Nazarbayéf qazaqistanliqlarni ukra'ina weziyitidin sawaq élishqa chaqirdi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2014-12-26
Share
nazarbayef.jpg
Photo: RFA


Ukra'ina weziyiti peqet ukra'inliqlarnila emes, belki bashqa xeliqlerning, jümlidin qazaqistanliqlarningmu diqqet merkizide boluwatqini melum. Bolupmu dölet derijiside rusiye we ukra'ina oxshash ikki sabiq qérindash sowét jumhuriyiti otturisida yüz bergen toqunush yawropa we pütkül dunya weziyitige qattiq tesir qilmaqta. Shuni alahide tekitlesh kérekki, ukra'ina weziyitidin her kim öziche sawaq almaqta.

Yéqinda qazaqistanning "Nur kz" tor bétide "Nazarbayéf qazaqistanliqlarni ukra'inadiki weqelerdin sawaq élishqa chaqirdi" namliq maqale élan qilinip, uningda qazaqistan prézidénti nursultan nazarbayéfning astana shehiridiki omumi milliy téléköwrükte ukra'inadiki weziyetke qarita bildürüsh élan qilghanliqi éytilghan. U öz bildürüshide, qazaqistanliqlarning ukra'inadiki weqelerdin sawaq élish kéreklikini, her bir kishining memliket muqimliqini bahalash lazimliqini éytqan. U munda deydu: "Siler bilisilerki, men yéqindila ukra'inada adettin sirt seperde boldum, u yerdiki barliq mesililerning yiltizi - jem'iyette muqimliq we razimenlik yoq. Shunglashqa iqtisad ishlimeywatidu. Shunglashqa u yerde ademler adettiki nersilerge muhtaj bolmaqta. Chiraq yoq, zawutlar yépiliwatidu, tijaret ghulawatidu." donbass we luganskni eslige keltürüsh üchün, ukra'inaning hökümet bashliqi yatsényuk mundaq deydu: "Hetta omumen ukra'ina özini kötirish üchün qanchilik meblegh kétidighanliqini tesewwurmu qilalmaywatimen, hemme nerse weyran boldi, parche - parche bolup ketti." n. Nazarbayéf ukra'inada yüz bergen weqeler aqiwétidin besh minggha yéqin ademning, bolupmu qérilarning, ayallarning, balilarning qurban bolghanliqini, on minggha yéqin ademning yaridar bolghanliqini échinishliq bilen bildürdi. U, "Néme sewebtin shundaq paji'e yüz berdi? ular néme üchün qurban boldi?" dep, bu yarini saqaytishning intayin qiyin ikenlikini ilgiri sürdi. N. Nazarbayéf shundaqla qazaqistanda ukra'inliqlarning az emeslikini bildürüp, memliketler rehberlirini bir üstelge jem bolup, barliq tereplerni bir kélishimge kélishke, bu qalaymiqanchiliqni toxtitishqa, memliketlerning normal turmushini ornitishqa chaqirdi.

Qazaqistan prézidénti peqet razimenlik we muqimliq shara'itidila qazaqistanliqlarning köpligen utuqlargha érishkenlikini, ene shu qedriyetlerni saqlap qélishqa her bir qazaqistanliqning töhpe qoshushi lazimliqini, buni buzushqa urun'ghanlargha qazaqistan jem'iyitining barliq küchi bilen zerbe bérishi kéreklikini körsitip, mundaq dégen: "Aldi bilen iqtisad - andin siyaset" dégen prinsip ilgirimu ishligen hem kélechektimu ishleydu. Razimenlik bolmighan jayda héchnerse yoq. Buning barliqini biz körduq...." n. Nazarbayéfning pikriche, urushlarni peqet siyasetchiler keltürüp chiqiridu.

Ziyaritimizni qobul qilghan siyasetshunas konstantin siroyézhkinning éytishiche, her bir qazaqistanliq ukra'ina weziyitidin öziche sawaq almaqta. U "Qazaqistanliqlar ukra'ina weziyitidin qandaq sawaq élishi mumkin?" dégen so'algha mundaq dep jawab berdi:

- Bu qiyin so'al. Her bir adem özi bilginiche buningdin sawaq almaqta. Ukra'inadiki weziyetni bahalashta jem'iyet bir nechche küchlerge bölünüp ketti. Shunglashqa buning üzül - késil bir jawabining bolushi mumkin emes. Menmu buninggha üzül - késil jawab bérelmeymen."

K. Siroyézhkin ukra'ina weziyitidin alidighan sawaqlar köp bolsimu, amma éniq kimning qandaq sawaq élishni chüshen'güsi kelmeywatqanliqidin ehwalning bügünki kün'giche bir terep bolmaywatqanliqini otturigha qoydi. U shundaqla qazaqistanda tamamen bashqa weziyet qéliplashqanliqtin, ukra'ina weziyitining bu memliketke tesir qilishigha héchbir asasning yoqluqini, peqet bezi ehwallardila oxshashliq bolsimu, lékin uning asasliq emeslikini bildürdi. Siyasetshunas ukra'inada mushundaq ehwalning yüz bérishide peqet birla rusiyeni eyiblesh kérek, dégen pikirge qoshulalmaydighanliqini, pat yéqinda rusiye we ukra'inaning bir murassege kélishige közi yetmeydighanliqini ilgiri sürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet