Tura türmiside ghayib bolghan yene bir Uyghurning kimliki aydinglashti

Muxbirimiz gülchéhre
2018.04.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
misirda-ghayib-uyghur-shireli-shirzat.jpg Misirdiki tura türmiside ghayib bolghan Uyghur oqughuchi shir'eli shirzatning pasporti.
RFA/Gülchéhre

Bir qisim Uyghurlarning radi'omizgha yetküzgen uchurliri bilen, bultur 30-awghusttin étibaren, misirdiki tura türmisidin ghayib bolghan 16 Uyghurning bir qismining kimlikliri aydinglishishqa bashlidi. Misirdiki tutqun bashlinishtin burun türkiyege kéliwalghan ezher oqughuchiliridin ümid mujahir bügün radi'omizni, tura türmisidin ghayib qilin'ghan shundaqla xitaygha ötküzüp bérilgenliki ilgiri sürülüwatqan bu 16 Uyghurning biri, özining yéqin aghinisi shir'eli shirzat ikenliki heqqide uchurlar bilen temin etti.

Misir da'irilirining ötken yili iyulda, Uyghurlarni qara-qoyuq tutqun qilish herikitide tutqun'gha uchrap, 2017-yili, 30-awghusttin étibaren qahirediki tura türmisidin ghayib bolghan 16 Uyghurning köp qismining kimliki téxi aydinglashmighan idi. Yéqindin buyan bu Uyghurlarning xitaygha ötküzüp bérilgenliki heqqidiki éniqsiz uchurlarning tarqilishi bilen, ularning aqiwitige bolghan endishiler kücheygenliki melum. Radiyomizgha bu heqte misirdiki Uyghur oqughuchilar we misirdin türkiyege kéliwalghan bir qisim ezher oqughuchilirining melumatlardin, misir da'iriliri teripidin tura türmisige qamalghan Uyghur oqughuchilarning ichide muxter rozi we élyasjan abduraxmanlarning salahiyiti aydinglashqan boldi.

Misirdiki kishilik hoquq adwokati izzet gheniy ilgiri metbu'atlargha bu heqte bergen uchurlirida, 16 ghayib Uyghurning qatarida abdughopur ehmed, élyasjan raxman, shir'eli shirzat, nurmemet obul, shehidulla jalalidin, abduweli, osmanjan, mehmud, adil hashim, abdureqip, ekber osman, abdu'éziz, osman, abdughupur, mehmud haji qatarliq isimlarni temin etken.

Misir hökümitining yaki xitay da'iriliri hazirgha qeder bu oqughuchilarni teqdiri we kimliki heqqide héchqandaq melumat élan qilip baqmidi. Özini ümid mujahir dep tonushturghan misirdiki el ‘ezher uniwérsitétida oqughan, hazir türkiyede turuwatqan bir Uyghur, misir da'iriliri teripidin tura türmisige qamalghan qizil renglik guruppigha mensup 16 Uyghur oqughuchining yene biri bolghan shir'eli shirzat ikenlikini delillidi.

Shir'eli shirzat, bu yil 23 yashta, qeshqer shehiridin, 2013-yili misirgha oqushqa chiqqan. 2014-Yili ezherge qobul qilin'ghan. U misirdiki Uyghurlarni tutqun qilish bashlan'ghan deslepki künlerde, ezher uniwérsitétining oqughuchiliridin ilyasjan raxman, bilen teng türkiyege mangghanda herdeqe ayroportida tutulghan we tura türmisige qamalghandin kéyin 16 qizil katégoriyege bölün'gen balilarning qatarida bultur 1-séntebirdin bashlap ghayib bolghan.

Shir'eli shirzatning tutqun'gha uchrashtin burun, ümid mujahirgha dep bérishiche, uning qeshqerdiki pütün a'ile-tawabi'ati bultur may we iyun ayliri ariliqida xitay da'iriliri teripidin tutup kétilgen iken.

Ötken yili séntebirde, misirda tutqun'gha uchrighan Uyghur oqughuchilarning tura türmisige qamalghandin kéyin yéshil, sériq, qizil dep üch reng boyiche guruppilargha ayrilghanliqi, bulardin axirqi guruppigha, yeni qizil renglik guruppigha mensup 16 Uyghur oqughuchining 2017-yili, 1-séntebirdin bashlap ghayib bolghanliqi melum bolghan idi.

Dunya Uyghur qurultiyining mu'awin re'isliridin biri perhat muhemmidi ötken hepte ziyaritimizni qobul qilip, dunya Uyghur qurultiyi we xelq'araliq kishilik hoquq organlirining dawamliq misir da'iriliridin, bu ghayib bolghan Uyghurlarning aqiwitini sürüshte qilishni toxtatmaydighanliqini eskertken idi.

“Xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilati” xitay ishliri bölümining diréktori sofiy réchardson xanimmu bu heqte ötken hepte mexsus ziyaritimizni qobul qilip, mezkur teshkilatning misirda turushluq xadimining tura türmisidin ghayib bolghan Uyghur oqughuchilarning bixeterliki kapaletke ige qilin'ghan'gha qeder ularni sürüshte qilishni dawamlashturidighanliqin'i tekitligen idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.