Хитай ахбаратида «қәшқәрниң байлиқи» дәп мәдһийәләнгән аял профессор әмди солақта

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2018-09-11
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Қәшқәр университетиниң мәктәп партком даимий һәйити профессор гүлнар обул ханим йиғинда сөзләватқан көрүнүши
Қәшқәр университетиниң мәктәп партком даимий һәйити профессор гүлнар обул ханим йиғинда сөзләватқан көрүнүши
Social Media

Қәшқәр университетиниң тутқундики профессори гүлнар обул һәққидики ениқлашлиримиз давамида, гәрчә хитай даирилири униң немә үчүн җазаланғанлиқини ашкарилимиған болсиму, вәзийәттин хәвәрдар кишиләрдин бири, гүлнар обулниң бир қетимлиқ тор сөһбәт хатирисидә хитай һөкүмитиниң диний әсәбийликкә қарши һәрикитигә илмий мәйданда туруп тәнқидий пикир бәргәнлики вә шу сәвәбтин тутулғанлиқини баян қилди. Торда һелиһәм сақланған мәзкур сөһбәт хатирисидә, гүлнар обулниң «қәшқәрниң байлиқи» дәп мәдһийәләнгәнлики мәлум болди.


Даириләр қәшқәр университетиниң тутқундики профессори гүлнар обулниң немә үчүн җазаланғанлиқи вә нәдә тутуп турулуватқанлиқи һәққидә мәлумат беришни рәт қилғандин кейин, вәзийәттин хәвәрдар кишиләр тәминлигән йип учлириға асасән, хитай тор бәтлиридики униңға алақидар хәвәр мақалиләрни көздин кәчүрдуқ. Хитай тилидики http://www.360doc.com Торидики мақалиләрдин биридә тонуштурулушичә, 1986-йили қәшқәр педагогика институтини пүттүргән вә шу мәктәптә хизмәткә чүшкән гүлнар обул магистирлиқ вә докторлуқ оқушини фудән университети вә хитай мәмликәтлик иҗтимаий пәнләр академийәсидә тамамлиған. У 2006-йилиға кәлгәндә қәшқәр университети тәтқиқат бөлүминиң башлиқи, 2016-йилиға кәлгәндә мәктәп парткоминиң даимий һәйити вә бирликсәп бөлүминиң башлиқи болуп тәйинләнгән. Арилиқта йәни 2000-йили мәмликәтлик бирликсәп бөлүмигә йөткилип берип 3 йил сәйпидин әзизиниң тарихий әсәрлирини тәрҗимә қилиш вәзиписини иҗра қилған.

1997-Йили хитай компартийәсигә әза болған профессор гүлнар обул кейинки йилларда сиясий саһәдә актип рол елип, дөләтни сөйүш вә дөләтни қудрәт тапқузуш темисида қәшқәр вә ичкири өлкиләрдә лексийәләр сөзлигән һәм муһим сиясий вә иҗтимаий мәсилиләрдә мәтбуатларда илмий сөһбәт вә мақалиләрни елан қилған. Әнә шу илмий сөһбәтләрдин бири «шинҗаңниң идийәви мәдәнийәт қурулуши тоғрисида» дегән темида болуп, 2016-йили 8-айда елан қилинған бу сөһбәт хатириси, шу йили хитайда кәң даиридә диққәт тартқан, һәтта хитайниң«йәршари вақти» гезитидиму икки қисимға бөлүп елан қилинған.

Әнә шу сөһбәт хатирисидә«қәшқәрниң байлиқи» дәп мәдһийәләнгән гүлнар обул аридин икки йил өтмәй туруп, дәл шу сөһбәт хатирисидики пикирлири сәвәблик, «икки йүзлимичилик» билән әйиблинип қамаққа елинған. Биз бу гүлнар обулниң бу қисмити һәққидә көз қаришини елиш үчүн қәшқәр университетиниң бир қисим оқутқучилириға телефон қилдуқ. Оқутқучиларниң бәзилири гүлнар обулни билмәскә, бәзилири чүшәнмәскә селивалди.

Қәшқәрдики вәзийәттин хәвәрдар кишиниң баян қилишичә, хитай даирилири гүлнар обулни дөләтниң әсәбийликкә қарши сияситигә астиртин қарши турди дәп әйиблигән. Мәзкур сөһбәт хатирисидә йезилишичә, гүлнар обул; «биз (хитай дөлити) диний мәсилисини бәк көтүрүветип барамдуқ қандақ?» дәп соал қойған. У йәнә җәмийәттики барлиқ мәсилиләрни диний әсәбийлик категорийәсигә селивелиш тоғра әмәсликини әскәрткән. Гүлнар обулниң бу сөзлири һәққидә нөвәттә америкида яшаватқан доктор қаһар барат әпәнди мунуларни әскәртиду.

Гүлнар обул мәзкур сөһбәт хатирисидә йәнә диний әсәбийликкә сиясий һөҗҗәт яки буйруқ билән тақабил турса нәтиҗиси болмайдиғанлиқи, уйғур мәдәнийитини қоғдаш вә мустәһкәмләш арқилиқ диний әсәбийликниң алдини алғили болидиғанлиқини илгири сүргән. Қаһар барат әпәнди, гүлнар обулниң бу сөзлириниң әслидә хитайға қарши гәпләр әмәсликини илгири сүрди. Мәзкур сөһбәт хатирисидә йәнә хатирилинишичә, бир киши өз миллий мәдәнийитиниң йилтизини тапалмиса, униң қаймуқидиғанлиқи вә азидиғанлиқи, шуңа кишиләргә өз миллий кимликидин пәхирлиниш туйғуси шәкиллинишкә пурсәт берилиши керәкликини оттуриға қойған. Қаһар әпәнди бу сөзләрниң хитайға пайдилиқ гәпләр икәнликини, әмма нөвәттики икки йүзлимичиликкә қарши долқунда мәсилә гәпниң тоғра-хаталиқида әмәс, миллий кимликтә болуватқанлиқини тәкитлиди. Гүлнар обул мәзкур сөһбәттә нөвәттики диний әсәбийликкә қарши һәрикәттә, динни чүшәнмәйдиған кадирларниң йетәкчилик қиливатқанлиқи, әслидә бу ишқа, исламни мукәммәл оқуп йетишкән диний алимларниң мәсул болуши керәкликини илгири сүргән. Доктор қаһар барат нөвәттики «икки йүзлимичиликкә қариши» долқунниң әмәлийәттә бирқанчә йилдин бери уйғурларға қарши давам қилип келиватқан аталмиш террорлуққа қарши һәрикәтниң уйғурлар ичидики өзлири үчүн хизмәт қиливатқан қатламға қарап кеңийиши икәнликини илгири сүрди.

Юқирида, икки йил аввал хитай мәтбуатлирида «қәшқәрниң байлиқи» дәп қаралған профессор гүлнар обулниң әмдиликтә «апәт» дәп қарилип, қамаққа елинғанлиқи һәққидә мәлумат бәрдуқ.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт