Тура түрмисидә ғайиб болған йәнә бир уйғурниң кимлики айдиңлашти

Мухбиримиз гүлчеһрә
2018.04.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
misirda-ghayib-uyghur-shireli-shirzat.jpg Мисирдики тура түрмисидә ғайиб болған уйғур оқуғучи ширәли ширзатниң паспорти.
RFA/Gülchéhre

Бир қисим уйғурларниң радиомизға йәткүзгән учурлири билән, бултур 30-авғусттин етибарән, мисирдики тура түрмисидин ғайиб болған 16 уйғурниң бир қисминиң кимликлири айдиңлишишқа башлиди. Мисирдики тутқун башлиништин бурун түркийәгә келивалған әзһәр оқуғучилиридин үмид муҗаһир бүгүн радиомизни, тура түрмисидин ғайиб қилинған шундақла хитайға өткүзүп берилгәнлики илгири сүрүлүватқан бу 16 уйғурниң бири, өзиниң йеқин ағиниси ширәли ширзат икәнлики һәққидә учурлар билән тәмин әтти.

Мисир даирилириниң өткән йили июлда, уйғурларни қара-қоюқ тутқун қилиш һәрикитидә тутқунға учрап, 2017-йили, 30-авғусттин етибарән қаһирәдики тура түрмисидин ғайиб болған 16 уйғурниң көп қисминиң кимлики техи айдиңлашмиған иди. Йеқиндин буян бу уйғурларниң хитайға өткүзүп берилгәнлики һәққидики ениқсиз учурларниң тарқилиши билән, уларниң ақивитигә болған әндишиләр күчәйгәнлики мәлум. Радийомизға бу һәқтә мисирдики уйғур оқуғучилар вә мисирдин түркийәгә келивалған бир қисим әзһәр оқуғучилириниң мәлуматлардин, мисир даирилири тәрипидин тура түрмисигә қамалған уйғур оқуғучиларниң ичидә мухтәр рози вә елясҗан абдурахманларниң салаһийити айдиңлашқан болди.

Мисирдики кишилик һоқуқ адвокати иззәт ғәний илгири мәтбуатларға бу һәқтә бәргән учурлирида, 16 ғайиб уйғурниң қатарида абдуғопур әһмәд, елясҗан рахман, ширәли ширзат, нурмәмәт обул, шәһидулла җалалидин, абдувәли, османҗан, мәһмуд, адил һашим, абдурәқип, әкбәр осман, абдуезиз, осман, абдуғупур, мәһмуд һаҗи қатарлиқ исимларни тәмин әткән.

Мисир һөкүмитиниң яки хитай даирилири һазирға қәдәр бу оқуғучиларни тәқдири вә кимлики һәққидә һечқандақ мәлумат елан қилип бақмиди. Өзини үмид муҗаһир дәп тонуштурған мисирдики әл ‘әзһәр университетида оқуған, һазир түркийәдә туруватқан бир уйғур, мисир даирилири тәрипидин тура түрмисигә қамалған қизил рәңлик гуруппиға мәнсуп 16 уйғур оқуғучиниң йәнә бири болған ширәли ширзат икәнликини дәлиллиди.

Ширәли ширзат, бу йил 23 яшта, қәшқәр шәһиридин, 2013-йили мисирға оқушқа чиққан. 2014-Йили әзһәргә қобул қилинған. У мисирдики уйғурларни тутқун қилиш башланған дәсләпки күнләрдә, әзһәр университетиниң оқуғучилиридин илясҗан рахман, билән тәң түркийәгә маңғанда һәрдәқә айропортида тутулған вә тура түрмисигә қамалғандин кейин 16 қизил категорийәгә бөлүнгән балиларниң қатарида бултур 1-сентәбирдин башлап ғайиб болған.

Ширәли ширзатниң тутқунға учраштин бурун, үмид муҗаһирға дәп беришичә, униң қәшқәрдики пүтүн аилә-тавабиати бултур май вә июн айлири арилиқида хитай даирилири тәрипидин тутуп кетилгән икән.

Өткән йили сентәбирдә, мисирда тутқунға учриған уйғур оқуғучиларниң тура түрмисигә қамалғандин кейин йешил, сериқ, қизил дәп үч рәң бойичә гуруппиларға айрилғанлиқи, булардин ахирқи гуруппиға, йәни қизил рәңлик гуруппиға мәнсуп 16 уйғур оқуғучиниң 2017-йили, 1-сентәбирдин башлап ғайиб болғанлиқи мәлум болған иди.

Дуня уйғур қурултийиниң муавин рәислиридин бири пәрһат муһәммиди өткән һәптә зияритимизни қобул қилип, дуня уйғур қурултийи вә хәлқаралиқ кишилик һоқуқ органлириниң давамлиқ мисир даирилиридин, бу ғайиб болған уйғурларниң ақивитини сүрүштә қилишни тохтатмайдиғанлиқини әскәрткән иди.

“хәлқара кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати” хитай ишлири бөлүминиң директори софий речардсон ханимму бу һәқтә өткән һәптә мәхсус зияритимизни қобул қилип, мәзкур тәшкилатниң мисирда турушлуқ хадиминиң тура түрмисидин ғайиб болған уйғур оқуғучиларниң бихәтәрлики капаләткә игә қилинғанға қәдәр уларни сүрүштә қилишни давамлаштуридиғанлиқини тәкитлигән иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.