Tibet sürgündiki hökümiti rehbiri tokyoda Uyghur, mongghul wekilliri bilen uchrashti

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2016-01-12
Share
lobsang-sangay-yaponiye-1.jpg Tibet sürgündiki hökümitining rehbiri lobsang sangay ependi doklat bermekte. 2016-Yili 9-yanwar, tokyo.
RFA/Qutluq

9-Yanwardin 11-yanwarghiche tokyoda ziyarette bolghan tibet sürgündiki hökümitining rehbiri lobsang san'gay Uyghur, mongghul teshkilatlirining mes'ulliri bilen uchrashqan.

Yaponiye Uyghur birliki teshkilatining re'isi doktor turmuhemmet hashimning bildürüshiche, tibet sürgündiki hökümitining rehberliridin lobsang san'gay bashchiliqidiki wekiller ömiki tokyoda ziyaret bolghanda yaponiyede pa'aliyet élip bériwatqan Uyghur, mongghul teshkilatlirining mes'ulliri bilen uchrashqan.

Yaponiye Uyghur birliki teshkilatining re'isi doktor turmuhemmet hashimning déyishiche, 9-yanwar tibet sürgündiki tibet hökümitining rehbiri lobsang san'gay tokyoda awam xelqqe bergen doklatida tibettiki xitayning basturush siyasiti toghrisida toxtalghanda: "Hazirqi waqitning özide tibetlerdinmu bekrek Uyghurlar xitay kompartiyesining basturushigha uchrawatidu" dep körsetken.

Tibet sürgündiki hökümiti rehbiri lobsang sangay sözide tibettiki tebi'iy muhitning bulghinishi we buzghunchiliqqa uchrash ehwalliri üstide toxtilip, xelq'ara jem'iyetni tizdin bu mesilige köngül bölüshke chaqirghan.

Lobsang san'gay doklatida tibetning rohaniy dahiysi dalay lamaning hazirqi salametlik ehwali we shundaqla uning tibet sürgündiki hökümitidiki orni heqqidimu toxtalghan.

Yaponiyediki mongghul teshkilatining rehbiri daychinning bildürüshiche, tokyodiki bu doklatta lobsang san'gay ichki mongghul aptonom rayonidiki mongghullarning nöwettiki siyasiy ehwalinimu tilgha alghan bolup u, sözide bipayan ketken yaylaqlardiki mongghul charwichilarning yaylaqliridin ayrilip, kündin-kün'ge kembeghelliship, hazirqi waqitning özide öz jéninimu baqalmaydighan haletke kélip qalghanliqini eskertken.

Turmuhemmet hashimning éytishiche, tibet sürgündiki hökümitining rehbiri lobsang san'gay doklat bérish pa'aliyitidin kéyin özi bilen ayrim uchriship bir qisim mesililer üstide öz-ara söhbetleshken.

Yaponiyediki mongghul teshkilatining mes'uli daychinning qarishiche, tibet sürgündiki hökümiti rehbiri lobsang san'gayning tokyodiki doklat bérish pa'aliyitide Uyghur, mongghul mesililirini tilgha élip ötüshi yaponiyede élip bériliwatqan bu üch millet kishilik hoquq pa'aliyitining tereqqiyatini ilgiri sürüshte nahayiti muhim rol oynaydiken.

Mongghul kishilik hoquq pa'aliyetchisi daychin sözide yene, tibet sürgündiki hökümiti bilen birlikte Uyghur, mongghul mesilisini dunyagha anglatqandila, xelq'ara jem'iyetning xitay kompartiyesige bolghan bésimini kücheytishke paydiliq ikenlikini ilgiri sürdi.

Tokyodiki bu doklatqa qatnashqan xitaydiki milletler mesilisige köngül bölüp kéliwatqan musteqil tetqiqatchi yüki bu doklat heqqide toxtilip: "Bu qétimqi doklat tibet mesilisini asas qilghan halda élip bérilghan bolsimu, biraq tibet rehbirining Uyghurlarning tibetlerdinmu bekrek ézilishke uchrawatqanliqini tilgha élishi yighin ehlini tesirlendürdi we yaponlarning Uyghur mesilisige bolghan diqqitini chekti" dédi.

Yaponiyediki bezi bir siyasiy közetküchilerning bildürüshiche, tibet sürgündiki hökümiti rehbiri lobsang san'gayning yaponiyediki Uyghur, mongghul teshkilat wekilliri bilen uchrishishi uning tunji qétimliq uchrishi hésablinidiken.

Yuqiriqi awaz ulinishtin tepsilatini anglang.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet