Сәуди әрәбистан парламенти һәптиниң ахиридики дәм елиш күнлирини өзгәртиш мәсилисидә талаш - тартиш қилмақта

Ихтиярий мухбиримиз өмәрҗан
2013-04-25
Share
seudi-erebistan-parlament-ezaliri-305.png Сәуди әрәбистан парламент әзалири 2013-йили 25 -април.
RFA/Omerjan

Мәлумки, сәуди әрәбистан дөлити тәсис қилинған күнидин бири һөкүмәт органлиридики барлиқ ишчи, хизмәтчиләрниң һәптиниң ахиридики дәм елиш күнлири пәйшәнбә билән җүмә икки күн болуп давам қилип кәлмәктә.

Бу күнләрдә сәуди әрәбистаниниң тәшвиқат васитилири бу мавзу билән көп мәшғул болмақта, гезит хәвәрлири, телевизийә сөһбәтлири вә радио аңлитишлирида, сәуди әрәбисстан парламентиниң бу һәқтики талаш - тартишлириға наһайити көп йәр берилгән болуп, һәр күни дегүдәк бу мавзула сөзләнмәктә.

Тәһлилчиләргә көрә, бу тәрәптин сәуди әрәбистан мәмликити дунядики башқа дөләтләргә қәтий охшимайдиған, өзигә хас мәхсус өзгичилики бар, исламий әнәниләргә көрә иш көридиған йеганә мәмликәттур. Бу мәмликәтниң байриқида орун алған"лаилаһә илләллаһу муһәммәдун рәсулуллаһ"дегән шаһадәт кәлимиси бу дөләтниң шоари, пәхри, унвани вә һаяттики һәр нәрсисидур. Дуняда байриқида шаһадәт кәлимиси болған вә байриқи һечқан бир мунасивәтләрдә чүшүрүлмәйдиған бирла мәмликәт сәуди әрәбистанидур. Чүнки шаһадәт кәлимиси һәр заман үстүн қилинидуки, һәргиз чүшүлмәйду. Шуниңға әгишип сәуди әрәбистанидики қанун - түзүмләр исламчә болуп кәлгән. Һәптиниң ахиридики дәм елиш вақитлириму шәнбә күнидики йәһудийларниң дәм елиш күнигә яки йәкшәнбә күнидики хиристиянларниң дәм елиш күнигә охшап қалмисун вә мусулманларниң өзгичә дәм елиш күни болсун дегән қараш билән сәуди әрәбистанида һәптиниң ахиридики дәм елиш күнлири пәйшәнбә билән җүмә күнлиригә бәлгиләнгән икән.

Сәуди әрәбистадинда чиқидиған"әл мәдинә"гезитиниң 2013 - йили25 - април күнидики санида, елан қилинған"парламентниң қарари қачан елан қилиниду"дегән темидики мақалида ейтилишичә, һазир сәуди әрәбистан парламентида, сиасәтчиләр билән диний өлималар оттурисида қаттиқ талаш - тартиш боливатидикән. Сиясәтчиләргә көрә, һәптиниң ахиридики дәм елиш күнлири пәйшәнбә билән җүмә икки күн болуп давам қиливәрсә, сәуди әрәбистан ширкәтлириниң башқа дөләтләр билән болған сода ишлирида төт күнлүк вақитни зиян тартидикән. Бу башқа дөләтләрниң дәм елиш күнлири билән сәуди әрәбистаниниң дәм елиш күнлириниң бирдәк болмиғанлиқидин икән. Чүнки һәптидә пәйшәнбә вә җүмә икки күн сәуди әрәбисстанидики ширкәтләр ишлимигән, шәнбә вә йәкшәнбә күнлири башқа дөләтләрдики ширкәтләр ишлимигән, шундақ болуп, һәптидә төт күн зиян чиқидикән. Шуңа пүтүн дунядики һәптә ахири дәм елиш күнлири билән мувапиқлашқан һалда, сәуди әрәбистанидики һәптә ахири дәм елиш мкүнлирини җүмә вә шәнбә күнлиригә өзгәртиш зөрүр икән.

Әмма сәуди әрәбистанидики диний өлималарға көрә, һәптиниң ахиридики дәм елиш күнлирини пәйшәнбидин шәнбигә өзгәртиветиш диний җәһәттин яхши әмәс. Чүнки шәнбә күни йәһудийларниң дәм елиш мкүнлири болуп, мусулманлар башқиларға өзлирини охшитивалмаслиққа вә башқиларни илим - һекмәттин башқа ишларда доримаслиққа буйрулған. Навада, пәйшәнбилик дәм елиш күнини шәнбигә өзгәртивәткәндә, мусулманлар өзлириниң өзгичиликини сақлимиған болиду.

Немила болмисун, сәуди әрәбистан парламенти бу мәсилә үстидә һөкүм чиқиралмайду, пәқәт парламент әзалириниң пикир - қарашлирини һөкүмәткә әйнә йәткүзиду. Андин һөкүмәт өзи мунасип қарарни алиду вә елан қилиду.

Шуниму унутмаслиқ керәкки, сәуди әрәбистан парламентидики 30 аял, 120 әр, җәми 150 парламент әзасидин көп санлиқниң иттипақи әлвәттә һөкүмәтниң қарар чиқириш ишида муһим рол ойнайду."

Йәнә сәуди әрәбистанида чиқидиған"әл вәтән"гезитиниң шу күнидики санида, "һөкүмәт парламент әзалириниң пикир - қарашлириға һөрмәт қилиду"дегән темида елан қилинған бир мақалидә мундақ дәп йезилған:"сәуди әрәбистан парламентиниң һәптиниң ахиридики дәм елиш күнлирини өзгәртиш тәклипини қобул қилип, бу мәсилә үстидә диний, иқтисади вә иҗтимаий җәһәтләрдин сөһбәтләрни өткүзүшкә мувапиқ кәлгәнлики чоң бир иҗабийлиқтур. Чүнки мундин илгириму мушундақ пикирләр оттуриға қоюлған у пикирләр рәт қилинип кәлгән. Җүмә күни мусулманларниң дәм елиш күни болуп давам қиливериду. Бу һәқтә һечким тартишмайду. Пәқәт пәйшәнбини шәнбигә өзгәртиш пикри оттуриға қоюлмақта. Мундин азрақ вақит илгири оман падишаһлиқиму пәйшәнбә күнлүк дәм елишни шәнбигә өзгәрткән, йәнә әрәб қолтуқи дөләтлиридиму әһвал шундақ. Муһими парламентниң иттипақидур. Улар қайси мәсилигә иттипақлашса, һөкүмәт уни қарар қилиду."

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт