Uyghurlargha jinayitini iqrar qildurush we höküm élan qilish yighinliri échilmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz éhsan
2014.08.06
motsiklit-uyghur-qoralliq-saqchi.jpg Bir Uyghurning kocha charlawatqan qoralliq saqchilarning yénidin ötüp kétiwatqan körünüshi. 2010-Yili 3-iyul, ürümchi.
AFP

Biz igiligen uchurlargha qarighanda, korla sheher we etraptiki nahiyilerde üch qétimliq chong tazilash herikitide tutulghan Uyghurlargha qarita öz jinayitini iqrar qildurush we höküm élan qilish yighini échilghan.

7-Ayning 24-küni qara sheher nahiyisining xelq meydanida nechche ming ammining qatnishi bilen 12neper Uyghurgha sot échilghan. Bu Uyghurlar lopnur we qara sheher nahiyisige qarashliq yéza, kentlerde yashaydighan 19 yashlar etrapidiki balilar bolup, hökümet bularni asasliq öyide chéniqish saymanliri bayqalghan, hijabini almighan, kompyutérlirida din'gha da'ir filim, tebliq saqlighan, dégen jinayetler bilen eyibligen.

Igilishimizche, korlida 7-ayning bashlirida 15neper Uyghurgha bu qétmigha oxshash sot yighini échilghan bolup, ularning ichide 3nepiri ayal iken. Ularghimu yuqiriqigha oxshash jinayetler artilghan, sotta ularning aldigha 7 yilliq, keynige 3 yilliq muddetlik qamaq jazasi höküm qilghan.

Xitay da'iriliri bu xildiki yighinlargha töwen'ge chüshken her qaysi xizmet guruppiliri, nahiye-kent derijilik teshkilat bölüm bashliqliri,her qaysi idare-organdiki milliy kadirlar, milliy ishchi -xizmetchiler, her qaysi meschit imamliri, meschit idare hey'etliri we yéza -kentlerdiki nuqtiliq tekshuruluwatqanlarning a'ile tawabi'atlirigha aldin xewer qilip, ularning choqum qatnishishini telep qilghan.

Korlidiki yuqiridiki ishlardin xewiri bar, emma ismini ashkarilashni xalimighan bir yigitning éytishiche, bu xil sot yighinliri, xitay hökümitining ammigha qorqunch sélish hemde Uyghurlarni agahlandurush meqsitide qiliwatqan siyasiy herikiti iken.

Shwétisyede yashawatqan dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit korlida élip échilghan jinayitini iqrar qildurush we höküm élan qilish yighinlirigha qarita köz qarishini bayan qilip, “Xitay da'irilirining hazirqi élip bériwatqan siyasiy herikitide edliye tamaqlirimu zerbe bérish siyasitining tarmiqigha aylan'ghan” dep körsetti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.