Yawropa ittipaqi xitayni Uyghur rayonining “Weziyitini özgertish” ke chaqirghan

Yawropa ittipaqining xitayda turushluq diplomati muxbirlargha bayanat bérip, xitayni Uyghur rayonining “Weziyitini özgertish” ke chaqirghan.

Firansiye agéntliqining xewer qilishiche, bu sözlerni yawropa ittipaqining béyjingda turushluq wekili nikolas chapi'us 9‏-may küni béyjingda muxbirlargha qilghan. Yawropa ittipaqi 2 milyondek Uyghur, qazaq we bashqa musulmanlar lagérlargha qamilip, lagér sirtidikiler omumyüzlük teqibge élin'ghan Uyghur rayonida tekshürüsh élip bérishning amalini qilip kelgen. Xitay hökümiti bu yil 3‏-ayda yawropa ittipaqi diplomatlirini ziyaretke teklip qilghan bolsimu, lékin ikki terep hazirghiche shertliride kélishelmigen idi.

Firansiye agéntliqining xewiride qeyt qilinishiche, nikolas chapi'us “Biz xitay terepke bizning pikirimiz we kütidighan ümidlirimizni éniq yetküzduq. Biz xitayni shinjang weziyitini özgertishke chaqirimiz” dégen. U yene yawropa ittipaqini xitay bilen di'alog élip bérip, “Ashqunluqni tügitish” ning perqliq yolliri barliqini körsitishni xalaydighanliqini bildürgen. Uning ilgiri sürüshiche, ularning “Shinjang mesilisidiki endishiliri diniy erkinlik, ipade erkinliki, az sanliq milletlerning hoquqi we kemsitish mesililiri” ni öz ichige alidiken.

Nikolas chapi'us yene yawropa ittipaqining Uyghur rayonini ziyaret qilish mesiliside xitay bilen téxi kélishelmigenlikini bildürüp, “Bizning programmimiz bolushi we bu programma menidar bolushi kérek” dégen. Uning qeyt qilishiche, eger ularning programmisi xitay teripidin maqal körülse, uning qaysiy küni élip bérilishini xitay terep békitsimu bolidiken. U yene yawropa ittipaqi musteqil tekshürgüchilerning, jümlidin b d t kishilik hoquq aliy komissari méshil bashéléytning mezkur rayonda ziyarette bolushigha yol qoyulushini telep qilidighanliqini bildürgen. Xitay hökümiti b d t xadimlirining Uyghur rayonida ziyarette bolushini qarshi alidighanliqini bildürgen bolsimu, lékin uninggha shert qoyup keldi. Xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanatchisining ilgiri sürüshiche, ular xitayning ichki ishlirigha arilashmighandila andin ularning ziyaret qilishigha yol qoyidiken.