خىتاي 'دۆلەتلىك ئىنسان ھەقلىرى ھەرىكەت پىلانى' نى تۈزمەكچى

خىتاي 1954 - يىلى ئېلان قىلغان خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئاساسىي قانۇنىدا تۇنجى قېتىم پۇقرالارنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي، ئىجتىمائىي، مەدەنىي ھەم كىشىلىك تەرەپلەردە ھوقۇقلۇق ئىكەنلىكى كۆرسىتىلگەن. 2004 - يىلى ئېچىلغان 10 - نۆۋەتلىك مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى ئىككىنچى يىغىنىدا ھەقىقىي تۈردە خىتايدا ئىنسان ھەقلىرىگە ھۆرمەت قىلىش ھەم قوغداشنى ئاساسىي قانۇنغا كىرگۈزگەن ئىدى.

بۇ قېتىم دۆلەتلىك ئىنسان ھەقلىرى ھەرىكەت پىلانىنىڭ ئوتتۇرغا چىقىشى، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئاساسىي قانۇن ماددىلىرىنى تۇنجى نۆۋەت ئەمەلىيلەشتۈرۈشكە تەييارلىنىۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

گەرچە خىتاي ھۆكۈمىتى 1998 - يىلى ئۆكتەبىردە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ پۇقرالارنىڭ ئىنسان ھەقلىرى ۋە سىياسىي ھوقۇق خەلقئارالىق كېلىشىمىگە ئىمزا ئاتقان بولسىمۇ، خىتايدا بۇنىڭ ئەمەلىيلەشمەي، ئىنسان ھەقلىرى ۋەزىيىتىنىڭ ناچار ئەھۋالدا تۇرۇشى خەلقارا جەمئىيەتنىڭ كۈچلۈك تەنقىدىگە ئۇچراپ كەلمەكتە.

خەلقئارادىكى كۈزەتكۈچىلەر، يېقىنقى يىللاردىن بۇيان خىتاي پۇقرالىرىنىڭ ئىنسان ھەقلىرىگە بولغان تونۇشىنىڭ روشەنلىشىشى ھەم خەلقئارادىكى ئىنسان ھەقلىرى ۋەزىيىتى ھەققىدە كۆپلەپ ئۇچۇرلارغا ئىگە بولىشى بىلەن خىتاي ئىنسان ھەقلىرى ۋەزىيىتىنى ياخشىلاشقا تەدبىر قوللىنىشقا مەجبۇر بولغان.

ب ب س نىڭ خەۋىرىدە كۆرسىتىلىشىچە، خەلقئارا جەمئىيەت خىتاينىڭ ئىنسان ھەقلىرى ھەرىكەت پىلانىنى تۈزۈشىگە ئەمەس بەلكى بۇ ھەقتە قانداق ئەمەلىي ھەرىكەت قوللىنىشىغا بەكرەك ئەھمىيەت بېرىدۇ.