Amérika yardemchi tashqi ishla ministiri kristofér eshléy: “Xu'awéy qatarliq shirketler noqul téxnologiye mesilisi emes”

Muxbirimiz erkin
2019.09.13

 

Amérikaning yardemchi tashqi ishlar ministiri kristofér eshléy 11‏-séntebir küni tashqi ishlar ministirliqida ötküzülgen bir yighinda, xu'awéy qatarliq xitay shirketlirining mesilisining noqul téxnologiye mesilisi emesliki, bu shirketlerning siyasiy we gé'o-siyasiy xiris ikenlikini bildürgen. Uning ilgiri sürüshiche, xu'awéy qatarliq shirketler dölet chi we xelq'ara bazarda xususiy karxanidek heriket qilsimu, biraq bu shirketler heqiqiy xususiy karxanilar emes iken. Kristofér eshléy, bu shirketlerning pütünley iqtisad we sodini közlep qarar chiqarmaydighanliqi, bu shirketler bezide xitay dölitining qolidek yaki kompartiyige baghliq bir organdek heriket qilidighanliqini bildürgen.


Uning ilgiri sürüshiche, xitay téxnologiyesidiki bu “Milliy chémpiyonlar” Uyghur aptonom rayonidek jaylarda xitayning saqchi dölitini ishqa ashurup, basturush élip bérishigha téxnologiyelik qulayliq yaritip bermektiken. U mundaq dégen: “Bu téxnologiyening xitayning Uyghurlar, étnik qazaqlar, qirghizlar we bashqa musulman az sanliq milletlerni basturushida halqiliq roli bolup, bu 2017‏-yildin béri az dégende bir milyon kishining yighiwélish lagérlirigha qamilishini keltürüp chiqardi. Bu shirketler xitayning partiye-dölitige yardemliship, bu wasilarni rawajlandurdi. Ular kommunistik partiye da'iriliri bilen hemkarliship, bu wasilarni özining xelqige sinaq qildi. Shundaqla chet'el bilen bolghan kélishimler arqiliq béyjing mezkur istibdat modélini dunya miqyasida tarqitip keldi. Éksport qilip keldi.” 

Kristofér eshléy bu sözlerni amérika kéngesh palatasi “Uyghur kishilik hoquq siyaset qanun layihisi” ni birdek maqullighan küni qilghan. Qanun layihiside Uyghur aptonom rayonigha téxnika éksport qilish, amérika shirketlirining mezkur rayon bilen bolghan hemkarliqigha bezi cheklimilerni qoyush telep qilin'ghan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.