Parlamént ezasi fahrettin yoqush istanbuldin enqerege piyade yürüwatqan Uyghurlarning aldigha bérip hal soridi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2018-12-26
Élxet
Pikir
Share
Print
Parlamént ezasi fahrettin yoqush istanbuldin enqerege piyade yürüwatqan Uyghurlarning aldigha 270 kilométir yol yürüp bérip hal soridi. 2018-Yili 24-dékabir, türkiye.
Parlamént ezasi fahrettin yoqush istanbuldin enqerege piyade yürüwatqan Uyghurlarning aldigha 270 kilométir yol yürüp bérip hal soridi. 2018-Yili 24-dékabir, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyening istanbul shehiride turuwatqan 9 Uyghur Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitige kishilerning diqqet-étibarini tartish üchün 15-dékabir küni istanbuldin enqerege qarap piyade yolgha chiqqan idi. Bularning sani yolda qoshulghan Uyghurlar bilen 30 din ashti. 24-Dékabir küni parlamént ezasi fahrettin yoqush ependi 270 kilométir yiraqliqtiki bolup shehirige bérip, ulargha qoshulup mangdi we muxbirlarni kütüwélish yighini ötküzdi. Bolup shehiridiki "Iyi" (yaxshi) partiyesining ishxanisida ötküzülgen mezkur muxbirlarni kütüwélish yighinigha istanbuldin enqerege qarap méngiwatqan Uyghurlardin bashqa yene "Iyi" partiyesining bolup wilayitidiki mes'ulliri, ammiwi teshkilat mes'ulliri we muxbirlar qatnashti.

Fahrettin yoqush ependi metbu'at yighinida munularni dédi: "Xitay, sherqiy türkistanda uzun yillardin buyan u yerdiki musulman türkiy milletlerge türlük bésim élip barmaqta. Bu zulum 2014-yilidin tartip chidighusiz derijige yetti. Insan heqliri teshkilatliri, birleshken döletler teshkilati bu heqte köp qétim agahlandurghan bolsimu xitay hökümiti bu zulum siyasitidin waz kechkini yoq. U yerde yashawatqan Uyghur, qazaq qérindashlirimiz xilmu-xil zulumgha uchrimaqta. Uyghurlar hökümet awazimizni anglarmu? dep yüridu. Emma türkiye hökümiti köz-quliqini étiwaldi".

Türkiye dölet re'isi rejep tayyip erdoghan dawamliq halda isra'iliye hökümitini eyiblep, pelestin'ge ige chiqidu. Emma xitay hökümitini eyiblimeydu, bu hazir türkiyediki öktichi partiye we ammiwi teshkilatlar tenqid qilidighan bir témigha aylandi. Parlamént ezasi fahrettin yoqush ependimu muxbirlarni kütüwélish yighinida dölet re'is rejep tayyip erdoghanni tenqid qilip mundaq dédi: "Bizning derdimiz shu, sherqiy türkistanda insaniyet tragédiyesi bar. Dölet re'isimiz tünügün isra'iliye bash ministiri netenyahugha téléwiziyelerde bek yaxshi warqirawatatti. Néme dégen yaxshi, xitay sherqiy türkistanliq qérindashlirimizgha uningdinmu éghir zulum qiliwatidu. Eger sen bu döletning re'isi ikensen, Uyghur qérindashlirimiz üchün némishqa gep qilmaysen? Uyghurlar séning hem dindishing hem qan-qérindishing. Némishqa, hey xitay döliti sherqiy türkistanliqqa élip bériwatqan zulumni némishqa toxtatmaysen démeysen? biz iyi partiyesi bolush süpitimiz bilen dunyaning qeyiride ézilgen xelq bolsa uninggha ige chiqimiz".

Parlamént ezasi fahrettin yoqush ependi boliduki muxbirlarni kütüwélish yighini axirlashqandin kéyin, u Uyghur pa'aliyetchi éli ekber bashchiliqidiki 30 etrapida Uyghur bilen birge enqerege qarap bir qanche kilométir piyade yürgendin kéyin ulardin ayrilip enqerege qaytqan.

Éli ekber ependi düshenbe, yeni 24-dékabir küni iyi partiyesi parlamént ezasi fahrettin yoqush ependi bilen birlikte bolup shehiride bir yürüsh pa'aliyetlerni élip barghanliqi we pa'aliyetlerning ünümlük bolghanliqini bayan qildi. U yene, özlirining 25-dékabir küni türkiyening bolup shehiride köp sandiki partiyelerning ishxanisini ziyaret qilip, her qaysi partiye wekillirige Uyghurlar duchar boluwatqan éghir weziyetni anglatqanliqini bayan qildi.

60 Yashtiki ablikim abdu'éziz ependi téléfon ziyaritimizni qobul qilip, kishilerning özliridin "Charchidinglarmu?" dep sorawatqanliqini, emma özlirining dawadin alghan rohiy ozuq bilen harghinliq hés qilmaywatqanliqini tekitlidi.

11 Kündin buyan qar we soghuqqa qarimay kéche-kündüz enqerege qarap méngiwatqan shemshinur xanim yol boyi türklerning özlirini qizghin kütüwéliwatqanliqini, Uyghurlarning hazirqi weziyitini nurghun kishige anglatqanliqini bayan qildi.

Istanbuldin enqerege piyade yürüsh qilish karwini eslide 9 kishi bilen bashlan'ghan bolup, yolda qétilghanlar bilen ularning san hazir 30 gha yetken. Piyade yürüsh karwinining yétekchisi éli ekber hajim yene bu piyade yürüsh karwinining hazirqi ehwali we bundin kéyinki pilani toghrisida melumat berdi.

Toluq bet