Хитай даирилири уйғур районидики қәдимий шәһәрләр вә мәһәллә-койларни вәйран қилғанлиқини инкар қилған

Мухбиримиз ирадә
2021-09-16
Share

Хитай һөкүмитиниң һәр хил баһаниләр билән уйғур районидики қәдими шәһәрләр, олтурақ районлар, мәһәллә-койлар вә әнәнивий миллий қурулушларни чеқип вәйран қиливатқанлиқи хәлқарада күчлүк әйиблиниватқан бир мәзгилдә, уйғур аптоном районлуқ даириләр мәхсус ахбарат йиғини ечип, райондики кона мәһәллиләрни чеқип түзәштә "йәрлик аз санлиқ милләтләрниң әнәниви өрп-адитигә һөрмәт қилғанлиқи" һәққидә лап урған.

Хитайдики "хәлқ тори" ниң бу һәқтики хәвиригә қариғанда, 13-сентәбир уйғур аптоном районлуқ хәлқ һөкүмити ахбарат ишханиси ахбарат елан қилиш йиғини ачқан. Йиғинда даириләр "намратларни башқа җайларға көчүрүп йөләш хизмити җәрянида, көчүрүлгән аммини заманиви турмушқа йетәкләпла қалмай, бәлки йәнә аз санлиқ милләтләрниң әнәниви мәдәнийити вә өрп-адәтлирини қоғдашта баштин-ахир чиң турғанлиқи" һәққидә җар салған.

Йиғинда уйғур аптоном районлуқ йеза-кәнтләрни гүлләндүрүш идарисиниң хитай әмәлдари чен лей төвәндикиләрни илгири сүргән: "намратларни башқа җайға көчүрүп йөләш нуқтиси, туралғу лайиһәләш, һойла-арам вә аммиви мулазимәт әслиһәлирини йүрүшләштүрүш қатарлиқ җәһәтләрдә көчүрүлгән аһалиләрниң мәдәнийити вә өрп-адити сақлап қелинди, өрп-адәт паалийәт мәркизи, миллий өрп-адәт мәдәнийәт теми, миллий өрп-адәт мәдәнийәт мәйдани қатарлиқ аммиви мулазимәт әслиһәлири қурулди, әлара сәнәт йетиштүрүлди вә варислиқ қилинди. Көчүрүлгән амма кесәк өйдә олтуруш, каңда ухлаш, патқақ йолда меңиш, көл сүйи ичиш, мәшкә от қалаштәк намрат турмуштин қутулуп, түрлүк аилә електир сайманлирини ишлитишкә башлиди һәм көп хил шәкилдики көңүл ечиш паалийәтлиригә қатнишип, йеңичә турмуш кәчүрди."

Диққәт қозғайдиған бир нуқта шуки, хәвәрдә буниңға мисал сүпитидә қирғиз вә таҗик хәлқиниң әнәнисигә варислиқ қилинип тәрәққий қилдурулғанлиқини тәкитлигән. Һалбуки, хитай һөкүмити аталмиш "намратларни көчүрүп йөләш" намидики бу бузуп-чеқиш һәрикитидә ноқтилиқ һалда районниң асаслиқ йәрлик аһалиси болған уйғурларни нишан қилип, уларни әсирләрдин яшап кәлгән өй-маканлиридин көчүрүп, қәдимий мәһәллиләрни, имарәтләрни, мәсҗитләрни чеқип түзлимәктә.

Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши тәшкилати 2019-йилиниң ахири елан қилған "етиқад вәйранчилиқи" намлиқ зор һәҗимлик доклатида, "буниңдики һәқиқий мәқсәд уйғурларниң миллий вә диний кимликини әслитидиған барлиқ шәйиләрни уйғурларниң көз алдидин өчүрүш, шундақла мушу хил вәйранчилиқни уйғурларни техиму тез сүрәттә хитайлаштуруш үчүн хизмәт қилдуруш" дәп көрсәткән иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт