Muhajirettiki Uyghur ayalliri netije qazinish bilen bir waqitta yene Uyghur mesilisinimu anglatmaqta

Muxbirimiz méhriban
2018-03-09
Share
zulpiye-xanim-awstraliye-01.JPG Zulpiye xanim awstraliyening adilayd shehiride "8-Mart xelq'ara ayallar bayrimi" munasiwiti bilen ötküzülgen netije körsetken ayallar yighilishida. 2018-Yili 8-mart. Adilayd, awstraliye.
RFA/Mehriban

Melum bolushiche, "8-Mart xelq'ara ayallar bayrimi" künide awstraliyening adilayd shehiride ötküzülgen "Tesir körsetken ayallar yighilishi" gha adilayd shehiridiki "Uyghur ana til mektipi" ning mudiri zulpiye xanimmu alahide teklip bilen qatnashqan. Zulpiye xanimning radiyomizgha bildürüshiche, u özige bérilgen 15 minutluq sözlesh pursitide xitay hökümranliqi astidiki Uyghur weziyitini, bolupmu Uyghur ayallirining béshigha kelgen éghir külpetlerni anglitip, yighin ehlining Uyghur mesilisige bolghan qiziqishi we hésdashliqini qozghighan. Amérikidiki Uyghur kishilik hoquq qurulushining tetqiqatchisi zubeyre xanimning qarishiche, chet'ellerde yashawatqan Uyghur ayallirining öz tirishchanliqi bilen netije qazinishi we shara'iti yar bergen herqandaq pursette Uyghur mesilisini özi yashawatqan döletlerde anglitishi Uyghur mesilisining xelq'aralishidu téximu muhim ehmiyetke ige iken.

Ziyaritimizni qobul qilghan zulpiye xanimning bildürüshiche, her yili 8-mart küni adilayd shehiride ötküzülüp kéliwatqan "Netije qazan'ghan ayallar yighilishi" ning bu yilliq pa'aliyitige awstraliyening hökümet orunliri, ammiwi teshkilatlar we olimpik musabiqisige oxshash xelq'araliq musabiqilerde netije qazan'ghan ayallardin 100 ge yéqin kishi qatnashqan.

Mezkur yighilishta zulpiye xanimgha öz xizmitide netije qazan'ghan 4 neper alahide méhmanning biri süpitide söz pursiti bérilgen.

Zulpiye xanim sözge teklip qilin'ghan 4 neper ayal heqqide toxtilip, ularning biri awstraliye döliti üchün olimpik tenheriket musabiqiside 9 qétim altun médal élip sherep qazan'ghan libbiy xanim, yene biri awstraliye ishchilar uyushmisida uzun yil wezipe ötigen danna xanim we bén'galdin kélip awstraliyede aliy bilim yurtlirida oqup xizmitide netije qazan'ghan xanimlar ikenlikini bildürdi.

Zulpiye xanim özining awstraliyede jem'iyetshunasliqta magistirliqta oqup, köchmenlerning olturaq öy, xizmet tépish, balilirini terbiyilesh qatarliq ishlarni orunlashturush qatarliq xizmitidiki netijilirini tonushturghandin bashqa yene 10 nechche yildin buyan dawamlashturup kéliwatqan Uyghur ana til mektipidiki xizmetlirinimu sözlep ötken. U bu pa'aliyet dawamida xitayning yuqiri bésimliq teqibliri astidiki Uyghur weziyitini, bolupmu Uyghur ayallirining nöwettiki éghir weziyitini anglatqan.

8-Marttiki yighilishtin kéyinki héssiyatini bildürgen zulpiye xanim adilayd shehiridiki netije qazan'ghan ayallar yighilishigha özining bir Uyghur wekili süpitide qatnashqanliqidin pexirlen'ginini bildürüsh bilen bille, téximu muhimi özige bérilgen 15 minutluq sözlesh pursitide Uyghur weziyitini anglitip yighin ehlining hésdashliqini qozghiyalighini alahide tekitlidi. 

Uyghur pa'aliyetchiliridin ilgiri awstraliyede bir mezgil yashighan, nöwette amérikidiki Uyghur kishilik hoquq qurulushining tetqiqatchisi bolup ishlewatqan zubeyre xanimmu ziyaritimizni qobul qilip, 10 nechche yildin buyan adilayd shehiridiki "Uyghur ana til mektipi" ning tereqqiyati üchün ünsiz töhpe qoshup kéliwatqan zulpiye xanimning bu qétim adilayd shehiridiki netijilik ayallarning biri süpitide mezkur yighilishqa qatnashqanliqidin sherep hés qilghanliqini bildürdi.

Zubeyre xanim, Uyghur ayallirining bir ayal, bir ana bolupla qalmastin, belki yene ularning öz milliti üchün körsetken pidakarliqining we töligen bedellirining Uyghur erliridin kem emeslikini tekitlidi. 

Zubeyre xanim yene ilgiri Uyghur diyaridiki mezgilide öz tirishchanliqi bilen igilik tiklep 90-yillarda xitaydiki 10 chong bayning biri bolup tonulghan, emma Uyghurlar uchrawatqan heqsizliqlargha naraziliq bildürgini üchün xitay türmisige tashlan'ghan, kéyin amérika hökümitining bésimi bilen türmidin qoyup bérilip amérikigha kelgendin kéyin Uyghur milliy herikitining xelq'aralishishida tesirini körsetken dunya Uyghur qurultiyining aliy rehbiri rabiye qadir xanimni misal keltürüp öz qarashlirini otturigha qoydi. U, rabiye qadir xanimning chet'ellerdiki Uyghur teshkilatlirining pa'aliyetliri we Uyghur milliy dewasining xelq'aralishishida tarixiy töhpe yaratqan Uyghur ayallirining biri ikenlikini eskertip ötti.

Zubeyre xanim yene bu yil "8-Mart ayallar bayrimi" munasiwiti bilen Uyghur kishilik hoquq qurulushi élan qilghan doklat heqqide toxtilip ötti. U, mezkur doklatta 2009-yildiki "5-Iyul ürümchi weqesi" de tutqun qilinip muddetsiz qamaqqa höküm qilin'ghan gülmire imin, "5-Iyul ghayipliri" mesilisini dunyagha ashkarilighan Uyghur ana patigül ghulam, Uyghur oqughuchilargha qaritilghan pasport cheklimisige oxshash siyasiy kemsitishlerge ashkara naraziliq bildürgen ilham toxtining oqughuchisi atikem rozi, xitay da'iriliri teripidin tutqun qilinip 7 yilliq qamaqqa höküm qilin'ghan misir ezher uniwérsitétning oqughuchisi buzeynep qatarliq türmidiki Uyghur qiz-ayallirining ish-izlirining sanap ötülgenlikini tilgha aldi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet