Uyghur élining göshini xitaygha yötkeshtin kélip chiqqan mesililer

Uyghur élidin igiligen uchurlirimizgha qarighanda, bu yil Uyghur élide mal bahasi omumyüzlük örligendin sirt, kala, qoy göshlirining bahasining örlishi pewqul'adde yuqiri bolmaqta.
Muxbirimiz gülchéhre
2013.01.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
urumchi-kocha-uyghurlar-305.jpg Ürümchidiki melum bir kochida yürgen Uyghurlar. 2012-Yil 7-yanwar.
Photononstop

Uyghur élining yerlik gösh mehsulatliri xitay ölkilirige köplep yötkiliwatqan bolup, buning bilen Uyghur élide istémalchi ammini gösh bilen teminleshte kélip chiqiwatqan tengpungsizliq we éhtiyajni toluqlash üchün da'iriler we bezi sodigerler, eksiche xitay ölkilerning kélish menbesi éniq bolmighan gösh mehsulatlirini élip kirmekte. Xitayning chaghini yéqinlishishi bilen gösh baziridiki bu qalaymiqanchiliq téximu gewdilenmekte shundaqla gösh türidiki yémeklik bixeterliki musulman ammini endishige salmaqta iken.

Xitaylar, “Shinjangning qoy, kalilirining göshi alahide paydiliq we quwwetlik. Chünki ularning yeydighini doriliq öt-chöp, ichidighini minéral su” déyishidu. Mana emdi Uyghur élining kala, qoy göshlirimu xuddi Uyghur élining néfiti we bashqa meden bayliqliridek bayqilip taza bazar tapqandekmu turidu, yeni yéqinqi ikki, üch yilda Uyghur élining yerlik qoy we kala göshi mehsulatlirining xitay ölkilirige yötkilishi Uyghur élining xitay ölkiliri bilen bolghan soda türliridiki eng téz we keng boluwatqan bir türge aylan'ghan.

Gerche qismen gösh mehsulatliri sodigerliri hemde charwichilar “Uyghur élining göshini xitaygha yötkesh” sodisidin payda alghandek körün'gen bilen, nöwette bu Uyghur élining bazarlirida gösh yétishmeslik, gösh bahasining pewqul'adde öre bolushi we buninggha egiship göshke éhtiyajliq nurghun sahe we istémalchilarning ziyan'gha uchrash mesililiri körülmekte. Ziyaritimizni qobul qilghan bir Uyghur ashxana xojayinining bildürüshige qarighanda, gösh bahasi öre bolghanliqtin istémalchilarning éhtiyajini qamdash üchün da'iriler yéqindin buyan erzan bahaliq tong göshler bilen bazarni teminligen.

Yerlik gösh mehsulatlirining bahasining öre bolushi seweblik kawapxanisini taqashqa mejbur boluwatqan bir dukandar ziyaritimizni qobul qilip, bazargha erzan bahada séliniwatqan tong göshlerning menbesidin guman qilidighanliqini, gösh mehsulatliri bazarliri, qushxanilarnimu xitay ölkiliridin kirgüzülgen kélish menbesi éniq bolmighan gösh mehsulatlirining qaplap ketkenlikini bildürdi.

Bu dukandar yene hazir ürümchide barliq chong-kichik réstoran hemde kawapxanilarda börek kawipi we börek qorumiliri barliqini, emma soyuluwatqan qoyning ürümchidiki qoy börikige bolghan éhtiyajni qandaq qamdap kéliwatqanliqigha guman bilen qaraydighanliqini bildürüp istémalchilarni agah bolushqa chaqirdi.

Uyghurlarning perezlirige qarighanda, kala we qoy göshi mehsulatliri chaghan'ghiche yene örleydu. Bezi xewerlermu buningdin belge bermekte.

Yeni xitay xelq torining 15-yanwar tarqatqan xewirige qarighanda, pütün xitayda kala göshining bahasi yéqinqi mezgildin buyan körünerlik örligen bolup, bultur 12-ayning otturilirighiche kala göshining bahasi oxshash mezgildikige qarighanda 35% yuqiri örligen. Xewerde xitay charwichiliq jem'iyitining kalichiliq shöbe bashliqi shu shyangjungning sözini neqil élishiche, xitay boyiche kala göshining jiddiy örlishi memliket boyiche béqiliwatqan gösh kalisining aziyip ketkenlikini körsitidiken.

Shundaqla xewerde tehlil qilinishiche, kala göshi xitayda xéli bir mezgilgiche téximu qis bolidu, bundin kéyin kala göshini köpeytishte qiyinchiliq téximu chong, uning üstige bu mesile istémal bazirigha tesir körsitidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.