Меркел вә олланд украина кризисини москвада һәл қилмақчи

Мухбиримиз үмидвар
2015-02-05
Share
germeniye-merkel-ukraina-petro-firansiye-hollande.jpg (Солдин оңға) германийә баш министири ангела меркел, украина президенти петро порошенко вә фирансийә президенти франшис һолланд кийевда йиғиндин илгири. 2015-Йили 5-феврал, украина.
AFP

Йеқиндин буян шәрқий украинада күнсайин давамлишиватқан қаттиқ җәңләрдин кейин нато, америка вә явропа иттипақи украина кризисини тинчлиқ билән һәл қилишниң йеңи қәдәмлирини бесиш үчүн бир қатар җиддий паалийәтләрни елип барди. Хәвәрләрдин, мәлум болушичә, пәйшәнбә күни шималий атлантик окян әһди тәшкилатиға әза дөләтләр мудапиә министирлири җиддий йиғин чақирди. Шу күни йәнә америка дөләт ишлири министири җон керри вә германийә баш министири меркел һәм фирансийә президенти олланд кийевға йетип келип, украина рәһбәрлири билән пикир алмаштурди. Олланд вә меркел җүмә күни москваға сәпәр қилиду.

Хәвәрләрдин мәлум болушичә, пәйшәнбә күни кәчтә фирансийә президенти франсуа олланд вә германийә баш министири ангела меркел украина пайтәхти кийевға йетип келип, украина рәһбәрлики билән көрүшүп, нөвәттики украина мәсилисини муһакимә қилди. Улар алди билән украина президенти порошенко билән көрүшүп болғандин кейин, әтиси, йәни җүмә күни москваға берип русийә президенти владимир путин билән көрүшүп сөһбәт өткүзиду.

Фирансийә агентлиқиниң хәвәр қилишичә, олланд сәпәргә атлиниш алдида мухбирларға, һазир украинада еғир қоралларни ишлитиватқан урушлар нәтиҗисидә һәр күни тинч аһалиләр өлүватқанлиқини билдүргән.

Русийә “невс.Ру” ториниң хәвиридә ейтилишичә, фирансийә вә германийә рәһбәрлири бу қетим кийевға тоқунушни һәл қилишниң йеңи тәшәббуслири билән кәлгән болуп, җүмә күни улар русийә президенти путин билән украина кризисни һәл қилишқа аит бу йеңи лайиһә һәққидә сөһбәтлишиду.

Олландниң сөзи бойичә алғанда берлин билән парижниң бирләшмә дипломатийилик һәрикитиниң мәқсити тоқунуштики һәммә тәрәпләр қобул қилалайдиған келишим һасил қилиштин ибарәттур. Олланд бу һәқтә“шуңа биз ангела меркел билән бирликтә, пәқәтла сөзлишиш әмәс, бәлки һәммә тәрәп қобул қилидиған текист тепиш мәқситидики тәшәббусни оттуриға қоюшни қарар қилдуқ” дегән.

Әмма, һазирчә мәзкур йеңи келишим тәшәббуслириниң конкрет мәзмуни техи ениқ әмәс. Бәлки бу москвада путин билән болған учришиштин кейин рәсмий оттуриға чиқиши мумкин икән.

Олланд ахирида йәнә өзлириниң бу қетим, “тинчлиқ тәшәббуслирини ишқа ашурушта нәтиҗигә еришәлмисә, фирансийә вә германийәниң украина һәм русийәниң достлири сүпитидә икки чоң дөләт қилалиғудәк ярдәмниң һәммини қилип болидиғанлиқини” әскәрткән. Бирақ у, фирансийәниң украинаниң натоға әза болушиға қарши икәнликини әскәрткән.

Русийәниң “невс.Ру” ториниң әң йеңи хәвиридин мәлум болушичә, олланд, меркел вә порошенко кийефтики учришишта шәрқий украинадики урушни баһарниң ахириғичә тохтитиш һәққидә пүтүшүм һасил қилған.

Олланд вә меркел кийевқа йетип кәлгән күнидә йәнә америка дөләт ишлири министири җон керри кийевқа келип, украина президенти петир порошенко, баш министир арсени ятсюнок билән көрүшкән иди.

Америка авазиниң хәвәр қилишичә, җон керри кийевда американиң украина кризисини дипломатик йол билән һәл қилишқа әһмийәт бериватқанлиқидин сигнал бәргән болуп, у американиң украинани һәрбий қорал-ярақ билән тәминләйдиғанлиқи һәққидә ениқ ипадә билдүрмигән.

Пәйшәнбә күнидики учришишлардин кейин, керри сөзидә “русийә бөлгүнчиләрни қоллашни тохтитиши керәк” дәп әскәрткән һәмдә “биз бүгүн украина үчүн әң чоң тәһдитниң бу әлниң шәрқидә давамлишиватқан русийәниң ишғалчилиқи икәнлики һәққидә сөзләштуқ” дегән. У йәнә, американиң “русийә танкилири вә әскәрлириниң украина чеграсидин өтүватқанлиқиға көз юмалмайдиғанлиқи”ни билдүргән. У, москвани минск келишимидики вәдисини әмәлий һәрикити арқилиқ испатлашқа, мәсилини дипломатик вә тинчлиқ билән һәл қилиш ипадисини көрситишкә чақирған.

Б б с ниң хәвиридә баян қилинишичә, украина баш министири арсенок билән өткүзгән мухбирларни күтүвелиш йиғинида керри американиң украинаға қорал-ярақ бериш мәсилиси һәққидә тохтилип, президент барак обаманиң пат арида украинаға қорал бериш яки бәрмәслик һәққидә қарар чиқиридиғанлиқини билдүргән.

Чаршәнбә күни америка дөләт мудапиә министирлиқ вәзиписигә йеңидин көрситилгән намзат аштон катер өзиниң украинаниң русийә қоллаватқан бөлгүнчиләргә зәрбә бериши үчүн қораллар ярдими беришни чәткә қақмайдиғанлиқини билдүргән.

Фирансийә дөләт мудапиә министири вә германийә баш министири меркел бундақ қилишқа қарши пикир ипадә қилған болуп, меркел германийәниң украинаға қирғучи қорал бәрмәйдиғанлиқини билдүргән иди.

Пәйшәнбә күни натоға әза дөләтләр мудапиә министирлири йиғини нәтиҗиси сүпитидә нато өзиниң көп дөләт қатнашқан тез һәрикәт қилиш қошунини күчәйтишни қарар қилған. Шуниңдәк булғарийә, естонийә, латвийә, литва, полша вә руминийәдә 6 мәркәз қурушни қара қилған.

Русийә агентлиқлириниң хәвәр қилишичә, пәйшәнбә күни русийә президенти путин һәрбий сәптин қайтқан запастики һәрбийләрни қайтидин сәпкә чақириш буйруқиға имза қоюш билән бир вақитта йәнә дөләт бихәтәрлик кеңишиниң йиғини чақирип, нөвәттики вәзийәт вә фирансийә һәм германийә рәһбәрлири билән москвада болидиған украинада тинчлиқ орнитишқа аит сөһбәт мәсилисини муһакимә қилди.

Нөвәттә, һәмминиң җүмә күни фирансийә президенти олланд, германийә баш министири меркелниң русийә президенти путин билән өткүзидиған шәрқий украинадики тинчлиқни әмәлгә ашуруш сөһбитиниң нәтиҗисигә қараватқанлиқи мәлум.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт