Xitay hökümitining Uyghurlarni yötkep orunlashturushni tézlitiwatqanliqi melum

Muxbirimiz irade
2019-04-08
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghur élide "Ishqa orunlashturush" namida zor sandiki adem öz jayliridin yötkiwétilmekte.

Aqsu axbarat torida élan qilin'ghan bir xewerdin melum bolushiche, peqet aqsu wilayitining özidila bu yil kirgen 4 aydin buyan 14 minggha yéqin adem oz jayliridin yötkep "Ishqa orunlashturulghan".

Xewerde bayan qilinishiche, bu kishiler teshkillik halda ichkiri ölkilerge yötkep ishqa orunlashturush, aptonom rayon teweside yötkep ishqa orunlashturush, bingtu'en'ge yötkep ishqa orunlashturush, wilayet ichide emgek küchlirini yötkesh qatarliq türler boyiche öz yurt-makanliridin yötkep ishqa orunlashturulghan. Közetküchiler bu xil yötkep ishqa orunlashturushning emeliyette kishilerni öz yurt-makanliridin yötkiwétish dep qarimaqta.

"Junggo xewerler tori" ning bu heqtiki xewiride éytilishiche, Uyghur aptonom rayon miqyasi boyiche bu yilning birinchi peslidila éshincha emgek küchlirini ishqa orunlashturush nami astida yötkelgenlerning adem sani 526 ming adem qétimgha yétidiken. Bu, aldinqi oxshash pesildikidin 14 pirsent örligen bolup, yötkesh xizmiti Uyghurlar zich olturaqlashqan jenubtiki 3 wilayet we bir oblastqa qarashliq 22 nahiyeni asas qilip turup élip bérilghan.

Yuqiridiki bu xewerde yene, bu yilning birinchi peslide Uyghur rayon teweside 430 ming adem qétimning "Kespiy terbiyelesh" ke orunlashturulghanliqi we jenubta 110 ming adem qétim ishqa orunlashqanliqi yézilghan.

Éshincha emgek küchlirini yötkesh siyasitide asasliqi xitayning ichkiri ölkilirige yötkesh izchil muhim salmaqni igilimekte.

Chet'ellerdiki közetküchilerning qarishiche, xitay hökümiti "Yépiq terbiye lagérlirini" "Kespiy terbiye merkezliri" dep atawatqan bir shara'itta yuqiridiki yötkep ishqa orunlashturulghanlar lagérgha qamalghanlar we lagér etrapidiki zawutlarda ishqa séliniwatqanlarnimu öz ichige élishi mumkin iken.

Uyghur kishilik hoquq teshkilatliri xitay hökümitining "Yötkep ishqa orunlashturush" namliq bu herikitini Uyghurlarni meqsetlik halda tarqaqlashturush, Uyghurlar 70% tin artuq bolghan jenubtiki rayonlarning nopus qatlimini buzup, bu jaylargha téximu köp xitay ahalisini köchürüp kélip orunlashturushni meqset qilghanliqini ilgiri sürüp kelmekte.

Toluq bet