Xelq'ara köchmenler künini qutlash pa'aliyitige Uyghur teshkilatlirimu ishtirak qildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2016-12-21
Élxet
Pikir
Share
Print
Türkiyening paytexti enqerede ötküzülgen xelq'ara köchmenler künini qutlash pa'aliyitidin körünüsh. 2016-Yili 18-dékabir.
Türkiyening paytexti enqerede ötküzülgen xelq'ara köchmenler künini qutlash pa'aliyitidin körünüsh. 2016-Yili 18-dékabir.
RFA/Erkin Tarim

12-Ayning 18-küni dunya köchmenler küni. Bu kün munasiwiti bilen türkiyening paytexti enqerede ötküzülgen xelq'ara köchmenler künini qutlash pa'aliyitige türkiyede pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan ammiwi teshkilatlirimu ishtirak qildi.

12-Ayning 19-küni enqere wilayetler zalida ötküzülgen yighin'gha türkiye ichki ishlar ministiri mu'awini sabahittin öztürk, türkiyening her qaysi idara, jem'iyetlirining aliy rehberliri, bezi döletlerning elchiliri we türkiyening herqaysi jayliridin kelgen ammiwi teshkilat mes'ulliridin bolup 800 etrapida kishi ishtirak qildi. Istanbulda pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq teshkilati bash katipi abdul'exet abdurehim ependi bilen qeyseride pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq teshkilati bayanatchisi abduqadir tümtürk hem malayshiya we tayland arqiliq kelgen Uyghur musapirlarning bir qismi alahide teklip boyiche qatnashti.

Yighinning échilish murasimida söz qilghan köchmenler idarisi mudiri atillah toros ependi, türkiyege kéliwatqan köchmenlerning köpining özi turuwatqan döletlerning zorawanliq siyasiti, siyasiy bésim, ichki urush tüpeyli ikenlikini, köchmenler idarisi qurulghan 2013-yilidin béri 1 milyondin köp musapirgha turush ruxsiti tarqitip bergenlikini bayan qilghan. Murasimda yene, türkiyening köchmenlerni, bolupmu aghiska türklirini türkiyege ekélip dölet sélip bergen öylerge orunlashturush jeryani bayan qilin'ghan höjjetlik filim körsitilgen.

Yighin jeryanida sherqiy türkistan ammiwi teshkilatlirining mes'ulliri munasiwetlik rehberlerge türkiyediki Uyghur musapirlarning qiyinchiliqliri we abduqadir yapchan mesilisi toghrisidiki teleplirinimu yetküzgen.

Istanbulda pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq teshkilati bash katipi abdul'exet abdurehim ependi özlirining yighin jeryanida türkiye köchmenler idarisining bashliqi atilla toros ependi bilen ayrim uchriship, türkiyening qeyseri we bashqa jayliridiki Uyghur köchmenlirining iqamet, xizmetke orunlishish, salametlik sughurtisi we bashqa bir qatar mesililiri heqqide teleplirini sun'ghanliqini bildürdi.

Melum bolushiche, buningdin bir qanche yillar ilgiri sherqiy jenubi asiya elliridin kélip türkiyege makanlashqan Uyghurlarning 2 mingdin artuq qismi qeyseri shehiridiki saqchi idarisining qoru jayidiki ayrim öylerge perzentliri bilen orunlashturulghan idi.

Yene köp sandiki musapirlarning istanbulda turup tirikchilik qiliwatqanliqi melum. Mezkur musapirlarning türlük éhtiyajini hel qilish Uyghur jem'iyetliri aktip pa'aliyet qilip kelgen.

Uyghur musapirlirigha aktip yardem qiliwatqan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jem'iyitining bayanatchisi abduqadir tümtürk ependi musapir Uyghurlarning köpining bezi qiyinchiliqlirining hel bolghanliqini, lékin yenila bezi qiyinchiliqlar mewjutluqini, ishlesh ruxsitining yéqinda chiqidighanliqini bildürdi.

Sherqiy jenubi asiyadin qeyserige kélip makanlashqinigha 3 yil bolghan iminjan ependi özlirining köp qiyinchiliqlirining hel bolghanliqini, emma yene özliri duch kéliwatqan mesililerni tekitlep ötti.

Qeyseride pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq teshkilatining bayanatchisi abduqadir tümtürk ependining éytishiche, Uyghur wekiller özliri qatnashqan yighin axirlashqandin kéyin, bashqa yighin ehli bilen birge bashlan'ghuch, ottura mektep oqughuchiliri sizghan, köchmenlerning hayati eks ettürülgen resim körgezmisini ékskursiye qilghan.

Köchmenler idarisi 2013-yili qurulghandin béri her yili xelq'ara köchmenler küni türkiyening herqaysi wilayetliride her xil pa'aliyetler bilen qutlinidighan bolup, Uyghurlar izchil türde bu xildiki pa'aliyetlerge qatniship Uyghurning weziyitini we medeniyitini tonutup kelmekte. Abduqadir tümtürk ependi bu heqte melumat berdi.

Uyghur musapirlar mesilisige köngül bölüp kéliwatqan Uyghur jem'iyetlirining hésabatiche, yéqinqi 6-7 yil ichide 7 mingdin artuq Uyghur türkiyede qanunluq turush hoquqi, yeni iqamet ruxsitige érishken. 3 Ming etrapida Uyghur resmiy türkiye puqraliqigha ötken.

Hazir yene texminen on ming etrapida adem puqraliqqa érishish nöwitini kütmekte. Shuning bilen bille yene, türkiyege sayahet we tughqan yoqlash yolliri bilen kélip, türkiyede turup qéliwatqanlarning sanimu ashmaqta.

Toluq bet