Béyjing, 3-nöwetlik “Shinjanggha nishanliq yardem bérish xizmet yighini” achti

Xitay merkiziy hökümitining Uyghur élige qaratqan idare qilish istratégiyisini belgileydighan “Shinjanggha nishanliq yardem bérish xizmiti yighini”ning 3-qétimliqi béyjingda ötküzüldi.
Muxbirimiz irade
2012.05.31

30-May küni xelq sariyida chaqirilghan yighin'gha xitay dölet re'isi xu jintaw, mu'awin dölet re'isi shi jinping we bash ministir wén jabaw qatarliqlar qatnashti.

Mezkur yighin'gha yene siyasiy byuro ezasi bo shiley weqesi munasiwiti bilen wezipisidin yiraqlashturulghanliqi heqqide uchurlar tarqalghan hemde yuyuqsizla 18-nöwetlik memliketlik xelq qurultiyigha Uyghur élidin wekil qilip körsitilgen, siyasiy qanun komitétining sékrétari jow yongkangmu qatnashqan.

Shinxu'a agéntliqining bu heqtiki xewiride, ikki yildin buyan Uyghur élining pen-téxnika, xelq turmushi, iqtisad, ma'arip we sehiye saheside zor özgirishlerning barliqqa kelgenliki ilgiri sürülgen hem “Shinjanggha yardem bérish xizmiti yighini” ning rohini buningdin kéyin téximu chongqur emeliyleshtürüsh otturigha qoyulghan.

Xitay merkiziy hökümiti 5-iyul weqesi yüz bérip, uzun ötmeyla “Shinjang xizmiti yighini” ni chaqirip, iqtisadni tereqqiy qildurush sho'arini kötürüp chiqip, Uyghur élini 19 ölke we sheherning yardem bérishige teqsimlep bergen idi. Béyjing da'iriliri, merkiziy hökümetning bu orunlashturushi we rayon'gha bolghan köngül bölüshining ehmiyitining zorluqini dawamliq yuqiri bahalimaqta.

Biraq, Uyghur élidin igilen'gen uchurlardin melum bolushiche we dunya Uyghur qurultiyi qatarliq Uyghur teshkilatlirining inkas qilishiche, 19 ölkining Uyghur élige kirishi yerlik xelqqe nep bérishning eksiche, ularning yashash imkaniyitini téximu tarlashturup, bu jaydiki xitay köchmen nopusini téximu ashurup, yerlik xelqning naraziliqini ashuruwetmekte. Uyghurlarning naraziliq inkasliri we pikirlirige nisbeten qattiq bésim körsitip, zerbe bérish dawamliq kücheytilmekte.

Chet'ellerdiki Uyghur pa'aliyetchiliri “Shinjanggha yardem bérish xizmiti yighini” ni xitay hökümitining Uyghur élini téximu ilgirilep talan-taraj qilish, köchmen yötkesh we bu arqiliq öz hakimiyitini mustehkemlesh shuningdek Uyghur tilini ma'ariptin we memuriy sahelerdin qoghlap chiqirip, xitay tilini Uyghur tilining ornigha dessitip, qedemmu-qedem assimilyatsiye qilish herikiti dep qarimaqta.

Xelq'araliq kishilik hoquq teshkilatlirining qarishiche, “Shinjanggha yardem bérish xizmiti yighini” échilip, xitay merkiziy hökümitining yéngi orunlashturulushi yolgha qoyulghandin buyan, Uyghur élining qeshqer, xoten, qaghiliq we bashqa jaylirida yene bir qatar naraziliq heriketliri yüz bérip, rayondiki naraziliq, tengsizlik we kishilik hoquqni depsende qilishning yenila éghirliqini ispatlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.