Уйғурлар германийә ташқи ишлар министирлиқида сөһбәттә болди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2016.04.08
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
dolqun-eysa-germaniye-namayish-305.jpg Хитай дөләт байрими мунасивити билән өткүзүлгән наразилиқ намайиштин көрүнүш. 2011-Йили 1-өктәбир, германийә.
RFA/Ekrem


8 - Апрел күни д у қ иҗраийә комитети рәиси долқун әйса вә қурултай яшлар комитети рәиси ғәюр әпәндиләр германийә кишилик һоқуқ комитети мәсули бәрбел кофлерниң тәклипи билән ташқи ишлар министирлиқи бинасида сөһбәт өткүзгән.

Бу қетимқи сөһбәткә уйғур вәкиллиридин сирт тибәт тәшкилати, хәтәр астидики милләтләрни қоғдаш тәшкилати, хәлқара кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати, чеграсиз мухбирлар тәшкилати қатарлиқ хәлқара кишилик һоқуқ органлириниң бир қисим вәкиллириму қатнашқан.

Долқун әйса әпәндиниң бүгүн берлиндин бәргән учуриға асасланғанда, германийә кишилик һоқуқ комитети мәсули бәрбел кофлер ханимниң уларни бу қетимқи сөһбәткә чақириштики мәқсити, германийә даирилириниң алдинқи ай хитай һөкүмити билән уйғурлар, тибәтләр һәмдә хитай хәлқиниң инсан һәқлири мәсилиси үстидә елип барған сөһбитиниң мәзмунидин мәлумат бериш икән.

Долқун әйса әпәндиниң ейтишичә, өткән айниң 20 - күнидин 25 - күнигичә германийә президенти гаук әпәнди хитайда зиярәттә болған болуп, 60 кишилик бу зиярәтчиләр өмики тәркибидә германийә кишилик һоқуқ комитетиға йеңидин мәсуллуққа тәйинләнгән бәрбел кофлерму болған. Зиярәт әснасида, президент гаук әпәнди шаңхәйдики германийә консулханисида бир қисим хитай кишилик һоқуқ паалийәтчилири билән учрашқан һәмдә хитай даирилири билән болған сөһбәттә кишилик һоқуқ мәсилисини тилға алған. Германийә кишилик һоқуқ комитети мәсули бәрбел кофлер ханимму хитай даирилири билән болған инсан һәқлиригә аит сөһбәт җәрянида уйғурлар вә тибәтләр мәсилисини сөз темиси қилған. Бүгүнки берлиндики учришиш, әнә шу чағда хитай һөкүмити билән уйғурлар, тибәтләр мәсилиси үстидә елип барған сөһбитиниң мәзмунидин уйғур вә тибәт вәкиллирини вақипландуруш болған.

Мәлумки, германийә президенти гаукниң өткән ай елип барған хитай зиярити германийә вә явропа ахбарат васитилиридә уйғурлар мәсилисини йәнә бир қетим оттуриға тартип чиқарған. Гаук хитай зияритини башлаштин илгирила, униң хитай демократлири, уйғурлар, тибәтләр, фалунгоңчилар вә хитайдики христианлар мәсилисини оттуриға қойидиғанлиқи германийәдики мәтбуатларда баян қилинип кәлгән. 19 - Март д у қ баянатчиси дилшат ришитму ахбарат саһәсигә сөз қилип, германийә президенти гаукниң хитай зиярити мәзгилидә уйғурларниң кишилик һәқ - һоқуқиниң дәпсәндә қилиниш мәсилисини тилға елишини тәләп қилған. Униң баянати көплигән ахбарат васитилиридә көчүрүп тарқитилған иди.

Долқун әйса әпәнди бүгүнки бу сөһбәт җәрянида уйғурларға аит конкретни мәсилиләрни тәкитлигәндин сирт, германийәниң үрүмчидә қурған машина завутлириға уйғур ишчиларни қобул қилиш мәсилисини, үрүмчидә йеңидин қурулуватқан германийә санаәт райони мәсилисини тилға алған. Униң ейтишичә, улар оттуриға қойған патигүл ғулам мәсилиси бу қетимқи сөһбәттә муһим тема болған.

Д у қ яшлар комитети рәиси ғәюр әпәндиму бу һәқтә зияритимизни қобул қилип, германийә ташқи ишлар министирлиқида өткүзүлгән бу қетимқи сөһбәттә тилға елинған уйғурларға мунасивәтлик бәзи муһим темиларни сәмимизгә салди.

Бу қетимқи сөһбәт, д у қ вәкиллириниң германийә ташқи ишлар министирлиқи кишилик һоқуқ комитети мәсули билән өткүзгән тунҗи қетимлиқ сөһбәт әмәс. Өткән йили 9 - декабир күни германийә ташқи ишлар министирлиқи кишилик һоқуқ комитетиниң сабиқ мәсули шитрасер әпәнди д у қ муавин рәиси үмид агаһи вә қурултай нәшрият - тәшвиқат комитети мудири пәрһат муһәммиди қатарлиқ уйғур вәкиллирини қобул қилип, өзлириниң шу йили хитай һөкүмити билән уйғурлар мәсилиси үстидә елип барған сөһбитиниң мәзмунидин мәлумат бәргән вә уйғур илиниң нөвәттики вәзийити һәққидә пикирләшкән иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.