Xitay "Yekke milletlik dölet" bolushqa qarap yüzlenmektiken

Muxbirimiz sada
2019-09-12
Share

Xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan éghir basturush siyasiti xelq'ara jem'iyet teripidin "Medeniyet qirghinchiliqi" dep tebir bérilishi uning yekke milletlik döletke qarap yüzliniwatqanliqidin dérek béridighanliqi ilgiri sürülüshke bashlidi.

"Maliye waqti" gézitining 11-séntebirdiki alaqidar xewiride gülruy esqer isimlik bir Uyghurning xitay da'iriliri teripidin tutqun qilin'ghan jiyeni ekram yarmuhemmed heqqidiki tepsiliy melumatlar bérilishi arqiliq xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzüwatqan heddidin ashqan ziyankeshlikler roshen yorutup bérilgen.

Maqalide, aptor xitay tilining pütkül Uyghur diyarini qaplighanliqi, ilgiriki "Qosh til ma'aripi" diki mekteplerde hazir pütünley xitay tilida ders ötilidighanliqi, kitabxanilardiki Uyghur tilidiki kitablarning ornini xitay yéziqidiki matériyallar igiligenlikini tilgha élish arqiliq xitay hökümitining Uyghurlarning ana tiligha qiliwatqan éghir ziyankeshliklirini körsetken.

Xitay hökümiti Uyghur diyarida jaza lagérlirini tesis qilghandin buyan, Uyghur we bashqa türkiy milletler buning qurbanlirigha aylan'ghandin bashqa yene Uyghur til-yéziqi, medeniyiti we tariximu oxshashla xitayning zerbe bérish nishanigha aylan'ghanliqi melum bolghanidi. Bu mesililerge yéqindin köngül bölüp kéliwatqan amérika hökümitidiki nopuzluq erbablardin amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompyo, "Xitayning Uyghurlargha qiliwatqanliri 21-esirning yüzige chüshken dagh" déyish arqiliq xitayni qattiq eyibligenidi.

Melum bolushiche, nöwette xitay da'iriliri Uyghur diyarida "Jungxu'a milliti" terghibatini hessilep kücheytken bolup, Uyghurlarning xitay en'enisi boyiche bayram ötküzüshi, hetta xitayche en'eniwi kiyimlarni kiyip, xitayche usullarni oynishi, ammiwi yosunda xitay tili öginishi qatarliqlar telep qilin'ghan.

Maqalide yuqiriqi nuqtilar tepsiliy chüshendürülgendin kéyin, xitayning Uyghurlarning medeniyitini nishan qilghan bu bir meydan "Jeng" de xitay öz dölitini peqet xitay millitini we xitay tilini étirap qilidighan "Yekke milletlik dölet" bolushqa qarap yüzlendüriwatqanliqidin dérek béridighanliqi chüshendürüp ötülgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet