Doktor erkin sidiq: xitay Uyghurlarni özige ebediylik qoshuwélish qestide

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2018-08-21
Élxet
Pikir
Share
Print
Doktor erkin sidiq "Weten ichi we sirtidiki Uyghurlarning nöwettiki weziyiti we bizning mes'uliyitimiz" témisidiki yighinda léksiye sözlimekte. 2018-Yili 20-awghust, istanbul.
Doktor erkin sidiq "Weten ichi we sirtidiki Uyghurlarning nöwettiki weziyiti we bizning mes'uliyitimiz" témisidiki yighinda léksiye sözlimekte. 2018-Yili 20-awghust, istanbul.
RFA/Arslan

"Weten ichi we sirtidiki Uyghurlarning nöwettiki weziyiti we bizning mes'uliyitimiz" dégen témidiki yighinda söz qilghan doktor erkin sidiq: "Xitay Uyghurlarning keng zéminini özige ebediylik qoshuwélish üchün qiynap öltürüsh we éghir derijide assimilyatsiye qilish siyasiti yürgüzüwatidu", dédi.

Mezkur léksiye bérish yighini 20-awghust düshenbe küni, "Sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti" bilen "Sherqiy türkistan yéngi nesil herikiti jem'iyiti" ning birlikte uyushturushi bilen échildi.

Igilinishiche bu yighinning meqsiti, kelgüsi üchün yashlarni yétishtürüsh we yashlarning mes'uliyetchanliqini ashurushtin ibaret bolup, yighinda amérika alem qatnishi idarisining optika inzhénéri erkin sidiq ependim, "Weten ichi we sirtidiki Uyghurlarning nöwettiki weziyiti we bizning mes'uliyitimiz", "Yash ewladlarda milliy kimlik terbiyesi we ularning kelgüsi tereqqiyati" dégen témilarda léksiye sözlidi.

Erkin sidiq ependi aldi bilen Uyghurlarning hazirqi éghir bésimgha duch kélishning seweblirini bilish üchün aldi bilen xitayning siyasiy tarixi, xaraktéri, medeniyiti we dölet bashqurush prinsipini chüshinip yétish kéreklikini bildürdi.

U, xitayning bashqa milletlerge qarita bashqurush en'enisining 2000 yilliq tarixqa ige ikenlikini we hazirqi dewrdimu 2000 yil ilgiriki bashqurush siyasiti boyiche irqiy ayrimichiliq qilish, yaxshisini qoshuwélish yamanni öltürüp yoq qilishtin ibaret chüshenchisi  höküm sürüwatqanliqini bildürdi.

U, xitayning irqiy kemsitish xaraktérining éghir ikenlikini bildürüp mundaq dédi: "Xitayning bashqilarni kemsitishte 2000 yilliq kültüri bar. Xitaylar tarixtin buyan öz hökümranliqi astigha kirgen xelqlerni yaki kültürini assimilyatsiye qilishqa aldiraydu."

Doktor erkin sidiq ependi, nenken uniwérsitétining xitay proféssori yutub qanalda tarqatqan bir widiyoda, 2000 yildin buyan kichik milletlerni assimilyatsiye qilip zéminini xitay zéminigha qoshuwalghanliqini pexirlinip sözligenlikini misal qilip körsetti we Uyghurlarning keng zéminini qoshuwélish üchün éghir derijide assimilyatsiye qilish siyasiti yürgüzüwatqanliqini bildürdi.

Bu yighinda u yene, yashlarni türmige qamalghan tughqanlarni xelq'araliq médiyalar arqiliq ashkarilap, xitayning qilmishlirini pash qilishqa chaqiriq qildi.

Bu yighin'gha qatnashqan Uyghur pa'aliyetchi abduraxman hesen ependi bu yighindin yaxshi paydilan'ghanliqini we bu yighin'gha qatnashqandin kéyin pa'aliyet qilish iradisining yene kücheygenlikini ipadilidi.

Toluq bet