"зимистан" тори: "уйғур оқуғучилири ана тили вә мәдәнийитини унутушқа мәҗбурланмақта"

Мухбиримиз ирадә
2020-09-17
Share

"зимистан" тори 16-сентәбир күни хитай өлкилиридин 3 йиллиқ тохтам билән уйғур елидики мәктәпләрдә хитай тили оқутқучилиқи қилиш үчүн кәлгән бир қисим оқутқучиларни зиярәт қилиш асасида бу оқутқучилар вә уларниң уйғур оқуғучилири һәққидә бир қисим ечинишлиқ мәлуматларға еришкән.

Хәвәрдә дейилишичә, 2018-йилдин башлап уйғур елидики бир башланғуч мәктәптә хизмәт қиливатқан бир хитай оқутқучи мәктәпкә нурғун хитай оқутқучилар елип келингәндин кейин уйғур оқутқучиларниң иштин бошитилғанлиқини вә көпинчисиниң юртлириға қайтишқа мәҗбурланғанлиқини ейтқан. У йәслиләрдә мәҗбурий һалда хитай тили вә мәдәнийитини өгинишкә мәҗбурлиниватқан балиларда әслигә кәлтүргили болмайдиған тәсир пәйда қилғанлиқини ейтип: "бәзи уйғур балилар ата-анилири билән телефонда сөзләшкәндә икки еғиз уйғурчә гәпни раван қилалмай қийнилиду. Бизниң хизмитимиз уларни яхши оқутуш әмәс, чоң болғанда һөкүмәткә қарши турмаслиқиға капаләтлик қилиш. Уларниң меңиси һәр күни ююлиду, дөләт рәһбәрлириниң исмини әстә тутушқа мәҗбурлиниду," дегән.

Уйғур елидә ишләватқанлиқиға икки йил болған йәнә бир 20 нәччә яшлардики хитай оқутқучи синипидики нурғун оқуғучиларниң ата-анилириниң лагерда икәнликини, бәзилириниң һәтта лагерларда өлүп кәткәнликини көзигә яш елип туруп ейтип бәргән. У: "ата-анилири лагерларға қамалған нурғун балилар бар, уларниң телефонда болсиму ата-анилири билән уйғур тилида сөзлишиштин мәһрум қалди," дегән.

Йәнә бир хитай оқутқучи болса лагерларға қамалғанлардин қоюп берилгәнләрниң интайин азлиқини, улар қоюп берилгән тәқдирдиму шәһәр әтрапидики завутта мәҗбурий ишлитилидиғанлиқини, уларниң балилирини көрүши үчүн анда-санда аран рухсәт алалайдиғанлиқини, завуттин чиққанда вә кәлгәндә тизимлитидиғанлиқини ейтип бәргән.

"зимистан" тори йәнә балиси уйғур елигә оқутқучилиқ қилғили кәткән бир кишиниму зиярәт қилған. У киши мухбирға: "шинҗаңда хәнзу оқутқучилар кәмчил. Мәктәпләр уларниң қайтип кәлмәсликидин әнсирәп, уларни бу йил язлиқ тәтил вә байрам күнлиридә юртлириға қайтишиғиму рухсәт қилмиди," дегән.

Мәлум болушичә, униң қизи бир башланғуч мәктәптә хитай тили дәрси бериватқан болуп, униң үч йиллиқ вәзипә өтәш муддити пат арида ахирлишидикән. Бирақ дадиси даириләрниң униң қайтишиға рухсәт қилмаслиқидин әнсирәватқанлиқини, қизиниң кимлики вә партийә әзалиқ картисини даириләрниң қолида икәнликини ейтип бәргән.

"зимистан" тори йәнә вәзиписи тошмай турупла райондики бесимға чидимай ичкири өлкигә қайтип кәткән бир хитай оқутқучиниң һазир һечйәрдин иш тапалмайватқанлиқини игилигән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт