Мутәхәссисләр: 2013-йили хитай үчүн хушаллиқ йили болмайду

Йеқинда йәни 17-январ күни, хәлқара иқтисад башқуруш вә мулазимәт қилиш ширкитиниң һазир шаңхәйдә туруватқан асия ишлири тармиқиниң башлиқи маккенсәй гордон әпәнди валл стрет журнили гезитидә мақалә елан қилип, 2013-йилидики хитай ички вәзийитигә қарита өзиниң 10 түрлүк көз қаришини елан қилди.
Ихтиярий мухбиримиз гүлшән абдуқадир
2013.01.28
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
xitay-2013-weziyiti-305.jpg Мутәхәссисләр: 2013-йили хитай үчүн хушаллиқ йили болмайду
http://www.ntdtv.com

Униң мақалисиниң асаси мәзмунидин қариғанда 2013-йили хитай үчүн таза хушаллинарлиқ бир йил болмайдикән. Маккенсәй әпәндиниң 10 түрлүк мулаһизиси чатәлләрдә яшаватқан хитай зиялийлири арисида зор ғулғула қозғиған болуп, көплигән хитай зиялийлири йеңи таңлиқлар телевизийисидә бу мақалә һәққидә өз көз қарашлирини баян қилип 2013-йили хитайда йүз бериш еһтималлиқи болған әмәлий мәсилиләр һәққидә маккенсәй әпәндиниң мулаһизисини тәстиқлиған.

2013-Йили хитайдики қаршилиқ вә наразилиқ һәрикәтлири юқири басқучқа көтүрүлиду

Маккенсәй әпәндиниң қаришичә, 2013-йили хитайда қаршилиқ көрситиш характеридики наразилиқ һәрикәтлири техиму әвҗ алған бир йил болидикән. У мақалисидә, хитайдики қаршилиқ көрситиш һәрикәтлири йиллардикигә селиштурғанда техиму көп вә техиму мувәппәқийәт қазанған болиду. Бу хил қаршилиқ көрситиш һәрикәтлири барғанчә хәлқниң қоллишиға еришиватқан болуп, буниңға ахбарат васитилириниң маслишишини қошқанда, хитай хәлқи һазир техиму юқири авазда қаршилиқ көрситишни арзу қилидиған болуп қалди дәп язиду.

Хитай иқтисадшунас җйән тйәнлун әпәнди, йеңи таңлиқлар телевизийисиниң зияритини қобул қилип, хитайдики қаршилиқ көрситиш һәрикәтлири һәққидә мулаһизә йүргүзүп мундақ дәйду:
-Хитайдики 10 йиллиқ әмәлийәткә қарайдиған болсақ, қаршилиқ көрситиш һәрикәтлириниң күнсери ешип бериватқанлиқини көрүвалалаймиз. Хитайдики бу хил қаршилиқ көрситиш һәрикәтлири, кишилик һәқ- һоқуқлирини тәләп қилиш, диний етиқад әркинлики вә иқтисади мәсилиләрни өз ичигә еливатиду. Һазир хитайда бай, кәмбәғәллик пәрқи шундақла түрлүк иҗтимаий зиддийәтләр күндин-күнгә ешиватиду. Хитайдики иқтисади мәсилиләргә кәлсәк, хитайда кирим тәқсимати баравәр әмәс. Кишиләрниң кирим баравәрсизлики җәһәттики наразилиқиму буниңға әгишип ашмақта.

Җйән тйәнлун әпәнди йәнә мундақ дәйду:
-Көп йиллардин буян хитайдики нурғунлиған пуқраларниң әмәлий кирими билән иқтисади тәрәққият маслашмай кәлди. Җәмийәтниң иш һәққи тәқсимати адил әмәс, қаршилиқ вә наразилиқ һәрикәтлириниң көпийиши муқәррәр, йеқинда җәнубий җуңго районлирида йүз бәргән хитай ишчилириниң наразилиқ намайиши, хитай пуқралириниң өз кишилик һәқ-һоқуқлирини қоғдаш еңиниң улғайғанлиқиниң бәлгиси.

2013-Йили хитайдики үч дәриҗилик шәһәрләр вәйран болиду

Маккенсәй әпәндиниң валл стрет журнили гезитидә елан қилған 2013-йилидики хитай вәзийити һәққидики 10 түрлүк мулаһизисиниң йәнә бири, йәрлик һөкүмәтләрниң иқтисади әмәлий күчи һәққидә болуп, униң қаришичә, 2013-йили хитайдики үч дәриҗилик шәһәрләр иқтисади җәһәттин вәйран болидикән.

Йеңи таңлиқлар телевизийисиниң хитай ахбарат васитилириниң хәвәрлиридин нәқил кәлтүрүп бәргән хәвәрлиригә асасланғанда, йеқинда хитайда ахирлашқан хитай мәркизи һөкүмәт хизмәт йиғинида, йәрлик һөкүмәтләрниң мәркәздин җәмий 4 милярд сом қутқузуш ярдәм пули сориғанлиқи мәлум. Әгәр хитай мәркизи һөкүмити йәрлик һөкүмәтләргә бу ярдәм пулини бәрмисә 90% йәрлик һөкүмәт иқтисади җәһәттин вәйран болуш гирдабиға берип қалидикән.

Йеңи таңлиқлар телевизийисиниң зияритини қобул қилип, хитайдики қариғуларчә мәбләғ селиш мәсилилири һәққидә тохталған иқтисадшунас җйән тйәнлун әпәнди йәнә мундақ дәйду:
-Хитай һөкүмити йәнила нөвәттикидәк қариғуларчә мәбләғ селип иқтисадни йүксәлдүримиз дәп ойлап, мәбләғ селиш сүпитини юқири көтүрмисә, муһитни булғап екологийилик тәңпуңлуқни еғир зиянға учратқандин башқа, дөләтниң иқтисади тәрәққияти вә хәлқниң яшаш шәртлириниму еғир бузғунчилиққа учритиду.

2013-Йили хитайда чошқа гөши вә тоху гөши қатарлиқ асаси йемәкликләрниң баһаси бир һәссә өрләйду

Маккенсәй әпәндиниң валл стрет журнили гезитидә елан қилған 2013- йилидики хитай вәзийити һәққидики 10 түрлүк мулаһизисиниң йәнә бири, хитай банкилириниң қалаймиқан қәрз пул тарқитиши нәтиҗисидә, банкиларда қизил рәқәм көрүлидиғанлиқи вә бу нуқтилиқ һалда гөш қатарлиқ хәлқ турмушида зөрүр болған асаслиқ йемәкликләр баһасиниң бир һәссә өрләп кетидиғанлиқидин ибарәт. У мақалисидә кәскин қилип хитайда 2013-йили чошқа гөши вә тоху гөшиниң баһаси бир һәссә өрләйду дәп язған.

Иқтисадшунас чең шавнуң әпәнди йеңи таңлиқлар телевизийисиниң зияритини қобул қилип мундақ дәйду:
-Маккенсәй әпәнди оттуриға қойған мәсилиләр һазирқи хитай җәмийитидики әмәлий реаллиқ. Хитай һөкүмити нөвәттә шәһәрләштүрүш пиланини йолға қоюп бу түргә 60 милярд сом мәбләғ салди. Қандақ болушидин қәтийнәзәр, банкилар бу түр үчүн қәрз пул бериватиду вә тарқитилған қәрз пулни вақтида қайтуруп келәлмәйватиду. Йеқин келәчәктә хитай хәлқи пул пахаллиқи билән йүзму ‏-йүз келиши мумкин.

Бу программиниң тәпсилатини юқиридики улиништин аңлиғайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.