Балиларни хитайчә оқутуш һәққидә уйғур зиялийлар немә дәйду? (2)

Мухбиримиз әзиз
2016-03-16
Share
qosh-til-doska Қош тиллиқ мәктәптики уйғур оқуғучиларниң доскиға чиқип хәт йезиватқан көрүнүши. 2006-Йили 13-өктәбир, хотән.
AFP

Уйғурлар дияридики һәр саһә кишилирини телефонда зиярәт қилиш җәрянида уйғур яш - өсмүрлириниң һазирқи мәвҗут реаллиқ сәвәбидин хитайчә мәктәпләрдә оқуши арқисида уйғурлар җәмийитидә бир қатар иҗтимаий мәсилиләрниң барғансери рошән шәкилдә гәвдилиниватқанлиқи, буниң билән бир қисим уйғур ата - аниларниң өз пәрзәнтлирини уйғурчә мәктәпләрдә оқутушқа майил болуватқанлиқи мәлум болди. Игилишимизчә, уйғурчә оқуватқан өсмүрләрниң оқуш нәтиҗисиниңму ата - анилар рази болғудәк болуватқанлиқи уларни сөйүндүриветипту.

Пәрзәнтлириниң һәм уйғурчә, һәм хитайчә савадини чиқиришни ойлашқан бир қисим ата - анилар болса, өз пәрзәнтлирини ноқул хитайчә оқутуш түзүмидики мәктәпләргә беришниң орниға уйғурчә вә хитайчә тиллар тәң қоллинилидиған "қош тил" намидики мәктәпләргә әвәткән.

Уйғурлар диярида бәлгилик салмақни игиливатқан бу хилдики мәктәп таллаш мәсилиси һәққидә уйғур ана тил маарипчиси абдувәли аюб буниңдики иҗабий тәрәпләрни тилға елип, маарип вә аилә, җәмийәт оттурисидики мунасивәтләрниң муһимлиқини шәрһләп өтти.

Һалбуки, алақидар учурлардин уйғурлар җәмийитидә хитайчә оқуған оқуғучилар топиниң барғансери зорийиватқан йеңи бир иҗтимаий гәвдини шәкилләндүрүватқанлиқи мәлум болмақта. Америкидики уйғур паалийәтчиси елшат һәсән бу һәқтә тохтилип, буниң уйғур елидики мәвҗут сиясий реаллиқниң маарип саһәсидики бивастә инкаси, җүмлидин уйғурлар нөвәттә дуч келиватқан мәдәнийәт сияситиниң мәһсули икәнликини тәкитлиди. Униң қаришичә, уйғур җамаити арисидики "14 - милләт" дегәндәк мәсхирилик аталғулар арқилиқ бу бир топ уйғурлар билән башқа уйғурлар оттурисида сүний һаң пәйда қилиштин көрә, уларни тәрбийиләш вә өз қойниға елиш бәкрәк ақиланилиқ болидикән.

Алақидар мәнбәләрдин мәлум болушичә, уйғурлар дияридики қош тил йәслилири вә қош тил мәктәплири әмәлийәттә барғансери хитай тилидики йәк тиллиқ оқутуш механизимиға қарап меңиватқан болуп, уйғур тилиниң мәктәп дәрсликидики салмиқида изчил төвәнләш мәвҗут икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт