Xitayda siyasiy islahatni xalaydighan we xalimaydighan ikki guruh qattiq élishiwatidu

Wén jyabaw xitayda siyasiy islahat élip bérish teshebbus qilghandin kéyin, "nur géziti" hazir xitayda wén jyabawning bu teshebbusini tenqidleshke bashlidi. Emma "jenubiy xitay géziti" wén jyabawning siyasiy islahat élip bérish teshebbusni qollawatidu.
Muxbirimiz weli
2010.09.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Wen-Jyabaw-Xitay-bash-ministiri-305 Süret, 2010 - yili 16 - iyul, xitay bash ministiri wén jyabaw muxbirlarni kütüwélish yighinida.
AFP Photo

Mana bu, xitayning rehberlik qatlimida siyasiy islahat élip bérishni xalaydighan bir guruh bilen xalimaydighan yene bir guruh élishiwatqanliqidin dérek béridu. Xelq'aradimu, bir nechche kündin buyan wén jyabaw otturigha qoyghan siyasiy tüzüm islahati élip bérish teshebbusigha qandaq mu'amile qilish heqqide munazire boluwatidu.

Déng shawping qarshi chiqishqa jür'et qilalmighan jang zémin guruhi wén jyabawgha qarshi chiqishqa jür'et qildi

"Boshün tor géziti" de bayan qilinishiche, déng shawping 1992‏ - yili jenubni közdin köchürgende "kim islahat élip barmisa texttin chüshsun", "eger hazir islahat élip barmisaq tuyuq yolgha kirip qalimiz" dep jakarlighan idi. Eyni waqitta hoquq tutuwatqan jang zémin guruhi bu islahatqa qarshi turushqa jür'et qilalmighan idi. Emma yéqinda wén jyabaw shénjénda iqtisadiy islahat bashlan'ghanliqining 30 yilliq xatire künliride qilghan sözide, déng shawpinggha oxshash teleppuz bilen söz qilip "emdi choqum siyasiy islahat élip bérish kérek", "emdi siyasiy islahat élip barmisaq iqtisadiy islahat arqiliq qolgha kelgen netije qoldin kétidu" dep jakarlighanda, jyang zémin guruhi jyabawgha qarshi chiqishqa jür'et qildi.

Teshwiqat ministirliqi déng shawpingning sözini tilgha almasliq taktikisini qollanmaqta

Xitayda déng shawping élip barghan iqtisadiy islahattin menpe'et alghan kishiler, yeni emeldar jemetliri hazir wén jyabaw otturigha qoyghan siyasiy islahat élip bérish teshebbusini qobul qilmaydu. Xitay jama'et xewpsizlik ministirliqidin ashkarilinishiche, kommunist partiye merkizi komitét teshwiqat ministirliqi hazir déng shawpingning 1992‏ - yili jenubni közetkende qilghan sözini tilgha almasliq, wén jyabawni tenqidlesh, xu jintawni "bosh qaldurush" taktikisi qollinishni qarar qilghan.

Wén jyabaw hazir xitayning rehberlik qatlimidiki ilghar küchler dep qaralmaqta

Amérikining shimali karolina shtatidiki musteqil yazghuchi ju shöyu'ennng bayan qilishiche, wén jyabaw shénjénda qilghan sözide, déng shawpining 1992‏ - yili jenubni közetkende qilghan sözini tekrarlap, xitayda siyasiy islahat élip bérishni teshebbus qildi. Xitayda yillardin buyan siyasiy islahat élip bérishni teshebbus qilip kéliwatqan kishiler wén jyabawni, hazirqi tüzüm shara'itida, xitayning rehberlik qatlimida yuqiri örlewatqan ilghar küchler dep qarimaqta.

Yéqinda amérikida chiqidighan "heptilik xewer géziti" mu wén jyabawni "dunyada tesir qozghighan dölet rehberliri" qatarigha qoydi. Bu gézitte "könglige büyük pilanlarni pükken en'gliye bash ministiri kamérun", "chet'ellerde alqishlinidighan emma dölet ichide xelq yaqturmaydighan fransiye prézidénti sarkoziy", "moldawiyning muhit  asrighuchilar dahiysi muhemmed nashid" qatarliq 10 kishi heqqide obzor élan qilghanda, wén jyabawmu "özini xelqning chakiri dep atighan xitay bash ministiri" dep teswirlendi. Emma xitaydiki solchilar hazir her xil wasitilerni qollinip wén jyabawgha hujum qiliwatidu.

Tenqidni wén jyabawgha emes, uninggha qarshi turidighan bashqa sekkiz da'imiy ezagha qaritish kérek

Erkin asiya radi'osining obzorchisi xu ping ependining qarishiche, wén jyabaw yéqinda siyasiy islahat élish bérishni teshebbus qilghandin kéyin, bezi dostlirimizmu "wén jyabawning gépige emes, herikitige qarash kérek, eger xitay hökümiti xuddi lyu shawbogha oxshash siyasiy jinayetchilerni qoyup bermise, wén jyabawning dégen gépi yalghan" dewatidu.

Emma shuni estin chiqarmasliq kérekki, 1979‏ - yili wéy jinshéngni qolgha alghanda, xu yawbang qarshi turghan, emma xu yawbang bash sékrétar bolup turuwatqan shu yillarda wéy jinshéng türmidin chiqalmidi. Bu, eyni waqitta xu yawbangning testiq salmighanliqidin emes, belki eyni waqitta xitayda erkinlik we démokratiyini teshebbus qilghuchilar qoshuni téxi qudret tapmighanliqidin bolghan idi. Shunglashqa hazir biz tenqidni siyasiy islahat élip bérishni uchuq -ashkara teshebbus qilalighan wén jyabawgha emes, belki merkizi komitét siyasiy byurodiki wén jyabawning teshebbusigha qarshi turidighan bashqa sekkiz da'imiy ezagha qaritish kérek.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.