“уйғур муһаҗирлири мәсилиси вә шәрқий түркистанда кишилик һоқуқ” намлиқ хәлқаралиқ йиғин чақирилиду

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2016.02.04
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
duq-germaniye-yighin.jpg Д у қ торбетигә чиқирилған бу йил 4-айда германийә пайтәхти берлинда чақирилидиған йиғин тоғрисидики хәвири. 2016-Йили 2-феврал.
uyghurcongress.org

Д у қ бу йил 4-айда германийә пайтәхти берлинда “уйғур муһаҗирлири мәсилиси вә шәрқий түркистанда кишилик һоқуқ” намлиқ хәлқаралиқ муһакимә йиғини чақиришни қарар қилди.

Д у қ баш штабидин игилигән мәлуматимизға асасланғанда, бу йил апрел айлириниң 11-күнидин 13-күнлиригичә германийә пайтәхти берлинда чақирилидиған бу йиғинни д у қ, хәтәр астидики милләтләрни қоғдаш тәшкилати вә хәлқара муһаҗирлар тәшкилатлири бирликтә уюштуридикән.

Д у қ рәһбәрлири бәргән учурларға асасланғанда, бу қетимқи йиғинға германийә һөкүмәт хадимлири, парламент вәкиллири, хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири, муһаҗирлар вә инсаний ярдәм тәшкилатлириниң хадимлири, муһаҗирлар саһәси бойичә мутәхәссисләр, тәтқиқатчилар вә һәрқайси әлләрдики уйғур тәшкилатлириниң рәһбәрлири, сиясий паалийәтчиләр, шундақла уйғур дияридин йеңи қечип чиққан, җапалиқ сәргүзәштләрни баштин кәчүргән шаһитлар тәклип қилинидикән. Йиғинда уйғурларниң муһаҗирлиқ һаятқа мәҗбур болушиниң сәвәблири, уйғур мусапирларниң өтмүши, һазирқи әһвали, келәчики, уйғур мусапирлар дуч кәлгән қийинчилиқлар, муһаҗирлар хизмәтлиридә қолға кәлгән нәтиҗиләр, садир болған сәвәнликләр, мусапирларға ярдәм беришниң үнүмлүк йоллири, хәлқара тәҗрибиләр қатарлиқ темилар бойичә доклатлар тәқдим қилинидикән.

Д у қ торида 2-феврал елан қилинған уқтурушта, бу қетимқи йиғинни чақириштики сәвәбләр изаһлинип; “хитай дөләт терроризминиң тәһдити астида җан бихәтәрлики йоқ, күндилик һаяти әнсизлик вә қорқунч ичидә өтүшкә башлиди. Бу сәвәбтин миңларчә уйғурлар, һәтта аяллар вә балиларму вәтинини ташлап қечишқа, чәтәлләрдә мусапир болуп яшаш йолини таллашқа мәҗбур болди.” дейилгән.

Германийә йешиллар партийиси бремин парламентиниң вәкили мустафа өзтүрк әпәнди йеқинда парламентта уйғурларниң кишилик һәқ-һоқуқлириниң дәпсәндә қилиниш мәсилисини оттуриға қойғанда, хитай һөкүмитиниң бесимидин қутулуш үчүн вәтинини тәрк әткән уйғурларниң шәрқий җәнубий асия әллири тәрипидин хитайға қайтурулуп берилип, еғир җазаларға мәһкум болуватқанлиқини тилға алған иди. У сөзидә, явропа бирлики вә германийә һөкүмитиниң уйғур мусапирлириға пәрқлиқ муамилә қилиши зөрүрлүкини тәкитлигән.

Д у қ тәрипидин елан қилинған йиғин уқтурушида йәнә, “һиҗрәт қилған уйғурларниң бир қисми түркийә дөлитиниң қучақ ечишиға еришип, түркийәгә келип орунлашқан, хитай тәһдитидин қутулған болсиму, әмма бир қисим уйғур мусапирлар хитайға қайтурулуп берилиштәк паҗиәлик тәқдиргә муптила болди. Һәтта һазирғичә йәнә бир қисим уйғур муһаҗирлар тайланд қатарлиқ дөләтләрниң түрмилиридә дуняниң игә чиқишини, ярдәм қолини сунушини күтмәктә. Уйғур муһаҗирлар мәсилиси, йеқинқи йиллардин буян дуняниң диққәт етибарини тартқан җиддий бир мәсилә болуп оттуриға чиқмақта” дәп изаһланған.

Д у қ иҗраийә комитети рәиси долқун әйса әпәнди бу мунасивәт билән зияритимизни қобул қилип, бу қетимқи йиғин һәққидә учур берип өтти. У сөзидә, бу қетимқи йиғинни чақиришниң зөрүрийитиниң немиләр болғанлиқини тилға алди.

Уйғур мойсипитлиридин әнвәрҗан әпәнди уйғурларни мусапирчилиқ һаятқа мәҗбурлаватқан амиллар һәққидә тохтилип қарашлирини баян қилди. У йәнә, бу йиғинниң әһмийити тоғрисидиму пикир баян қилди. Дуня уйғур қурултийиниң муавин рәиси үмид агаһи бу қетимқи йиғинниң әһмийити һәққидә өз қарашлирини оттуриға қойди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.