“Uyghur muhajirliri mesilisi we sherqiy türkistanda kishilik hoquq” namliq xelq'araliq yighin chaqirilidu

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2016.02.04
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
duq-germaniye-yighin.jpg D u q torbétige chiqirilghan bu yil 4-ayda gérmaniye paytexti bérlinda chaqirilidighan yighin toghrisidiki xewiri. 2016-Yili 2-féwral.
uyghurcongress.org

D u q bu yil 4-ayda gérmaniye paytexti bérlinda “Uyghur muhajirliri mesilisi we sherqiy türkistanda kishilik hoquq” namliq xelq'araliq muhakime yighini chaqirishni qarar qildi.

D u q bash shtabidin igiligen melumatimizgha asaslan'ghanda, bu yil aprél aylirining 11-künidin 13-künlirigiche gérmaniye paytexti bérlinda chaqirilidighan bu yighinni d u q, xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilati we xelq'ara muhajirlar teshkilatliri birlikte uyushturidiken.

D u q rehberliri bergen uchurlargha asaslan'ghanda, bu qétimqi yighin'gha gérmaniye hökümet xadimliri, parlamént wekilliri, xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri, muhajirlar we insaniy yardem teshkilatlirining xadimliri, muhajirlar sahesi boyiche mutexessisler, tetqiqatchilar we herqaysi ellerdiki Uyghur teshkilatlirining rehberliri, siyasiy pa'aliyetchiler, shundaqla Uyghur diyaridin yéngi qéchip chiqqan, japaliq sergüzeshtlerni bashtin kechürgen shahitlar teklip qilinidiken. Yighinda Uyghurlarning muhajirliq hayatqa mejbur bolushining sewebliri, Uyghur musapirlarning ötmüshi, hazirqi ehwali, kélechiki, Uyghur musapirlar duch kelgen qiyinchiliqlar, muhajirlar xizmetliride qolgha kelgen netijiler, sadir bolghan sewenlikler, musapirlargha yardem bérishning ünümlük yolliri, xelq'ara tejribiler qatarliq témilar boyiche doklatlar teqdim qilinidiken.

D u q torida 2-féwral élan qilin'ghan uqturushta, bu qétimqi yighinni chaqirishtiki sewebler izahlinip؛ “Xitay dölet térrorizmining tehditi astida jan bixeterliki yoq, kündilik hayati ensizlik we qorqunch ichide ötüshke bashlidi. Bu sewebtin minglarche Uyghurlar, hetta ayallar we balilarmu wetinini tashlap qéchishqa, chet'ellerde musapir bolup yashash yolini tallashqa mejbur boldi.” déyilgen.

Gérmaniye yéshillar partiyisi brémin parlaméntining wekili mustafa öztürk ependi yéqinda parlaméntta Uyghurlarning kishilik heq-hoquqlirining depsende qilinish mesilisini otturigha qoyghanda, xitay hökümitining bésimidin qutulush üchün wetinini terk etken Uyghurlarning sherqiy jenubiy asiya elliri teripidin xitaygha qayturulup bérilip, éghir jazalargha mehkum boluwatqanliqini tilgha alghan idi. U sözide, yawropa birliki we gérmaniye hökümitining Uyghur musapirlirigha perqliq mu'amile qilishi zörürlükini tekitligen.

D u q teripidin élan qilin'ghan yighin uqturushida yene, “Hijret qilghan Uyghurlarning bir qismi türkiye dölitining quchaq échishigha ériship, türkiyege kélip orunlashqan, xitay tehditidin qutulghan bolsimu, emma bir qisim Uyghur musapirlar xitaygha qayturulup bérilishtek paji'elik teqdirge muptila boldi. Hetta hazirghiche yene bir qisim Uyghur muhajirlar tayland qatarliq döletlerning türmiliride dunyaning ige chiqishini, yardem qolini sunushini kütmekte. Uyghur muhajirlar mesilisi, yéqinqi yillardin buyan dunyaning diqqet étibarini tartqan jiddiy bir mesile bolup otturigha chiqmaqta” dep izahlan'ghan.

D u q ijra'iye komitéti re'isi dolqun eysa ependi bu munasiwet bilen ziyaritimizni qobul qilip, bu qétimqi yighin heqqide uchur bérip ötti. U sözide, bu qétimqi yighinni chaqirishning zörüriyitining némiler bolghanliqini tilgha aldi.

Uyghur moysipitliridin enwerjan ependi Uyghurlarni musapirchiliq hayatqa mejburlawatqan amillar heqqide toxtilip qarashlirini bayan qildi. U yene, bu yighinning ehmiyiti toghrisidimu pikir bayan qildi. Dunya Uyghur qurultiyining mu'awin re'isi ümid agahi bu qétimqi yighinning ehmiyiti heqqide öz qarashlirini otturigha qoydi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.