Токйода өткүзүлгән тәйвән президент сайлимини қоллаш паалийитигә уйғурларму қатнашти

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2016-01-14
Share
yaponiye-uyghur-ilham-mexmut.jpg Токйо шибуяда өткүзүлгән тәйвән президент сайлимини қоллаш паалийитидә уйғур кишилик һоқуқ паалийәтчиси илһам мәхмут уйғур мәсилиси тоғрисида бәзи мәсилиләрни аңлатти. 2016-Йили 10-январ, японийә.
RFA/Qutluq

-январ токйо шибуяда өткүзүлгән тәйвән президент сайлимини қоллаш паалийитигә уйғурларму қатнашти, бу қетимқи паалийәт японийәдики милләтчиләрдин тәшкилләнгән "ғәйрәт қил японийә" тәшкилатиниң орунлаштуруши вә "тәйвән мунбири җәмийити" ниң һәмкарлишиши билән елип берилған болуп, паалийәткә токйодики уйғур, тибәт, моңғул вәкиллири қатнашқан вә сөз қилған.

Шу йәр вақти чүштин кейин саәт иккидин бәшкә қәдәр давамлашқан паалийәткә, уйғурларға вакалитән қатнашқан уйғур кишилик һоқуқ паалийәтчиси илһам мәхмут уйғур мәсилиси тоғрисида бәзи мәсилиләрни аңлатқан.

Паалийәттә сөзгә тәклип қилинған илһам мәхмут тәйвәндә өткүзүлидиған президент сайлиминиң японийәниң кәлгүси үчүнму муһимлиқини тәкитлигән вә бир қисим тарихий, сиясий мәсилиләрни уйғур, тибәт, моңғул мәсилилиригә селиштуруп өткән.

Униң қаришичә, тәйвән һәр җәһәттин японийә үчүн муһим болғанлиқи сәвәбидин япон милләтчилиридин тәшкилләнгән "ғәйрәт қил японийә" тәшкилати бу паалийәтни елип беришни пиланлиған.

16-январ тәйвәндә елип берилидиған 14-нөвәтлик президент сайлиминиң башлиниш алдидики омумий вәзийәттин хәвәрдар "тәйвән уйғур җәмийити" ниң рәиси нузугум зияритимизни қобул қилип:"президент сайлимиға қатнишишни қолға кәлтүргән партийиләр һазир җиддий һалда өзлиригә аваз топлашқа тиришиватиду. Омуми вәзийәттин қариғанда, гоминдаң партийәси көплигән қоллиғучилиридин айрилип қалғандәк қилиду. Сәвәби президент ма йиңҗуниң өткән йили сингапорда хитай дөләт рәиси ши җинпиң билән учришиши вә хитайға үзлүксиз йеқинлиши бир қисим тәйвәнликләрни әндишә селип қойған охшайду" деди.

Нөвәттики тәйвән сайлими һәққидә тохталған японийәлик қануншунас ямада өзиниң, һазирқи вақитниң өзидә тәйвәндики демократийини яқлайдиған, хитай компартийәсигә тақабил туралайдиған "демократик тәрәққият партийәси" ниң сайламда ғәлибә қилишини үмид қилидиғанлиқини, бирақ, тәйвәндики сайламниң японийәгә бәлгилик иқтисадий вә яки сиясий тәсир көрситәлмәйдиғанлиқини илгири сүрди.

Токйода елип берилған тәйвән президент сайлимини қоллаш паалийити һәққидә японийәдики бәзи мәтбуатлар хәвәр бәргән. Хәвәрдә дейилишичә, бу қетимқи паалийәттә тибәт вә моңғул вәкилләрму сөз қилған.

Японийәдә һиҗрәттә яшаватқан манҗу аял язғучи меңшаниң қаришичә, тәйвәндә мәйли қайси партийә сайламда ғәлибә қилсун, буниң тибәт, уйғур мәсилисигә һечқандақ тәсири болмайдикән. Сәвәби хитай компартийәси тәйвәнгә түрлүк сиясий бесим қилип турғанлиқидин тәйвән тибәт, уйғур кишилик һоқуқ мәсилисидә артуқ сөз қилалмайдикән.

Йеқинда японийә мәтбуатлирида елан қилинған тәйвәндә өткүзүлидиған сайлам һәққидики бәзи сиясий анализ мақаллиридә, бу қетимқи сайламда тәйвән иқтисадини гүлләндүрүш вә хәлққә параванлиқ яритип беришни нишан қилған "демократик тәрәққият партийәси" ниң рәиси шундақла президент намзати сәй йиңвен ханимниң сайламда утуп чиқиш еһтималлиқиниң юқирилиқи көрситилгән.

Бу һәқтә тохталған нузугум сөзидә йәнә, "бу қетимқи сайламда аваз бәргүчиләр тәйвәнгә ишәнч вә иқтисадий нәп елип келәләйдиған намзатларға аваз беришни халиғанлиқи үчүн авам хәлқниң һазирқи райидин қариғанда, сайламда тәйвән демократик тәрәққият партийәсиниң намзати сәй йиңвен ханим тәйвәнгә тунҗи аял президент болуп қилиш мумкинчилики юқиридәк қилиду" деди.

Юқириқи аваз улиништин тәпсилатини аңлаң.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт