Назарбайеф қазақистанлиқларни украина вәзийитидин савақ елишқа чақирди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2014-12-26
Share
nazarbayef.jpg
Photo: RFA


Украина вәзийити пәқәт украинлиқларнила әмәс, бәлки башқа хәлиқләрниң, җүмлидин қазақистанлиқларниңму диққәт мәркизидә болуватқини мәлум. Болупму дөләт дәриҗисидә русийә вә украина охшаш икки сабиқ қериндаш совет җумһурийити оттурисида йүз бәргән тоқунуш явропа вә пүткүл дуня вәзийитигә қаттиқ тәсир қилмақта. Шуни алаһидә тәкитләш керәкки, украина вәзийитидин һәр ким өзичә савақ алмақта.

Йеқинда қазақистанниң "нур кз" тор бетидә "назарбайеф қазақистанлиқларни украинадики вәқәләрдин савақ елишқа чақирди" намлиқ мақалә елан қилинип, униңда қазақистан президенти нурсултан назарбайефниң астана шәһиридики омуми миллий телекөврүктә украинадики вәзийәткә қарита билдүрүш елан қилғанлиқи ейтилған. У өз билдүрүшидә, қазақистанлиқларниң украинадики вәқәләрдин савақ елиш керәкликини, һәр бир кишиниң мәмликәт муқимлиқини баһалаш лазимлиқини ейтқан. У мунда дәйду: "силәр билисиләрки, мән йеқиндила украинада адәттин сирт сәпәрдә болдум, у йәрдики барлиқ мәсилиләрниң йилтизи - җәмийәттә муқимлиқ вә разимәнлик йоқ. Шуңлашқа иқтисад ишлимәйватиду. Шуңлашқа у йәрдә адәмләр адәттики нәрсиләргә муһтаҗ болмақта. Чирақ йоқ, завутлар йепиливатиду, тиҗарәт ғулаватиду." донбасс вә луганскни әслигә кәлтүрүш үчүн, украинаниң һөкүмәт башлиқи ятсенюк мундақ дәйду: "һәтта омумән украина өзини көтириш үчүн қанчилик мәбләғ кетидиғанлиқини тәсәввурму қилалмайватимән, һәммә нәрсә вәйран болди, парчә - парчә болуп кәтти." н. Назарбайеф украинада йүз бәргән вәқәләр ақиветидин бәш миңға йеқин адәмниң, болупму қериларниң, аялларниң, балиларниң қурбан болғанлиқини, он миңға йеқин адәмниң яридар болғанлиқини ечинишлиқ билән билдүрди. У, "немә сәвәбтин шундақ паҗиә йүз бәрди? улар немә үчүн қурбан болди?" дәп, бу ярини сақайтишниң интайин қийин икәнликини илгири сүрди. Н. Назарбайеф шундақла қазақистанда украинлиқларниң аз әмәсликини билдүрүп, мәмликәтләр рәһбәрлирини бир үстәлгә җәм болуп, барлиқ тәрәпләрни бир келишимгә келишкә, бу қалаймиқанчилиқни тохтитишқа, мәмликәтләрниң нормал турмушини орнитишқа чақирди.

Қазақистан президенти пәқәт разимәнлик вә муқимлиқ шараитидила қазақистанлиқларниң көплигән утуқларға еришкәнликини, әнә шу қәдрийәтләрни сақлап қелишқа һәр бир қазақистанлиқниң төһпә қошуши лазимлиқини, буни бузушқа урунғанларға қазақистан җәмийитиниң барлиқ күчи билән зәрбә бериши керәкликини көрситип, мундақ дегән: "алди билән иқтисад - андин сиясәт" дегән принсип илгириму ишлигән һәм келәчәктиму ишләйду. Разимәнлик болмиған җайда һечнәрсә йоқ. Буниң барлиқини биз көрдуқ...." н. Назарбайефниң пикричә, урушларни пәқәт сиясәтчиләр кәлтүрүп чиқириду.

Зияритимизни қобул қилған сиясәтшунас константин сиройежкинниң ейтишичә, һәр бир қазақистанлиқ украина вәзийитидин өзичә савақ алмақта. У "қазақистанлиқлар украина вәзийитидин қандақ савақ елиши мумкин?" дегән соалға мундақ дәп җаваб бәрди:

- Бу қийин соал. Һәр бир адәм өзи билгиничә буниңдин савақ алмақта. Украинадики вәзийәтни баһалашта җәмийәт бир нәччә күчләргә бөлүнүп кәтти. Шуңлашқа буниң үзүл - кесил бир җавабиниң болуши мумкин әмәс. Мәнму буниңға үзүл - кесил җаваб берәлмәймән."

К. Сиройежкин украина вәзийитидин алидиған савақлар көп болсиму, амма ениқ кимниң қандақ савақ елишни чүшәнгүси кәлмәйватқанлиқидин әһвалниң бүгүнки күнгичә бир тәрәп болмайватқанлиқини оттуриға қойди. У шундақла қазақистанда тамамән башқа вәзийәт қелиплашқанлиқтин, украина вәзийитиниң бу мәмликәткә тәсир қилишиға һечбир асасниң йоқлуқини, пәқәт бәзи әһваллардила охшашлиқ болсиму, лекин униң асаслиқ әмәсликини билдүрди. Сиясәтшунас украинада мушундақ әһвалниң йүз беришидә пәқәт бирла русийәни әйибләш керәк, дегән пикиргә қошулалмайдиғанлиқини, пат йеқинда русийә вә украинаниң бир мурассәгә келишигә көзи йәтмәйдиғанлиқини илгири сүрди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт