Yaponiyede qismen Uyghurlar xitay dölet bayrimini kütüwélish ziyapitige qatnashti

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2013-10-02
Élxet
Pikir
Share
Print

10-Ayning 1-küni tokyodiki xitay elchixanisining pilanlishi bilen yaponiyening herqaysi jayliridiki xitay muhajirlar jem'iyitining yétekchilikide xitayning dölet bayrimini kütüwélish murasimi ötküzüldi.

Ziyaritimizni qobul qilghan xitay elchixanisidiki muhajirlar xizmitige mes'ul, yaponiyede tughulghan 3-ewlad lé famililik xitayning bildürüshiche, xitay dölet bayrimining 64 yilliqini kütüwélish ziyapiti xitay elchixanisi we konsulxanilirining biwasite yétekchilikide 9-ayning 26-küni yaponiyediki dangliq méhmanxanilarda ötküzülgen. Bu qétimqi tokyo elchixanisining ziyapitige bir ming töt yüz neper méhman chaqirilghan bolup, buning ichide Uyghurlarning sani yüzdin ashidiken.

Xitay elchixanisidiki bügünki muhajirlar jem'iyiti teripidin ötküzülgen ziyapetke biwasite riyasetchilik qiliwatqan lé famililik xitayning bildürüshiche, yaponiyediki Uyghur oqughuchilar, yaponiyede puqraliqidiki Uyghurlar xitay elchixanisidin özlirining xitay elchixanisi teripidin ötküzülgen pa'aliyetlerdiki süretlirini, nam sheripini tor betliride we metbu'atlarda ashkarilimasliqini telep qilghan.

Biz lé famililik xitaydin néme üchün Uyghurlar bundaq telepni otturigha qoyidu dep sorighinimizda, u, "Yaponiyediki erkin asiya radi'osining muxbiri bizning süretlirimiz ni we nam sheripimizni radi'oda ashkarilap qoyidu dep ensireydiken. Menmu tepsiliy bilmeymen" dédi.

Biz xitay elchixanisidiki lé famililik xitaydin ichkirilep "Bu heqte xitay elchixanisi néme dep qarar chiqardi" dep sorighinimizda, u bizge "Xitay tashqi ishlar ministirliqi buningdin kéyinki xitay elchixanisi biwasite riyasetchilik qilghan Uyghurlar qatnashqan pa'aliyetlerning süretlirini we qatnashquchilarning ismini élan qilmasliq toghrisida buruq chüshürdi" dédi.

Tokyoda ötküzülgen xitay muhajirlar jem'iyitining sahipxanliqidiki ziyapet tokyodiki qedimki xitay réstoranida élip bérildi.

Ziyapet üstilige xitay dölet naxshisining tékisti we notisi adem béshige biridin aldin teyarlap qoyulghan. Shuning bilen birge xitay dölet bayrimining 64 yilliqini tebriklesh murasimigha alahide teyyarlan'ghan xitayche yémekliklerning tizimliki qoyulghan bolup, tizimlikte birmu musulmanche ta'am yoq idi.

Ziyapette aldi bilen xitay muhajirlar jem'iyitining re'isi söz qilghandin kéyin, xitay elchixanisining mes'uli söz qildi.

Ziyapetke Uyghurlardin on nechche kishi qatnashqan bolup, Uyghurlargha wakaliten söz qilghan bir xanim sözide, özining yaponiyege kelgenlikige 23 yil bolghanliqini, her qétim dölet bayrimidiki ziyapette xitayning dölet naxshisini anglighanda, xitay ezimetlirining olimpikta altun médal alghanliqidin ibaret jesurane obrazining köz aldida namayan bolidighanliqini bildürdi.

Biz ziyapet ariliqida sorundin sirtqa chiqqan bir qanche yaponiye puqraliqidiki Uyghurlarni ziyaret qilip, özlirining néme üchün bügün bu ziyapetke qatnashqanliqini sorighinimizda, ular ziyaritimizni qopalliq bilen ret qilip, bizning bu yerdin derhal kétishimizni, bolmisa saqchi chaqirip shikayet qilidighanliqini bildürdi we bir qanche xanim xitay tilida yuqiri awazda "Woy, bölgünchiler! woy, sherqiy türkistan unsurliri! rabiye qadirning küchükliri! senler néme qilalaytting!" dep towlap zalni béshigha kiydi. Biz muhapizetchi xadimlarning teklipi boyiche bu yerdin ayrilishqa mejbur bolduq.

Ziyapetke jem'iy 250 kishi qatnashti. Ziyapet kech sa'et 6:30 yérimdin 9:00 ge qeder dawamlashti.

Ziyapet axirlashqanda biz munasiwetlik kishilerdin xitay elchixanisi sa'et 10:00 din bashlap bashqa bir méhmanxanida ilghar muhajirlar, oqughuchilar wekillirini mukapatlash murasimi ötküzidighanliqidin xewerdar bolduq.

Bu qétimqi ziyapetke qatnashqan xitay-yapon medeniyet tetqiqatchi yüki xanim ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi:
-Bügünki ziyapetke köpligen Uyghurlarning qatnashqanliqini körüp heyran boldum. Uyghurlar da'im xitay hökümitining özlirige zulum séliwatqanliqi toghrisida shikayet qilidu. Emma xitay dölitining bayrimigha qatnishidu. Néme üchün bundaq qilidu? buning sewebini bilelmidim. Yaponlar bolsa, ikki dölet arisidiki sénkaku aral mesilisini tinchliq bilen hel qilish we ikki dölet xelqini yéqinlashturush meqsitide qatnishidu dep oylaymen.

Biz bu qétimqi xitay dölet bayrimini tebriklesh pa'aliyitige ishtirak qilghan Uyghurlar heqqide bezi bir qarashlargha ige bolush üchün, yaponiyediki Uyghur ziyaliysi doktor turmuhemmet hashim bilen téléfon söhbiti élip barduq.

Awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Toluq bet