Uyghurlarni “Natratliqtin qutquzush” namida yurt-makanlirini chéqip tashlap, ularni ‍özlirining e'eniwiy turmush shekli we medeniyet muhitidin ayrip tashlighanliqi we xitay karxanilirida mejburiy emgekke séliwatqanliqini ilgiri sürüp kelgen.

“Shinjang géziti” xewer qilishiche, yighinda Uyghur aptonom rayonining mu'awin re'isi erkin tuniyaz söz qilip: “Shinjangning ming yilliq mutleq namratliq mesilisi üzül-késil hel qilin'ghanliqi” ni bildürgen.

U yene “Shinjang dunyadiki bashqa döletler bilen namratliqni azaytish tejribisini ortaqlishishni xalaydu,” dégen. Biraq konkirét qaysiy tejribilirini ortaqlishishni tilgha almighan. Erkin tuniyaz ‍ilgiri Uyghur élida 3 milyon kishining yurt-makanliridin köchürülgenliki we atalmish “Sotsiyalistik yéngi yéza-kent” lerge yerleshtürülgenlikini bildürgen idi. Melum bolushiche, bu yighinni Uyghur ‍aptonom rayoni bilen xitayning jenwede da'imiy turushluq wekiller ‍ömiki birliship uyushturghan ‍iken.