Heptilik xewerler (10-dékabirdin 16-dékabirghiche)

Muxbirimiz qutlan
2016-12-16
Share
erkin-asiya-radiosi-yengi.jpg Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Photo: RFA

Amérikidiki Uyghur jama'iti rabiye qadir xanim tewellutining 70 yilliqini qutlidi

Aldinqi ayda Uyghur milliy herikitining rehbiri, dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanim tughulghanliqining 70 yilliqini qutlash pa'aliyiti gérmaniyede daghdughiliq ötküzülgen idi.

11-Dékabir küni amérikidiki Uyghur jama'iti paytexti washin'gtondiki "Amannisaxan réstorani" gha jem bolup, rabiye qadir xanim tewellutining 70 yilliqini qutlidi.

Mezkur pa'aliyette rabiye xanimning hayati we küresh qaynimida ötken ömür musapisi zamandashliri teripidin eslep ötülüp, jama'et teyyarlighan güldestiler teqdim qilindi.

Közetküchiler, chén chüen'goning tibettiki siyasitini Uyghur éligha köchürüp kélishi éghir aqiwetlerni peyda qilidu, dep qarimaqta

Chén chüen'go Uyghur aptonom rayonigha partkom sékrétari bolup teyinlen'gen 3 aydin buyan, uning tibette qollan'ghan bashqurush usullirini Uyghur diyarigha köchürüp kélip sinaq qiliwatqanliqi melum bolmaqta.

Uyghur élidiki saqchixanilar bilen yerlik amanliq xadimliri bu heqte radiyomiz ziyaritini qobul qilip, yéqinqi 3 aydin buyan saqchilarning üzlüksiz köpeytilgenlikini, rayondiki bixeterlik kontrolining mislisiz kücheytilgenlikini bildürdi.

Amérika Uyghur birleshmisining re'isi ilshat hesen ependi bu heqte inkas qayturup, chén chüen'goning tibette alliqachan meghlup bolghan bashqurush siyasitini Uyghur diyarigha köchürüp kélishi bu yerde téximu éghir aqiwetlerni élip kélidu, dep agahlandurdi.

Toqquzaq baziri bilen mush yézisi teweside 60 nechche meschitning chéqilghanliqi delillendi

Da'irilerning Uyghur élida "Meschitlerni elalashturush" namida köpligen meschitlerni chiqiwatqanliqi melum bolghandin kéyin, radiyomiz bu heqte dawamliq éniqlash élip bardi.

Toqquzaqning lengger yézisidiki 86 meschittin 57 sining chéqilghanliqi ashkarilinip uzaq ötmeyla mush yézisidiki 65 meschittin 40 nechchisining, toqquzaq baziridiki 37 meschittin 20 sining chéqilghanliqi delillendi.

Bu heqte inkas qayturghan musteqil közetküchi memet toxti ependi diniy ibadet orunlirigha chéqilishning hem xelq'ara qanun'gha hem insaniy exlaq prinsiplirigha xilap bolghan éghir jinayi qilmish ikenlikini eskertti.

Muhajirettiki shahitlar "12-Dékabir Uyghur oqughuchilar herikiti" ning 31 yilliqini xatirilidi

1985-Yilidiki "12-Dékabir Uyghur oqughuchilar herikiti" Uyghur hazirqi zaman tarixidiki kölimi zor, tesiri chongqur bolghan dewr bölgüch zor weqe hésablinidu.

Tarixshunaslar, "12-Dékabir Uyghur oqughuchilar herikiti" ni öz nöwitide yene 1980-yillardiki dunya kommunizm lagérida körülgen eng deslepki démokratik heriketlerning biri dep qaraydu.

"12-Dékabir Uyghur oqughuchilar herikiti" ning eyni chaghdiki yétekchiliridin biri bolghan nurmemet musabay ependi bu heqte radiyomiz ziyaritini qobul qilip, "12-Dékabir" weqesining bir ewlad Uyghur serxillirining yashliq xatirisidiki eng yarqin sehipe ikenlikini bildürdi.

Xitayning Uyghur diyarini idare qilishta rusiyening chéchiniye jumhuriyitidin örnek élishi diqqet qozghidi

Igilinishiche, yéqinda xitay j x ministiri méng jyenju bashchiliqidiki bir ömek rusiyening chéchiniye aptonom jumhuriyitini ziyaret qilip, muqimliqni saqlash we térrorluqqa qarshi turush boyiche tejribe almashturghan.

Xewerde déyilishiche, chéchiniye jumhuriyitining rusiyege sadiq prézidénti qadirof xitaydin kelgen ömekke chéchiniyeni tinch idare qilishtiki tejribilirini tonushturghan.

Xitayning Uyghur élini idare qilishta rusiyening chéchiniyede qolgha keltürgen tejribilirini ögenmekchi bolghanliqi Uyghur siyasiy pa'aliyetchilirining diqqitini qozghidi. Bu heqte pikir bayan qilghan qazaqistandiki siyasiy pa'aliyetchi qehriman ghojamberdi xitay bilen rusiyening chégra milletlirini idare qilishtiki ortaq ish birlikini tenqid qildi.

Gérmaniyede "Ilham toxti we Uyghurlarning kishilik hoquqi" namliq xelq'ara yighin ötküzüldi

12-Dékabir küni gérmaniyening bawariye parlaméntida "Ilham toxti we Uyghurlarning kishilik hoquqi" namliq xelq'araliq yighin ötküzüldi.

Bawariye parlaméntining sahibxaniliqida ötküzülgen bu qétimqi yighin'gha dunyaning herqaysi elliridin kelgen 80 ge yéqin siyasiyon, parlamént ezasi, kishilik hoquq mutexessisi we myunxéndiki Uyghur jama'iti qatnashti.

Yighinning asasliq söz témisi Uyghurlarning nöwettiki weziyiti, ilham toxti mesilisi we xitaydiki insan heqliri depsendichilikige merkezleshti. Uyghur siyasiy erbabliridin erkin aliptékin bilen "Ilham toxti guruppisi" ning mes'ulliridin enwerjan ependiler bu heqte pikir bayan qildi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.