Һиндистан хитай тәһдитидин әндишиләнмәктә

Ихтиярий мухбиримиз гүлшән абдуқадир
2013.07.30
xitay-hindistan-305.jpg Һиндистан генерали к.Т. Парнайк, кәшмирдә хитай әскәрлириниң мәвҗутлуқидин әндишә қиливатқанлиқини ипадилиди. 2011-Йили 5-апрел.
YouTubetin Elinghan

Улуғ ера гезитиниң йеқинда бәргән хәвиригә асасланғанда, һиндистан дөләт мудапиә министирлиқи хитайниң, һиндистан, хитай чегра районлирида барғанчә ашуруватқан әскири күчигә қарита һошяр болуш үчүн 45 миң әскәрни йеңидин вәзипиләндүрүп хитай, һиндистан чегра бойлириға әвәтидиғанлиқини билдүргән.

Хитай билән һиндистан һималая тағлири арқилиқ 3 миң километирлиқ даиридә өз-ара чегрилинидиған болуп, һиндистанниң, хитай тәһдитигә қарши чегра районлардики әскири күчини ашуруш тәклипи бирқанчә йил илгири һөкүмәткә сунулған болсиму, әмма һиндистан дөләт мудапиә министириниң йеқинда бейҗиңға қаратқан зияритидин кейин тәстиқланған.

Улуғ ера гезитиниң һиндистан ахбарат васитилиридин нәқил кәлтүрүп көрситишичә, һиндистан тәрәп җәмий 11 милярд 500 милйон америка доллири сәрп қилип һиндистан, хитай чегра бойлириға бир һәрбий газарма селишни пиланлаватқан болуп,бу һәрбий газарма пүткәндин кейин, шәрқтә мәркизи һиндистандин ғәрбтә бенгалғичә болған чегра районда турғузулған 45 миң һиндистан әскири әгәр хитай тибәткә қарита һәрқандақ бир әскири һәрикәт қоллиниш еһтималлиқи көрүлгәндә, униңға қарши һәрикәткә өтүшкә һазир болидиғанлиқини билдүргән.

Һиндистан тәрәп 2009-вә 2010-йиллири хитайниң арунаһал прадәш райониға һуҗум қилиш еһтималлиқи бар дәп қарап, ләкһапани вә миссамари районлириға икки пиядә әскәрләр девизийиси орунлаштурғанлиқи мәлум. Хитай, һиндистанниң арунаһал районини һиндистан земини сүпитидә етирап қилмай кәлмәктә.

Улуғ ера гезитиниң мәлуматиға асасланғанда, хитай, һиндистан чегра бойлирида тәхминән 5 мукәммәл һава армийә базисиға саһиб болғандин башқа, бу чегра районларға биваситә тутишидиған төмүр йол вә ташйол қатарлиқ муәссәсилиригиму саһиб икән. Хитайниң бу чегра райониға тутишидиған 58 миң километир узунлуқта ташйоли бар икән. Хәвәрдин йәнә мәлум болушичә, хитайниң бу йил март айлирида тибәттә бир һәрбий маневир елип барғанлиқи, һиндистан тәрәпниң, хитайниң һиндистан чегра районлири вә тибәттә елип бериватқан зор көләмлик һәрбий һазирлиқлири сәвәбидин раһәтсиз болуватқанлиқи вә бу һәқтә җиддий тәдбир елишқа мәҗбур болуватқанлиқи мәлум.

Һиндистан билән хитай дунядики нопуси әң көп дөләтләр шундақла, асиядики 2 чоң күчлүк дөләт болушиға қаримай, өз ‏- ара ихтилаплириму көп болуп 2 дөләт чегра мәсилилиридә чиқишалмай кәлмәктә. Ундин башқа йәнә бу 2 дөләтниң сода мунасивәтлиригә, һиндистанниң далай лама рәһбәрликидики тибәт сәргәрдан һөкүмитини қоллиши, хитайниң пакистанға қиливатқан ярдими вә су мәсилиси қатарлиқлар көләңгә чүшүрүп кәлмәктә.

Хитай билән һиндистан оттурисидики ладах районини талишиш маҗираси, 1950-йилидин етибарән давамлишип келиватқан болуп, йеқинда һиндистан тәрәпниң хитай әскәрлириниң һиндистан тәрәпкә өткәнликини билдүрүши билән хитай, һиндистан мунасивәтлири техиму җиддийләшкән.

Улуғ ера гезитиниң бу һәқтә бәргән хәвиригә асасланғанда, гәрчә хитай һиндистанниң әң чоң сода шерики болсиму, йәнә буниңға мунасип һалда 2015-йилиға барғанда хитай билән һиндистанниң сода омуми қиммитиниң 100 милярд долларға йетидиғанлиқи мөлчәрлиниватқан болсиму,әмма хитайниң һиндистан чегра районлирида һәссиләп ашуруватқан һәрбий һазирлиқлири шундақла тибәттә елип бериватқан һәрбий маневирлар сәвәбидин, һиндистан тәрәпму буниңға мунасип һалда һәрбий җәһәттин тәдбир елишқа мәҗбур болмақта икән.

Тәпсилатини юқиридики улиништин аңлиғайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.