Истанбулдики уйғур йәслилиридә ана тил вә миллий өрп-адәтләрму өгитилмәктә

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2016.11.01
istanbul-zeytinburnu-uyghur-yesli-1.jpg Истанбулниң уйғурлар әң көп олтурақлашқан зәйтинбурнудики уйғур йәслиси. 2016-Йили ноябир, түркийә.
RFA/Arslan

Һәр қандақ ата-ана пәрзәнтлириниң яхши йетиштүрүлүши вә кәлгүсидә ярамлиқ адәм болушини арзу қилиду һәм бу тоғрисида издинип пәрзәнтлирини яхши оқутушқа тиришиду. Җүмлидин чәтәлләрдә яшаватқан уйғурларму өз пәрзәнтлириниң ана тили, мәдәнийити вә өрп-адәтлири билән тәрбийилиниши үчүн тиришчанлиқ көрситип кәлмәктә.

Истанбулниң уйғурлар әң көп олтурақлашқан зәйтинбурну вә сафакөй районлирида онға йеқин уйғур йәслиси вә қуран курслири ечилди. Бу орунлар оқуш йешиға тошмиған өсмүрләрни оқутуп кәлмәктә.

Истанбулниң зәйтинбурну районида шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң тәсис қилиши билән ечилған уйғур йәслиси вә қуран курсида бу йил 140 өсмүр тизимлитип дәрс башлиған.

Биз бу һәқтә толуқ мәлуматқа еришиш үчүн алди билән зәйтинбурнудики уйғур йәслиси вә қуран курсини зиярәт қилип, мәктәп мудири хуршидә ханим билән сөһбәт елип бардуқ.

Хуршидә ханимниң билдүрүшичә, 140 нәпәр оқуғучидин 30 оқуғучи оттура вә башланғуч мәктәпләрдә оқуйдиған уйғур оқуғучилар болуп, һөкүмәт мәктипидики дәрстин сирт вақитларда бу мәктәпкә келип дини вә миллий дәрс оқуйдикән, бәзилири болса қарий болуш үчүн қуран кәримини яд алидикән, қалған 110 нәпәр өсмүр болса, йеши 4-6 яшлар әтрапидики оқуш йешиға тошмиғанлар болуп, булар асаслиқи уйғур мәдәнийити, өрп-адәтлири, дини тәлим тәрбийә вә қуран оқуш, рәсим сизиш, адәттики санларни һесаблаш һәм тәнтәрбийә паалийәтлири қатарлиқ саһәләр бойичә дәрс оқуйдикән.

Хуршидә ханим бизни синипларни айландуруп, өсмүрләрниң оқуш әһвали тоғрисида мәлумат бәрди. Биз бир қисим өсмүрләр билән сөһбәт елип бардуқ. Өсмүрләр өзлириниң күндилик оқуватқан дәрслик программилири тоғрисида сөзләп бәрди.

Сафакөйдики уйғур йәслисидә 90 нәпәр оқуғучи дәрс оқуйду

Биз истанбулниң сафакөй районидики ана тил йәслиси тоғрисида мәлуматқа еришиш үчүн бу йәслиниң мудири рәна ханим билән сөһбәт елип бардуқ, рәна ханимниң билдүрүшичә, бу йәслидә бу мәвсум 90 әтрапида оқуғучи дәрс оқумақта икән вә бу йәслиниң 8 оқутқучиси бар болуп, йәслидә уйғур мәдәнийити, қурани кәрим оқуш вә ядлаш, рәсим сизиш, аддий санларни һесаблаш, дуа оқуш дегәнгә охшаш мәзмунларда дәрс өтүлидикән.

Биз истанбулдики уйғур йәслилири тоғрисида пикир-қарашлирини елиш үчүн шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийити аяллар бөлүми мәсули мунәввәр өзуйғур ханим билән сөһбәт елип бардуқ.

Мунәввәр өзуйғур ханим, алди билән зәйтинбурну вә сәфакөйдики уйғур йәсли вә қуран курслири тоғрисида тохтилип мәлумат бәрди.

Мунәввәр өз уйғур ханим сөзидә йәнә, вәтән ичи вә сиртидики пүтүн уйғурларниң өз тили вә мәдәнийитини қоғдап қелиш үчүн пәрзәнтлиригә уйғур тили өгитиш керәклики, уйғур тили вә миллий мәдәнийитини уйғур пәрзәнтлиригә өгитиш вәтән ичидики уйғурлар үчүн қанчилик муһим болса, чәтәлләрдә яшаватқан уйғурлар үчүнму шунчилик әһмийәтлик икәнлики, чәтәлләрдә яшаватқан уйғурлар өзлириниң ана тили вә миллий мәдәнийитидин йирақлишип кәтмәслики үчүн пәрзәнтлиригә юқири тәләп қоюп, уйғур тили вә мәдәнийити һәм динини өгитишниң бәк муһим икәнликини тәкитлиди.

Шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң тәсис қилиши билән 2008-йили ечилған уйғур йәслилиридә бу йил 200 әтрапида өсмүр дәрс оқуватқан болуп, бу йәслиләрдә оқуш йешиға тошмиған 4 яштин 6 яшқичә болған уйғур пәрзәнтлири, өсмүрләргә алақидар һәр хил саһәләр бойичә тәрбийилинип кәлмәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.