Pakistanda saqchilar bilen jédelleshken 5 xitay puqrasini qoghlap chiqirish telep qilindi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2018.04.11
xitay-puqraliri-pakistan-saqchi-mashinisi.jpg Xitay puqralirining pakistan saqchi mashinisining üstige sekrep chiqip, saqchilargha zomigerlik qiliwatqan körünüshi. 2018-Yili aprél, pakistan.
Social Media

5-Aprél küni pakistanning penjap ölkisige qarashliq xanwal shehiride bir xitay shirkitining xadimliri bilen ularning bixeterlikini qoghdaydighan saqchilar otturisida jédel chiqqan bolup, xanwal saqchi da'irisi bu weqeni tekshürüsh netijiside hökümettin besh neper xitay puqrasini, “Yaqturulmaydighan kishiler” dep qarar berdi we pakistandin qoghlap chiqirishni telep qildi.

Qeshqerdin pakistanning gwadar portighiche xitay iqtisadiy karidori namida yol yasash pilanini boyiche pakistanning feysel'abad shehiridin multan shehirigiche tiz sür'etlik yol yasashni höddige alghan xitayning “Yol we köwrük yasash shirkiti” xadimliri bilen alahide qoghdash saqchi etriti nurpor rayonigha jaylashqan turalghu qoruda ötken charshenbe küni urushup qalghan bolup, weqege alaqidar jédel-majiraning widé'osi ijtima'iy taratqularda tarqalghandin kéyin teptish mehkimisi saqchi idarisige weqeni tekshürüshni buyruq qilghan.

“Pakistan kündilik géziti”ning xewirige qarighanda, saqchilar, xitay ishchilarni bixeterlik tedbirliri almastin sirtqa chiqishtin tosup qalghan bolup, xitay ishchilar buningdin achchiqlinip, saqchilar bilen jédel qilghan we saqchi aptomobilining üstige chiqip warqirighan hem bir saqchining béshigha orunduq atqan. Ular yene saqchilarning turalghusining tok we süyini toxtitiwetken.

Pakistan téléwiziye qanalliri we ijtima'iy taratquliri keng tarqatqan bu weqe toghrisidiki sin'alghu körünüshide, xitaylarning saqchilarni ittirip, közige qolini shiltip warqirashliri, saqchi mashinisining üstige sekrep chiqip tépishliri, saqchi mashinisining pakistan bayriqi chaplan'ghan yerge dessep sekreshliri, hetta bir xitayning saqchigha orunduqni étiwatqan qilmishliri körsitilgen. Bularda yene xitaylarning saqchilar bilen ularning arisigha kirip weqeni bésiqturushqa urun'ghan kishilernimu urghanliqi körsitilgen.

Xanwal rayonining saqchi bashliqi rizwan ömer gondel, metbu'atlargha bergen bayanatida mundaq dédi: “Saqchi mashinisining üstige chiqqan xitay shirkitining pilan layihelesh bashliqi yü libing qatarliq besh xitayning weqe sadir qilghanliqi we jawabkarliqi ispatlandi hem yuqiri derijilik emeldarlardin ularni pakistandin qoghlap chiqirish telep qilindi”.

Mezkur saqchi bashliqining bildürüshiche, shahbaz isimlik saqchi sin'alghugha éliwatqanda uning téléfonini bir xitay tartiwalghan bolup, u xitaynimu jazalash telep qilin'ghan. Shuning bilen birge alahide qoghdash saqchi etritide xitaylarni qoghdap wezipe ötewatqan saqchilarni bashqa yerge yötkep, ularning ornigha yéngi saqchilarni orunlashturush qarar qilin'ghan.

Saqchi bashliqi rizwan ömer weqening kélip chiqish sewebi toghrisida toxtilip mundaq dédi:“Xitaylar saqchilar turidighan qoruning tok we süyini étiwetken. Saqchilar kéchisi issiqta qiynilip ketken we pashigha yem bolghan. Etisi etigende xitay xadimlar ishqa méngish üchün qorudin chiqishqa bashlighanda saqchi xadimliri ruxset qilmastin derwazini taqiwalghan. Chünki, qoruda su we tok toxtitiwétilgenliki üchün saqchilar wezipe öteshke teyyar bolalmighan”.

Pakistan metbu'atlirida, xitay xadimlar saqchilar turidighan turalghuning tok we süyini toxtitiwetkenlikining sewebi toghrisida mundaq déyilgen: “Weqedin bir kün ilgiri ishchi xitaylarni qoghdaydighan xususiy bixeterlik qoghdash shirkitining xadimliri ma'ashini alalmighanliqi üchün ish tashlap kétip qalghan bolup, saqchi bashliqi ularning qorallirini yighiwalghan iken, xitaylar shuninggha narazi bolup su we tokni késiwetken iken”.
Saqchi da'irilirining bildürüshiche téz sür'etlik yol yasawatqan bu xitay shirkiti, bir qanche yerlik shirketlerning pulini tölimey qoyghan. Saqchilarning qarishiche, ularning qilmishi özlirining bixeterlikige özliri tehdit peyda qilghanliq hésablinidiken.

Saqchi bashliqining bildürüshiche, pakistandin qoghlap chiqirish telep qilin'ghan bu xitaylarning ilgirimu jédel chiqirip bashqilar bilen urushqanliqi otturigha chiqqan. Ular urush-jédeldin kéyin ular bilen sözlishish üchün barghan saqchi bashliqi bilen uchrishishni ret qilghan. Bir xitay puqrasi karachida étip öltürülgen.

4-Aprél küni pakistanning karachi shehiride ikki xitay mashinida kétiwatqanda namelum shexsler mashinigha oq étip qéchip ketken. Netijide mashinidiki xitaydin biri neq meydanda ölgen. Yene hesen abbas isimlik bir pakistanliqmu yarilan'ghan. Oq atqan kishi qéchip ketken bolup saqchilar hazir weqeni jiddiy tekshürmekte iken.

Weqede yarilan'ghan shexsni doxturxanida ziyaret qilghan ichki ishlar ministiri suheyil enwer, bu heqte muxbirlargha melumat bérip, ikki xitay we bir pakistanliq mashinida kétiwatqanda namelum shexs teripidin 10 pay oq étilghanliqini we weqede bir xitay ölüp, bir pakistanliqning yarilan'ghanliqini tekitlidi.

Biz xitay-pakistan munasiwetliri we bu weqe toghrisida pikir qarashlirini élish üchün pakistanda uzun yil oqughan we pakistan weziyitini yéqindin közitip kéliwatqan Uyghur zhurnalist mirkamil qeshqerli ependi bilen söhbet élip barduq.

Mirkamil ependi bu weqege qarita pakistan hökümitining süküt qilishidin xelqning bekrek narazi bolghanliqini, ijtima'iy taratqu we metbu'atlarda bes-munazire boluwatqanliqini, xitayning pakistan saqchilirini urushidin ibaret bu xil zorawanliq qilmishlirigha nisbeten naraziliqning éshiwatqanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.