Shwétsiyede ötküzülgen sen'et féstiwalida Uyghur medeniyet ehwali tonushturuldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2017-11-20
Share
yawro-asiya-senetchiler-festiwali-2017.JPG Shwétsiyede ötküzülgen yawro-asiya yazghuchilar we sen'etkarlar féstiwalida Uyghur sen'etkarlar maharet körsetmekte. 2017-Yil 17-noyabir, stokholm, shwétsiye.
RFA/Erkin Tarim

Shwétsiyening sitokholm shehiride ötküzülgen "6-Nöwetlik yawro-asiya kitab we yazghuchilar féstiwalida" Uyghur naxsha we muzikisi tonushturulghandin sirt Uyghur dewasimu tonushturuldi. 17-Noyabirdin 20-noyabir künigiche dawamlashqan pa'aliyetke uzun yillardin béri londonda turuwatqan Uyghur ziyaliysi, sen'etkar rehime mexmut xanim, türkiye bursidiki uludagh uniwérsitéti muzika oqutquchisi doktor erdem özdemir ependi bashchiliqidiki kishiler qatnashti.

Biz pa'aliyet heqqide téximu tepsiliy melumat igilesh üchün neq meydan'gha téléfon qilip, rehime mexmut xanim we doktor erdem özdemir ependiler bilen söhbet élip barduq. Rehime mexmut xanim aldi bilen mezkur féstiwal toghrisida qisqiche melumat berdi. 

Rehime xanimning éytishiche, yéqinqi yillardin béri xitay hökümitining Uyghur ziyaliylirigha bolupmu Uyghurlarning pikir erkinlikige qattiq cheklime qoyuwatqan bolup, bezi ziyaliylar bu sewebtin türmige tashlanmaqta, kitabliri cheklenmekte we beziliri teqib astida yashashqa mejbur bolmaqta. 

Rehime mexmut xanim nurghun dölettin yazghuchi, sen'etkarlar ishtirak qilghan "6-Nöwetlik yawro-asiya kitab we yazghuchilar féstiwal" da abduréhim ötkürning "Qelem sundi, elem ezdi" namliq shé'irini déklamatsiye qilghanliqini, buning bilen birlikte sherqiy türkistanda bésim astida yashashqa mejbur boluwatqan Uyghur yazghuchi we sen'etkarlarning peryadini erkin dunyadiki yazghuchilargha anglatqanliqini bayan qildi.

Türkiyening bursa wilayitidiki uludagh uniwérsitéti muzika oqutquchisi doktor erdem özdemir ependi özining Uyghur muzikisige qiziqidighanliqini, bu xil pa'aliyetlerde Uyghur naxsha-muzikisini tonushturupla qalmastin sherqiy türkistan dewasinimu tonushturup kéliwatqanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Hazir londonda turuwatqan yazghuchi, terjiman we naxshichi rehime mexmut xanim bilen bu féstiwalda birlikte pa'aliyet qilduq. Bu pa'aliyetke nurghun kishilerning qatnashqanliqini, bizning oyunlirimizni qiziqip körgenlikini körüp nahayiti xursen bolduq. Bu yerde biz Uyghur muzikisi bilen Uyghur naxshilirini ijra qilish bilen birlikte rehime mexmut xanim sherqiy türkistan dewasi toghrisida qisqa we tesirlik söz qildi. Oyun axirlashqandin kéyin Uyghurlarning hazirqi weziyiti toghrisida köp so'allarni soridi. Menche intayin ünümlük bir pa'aliyet boldi".

Köp yillardin béri en'gliyening london shehiride turuwatqan Uyghur sen'etchi, terjiman rehime mexmut xanim awstraliyede turuwatqan süyün'gül xanimning "Köz yéshida nemlen'gen zémin" namliq esirini in'gliz tiligha terjime qilghan. U, londondiki yawro-asiya ijadiyet we sen'et guruppisi uyushturghan, bu yil 6-qétimliqi ötküzülgen féstiwalgha 3 yildin béri alahide teklip boyiche qatniship Uyghur edebiyat-sen'itini tonushturmaqta iken. U, bu heqtimu bizge melumat berdi. 

Uyghur sen'etchi rehime mexmut xanim kéyinki 10 yil ichide 40 qétimgha yéqin sehnige chiqip Uyghur naxsha-muzika we Uyghur dewasini anglatqan. Bulardin sirt u londondiki ammiwi teshkilatlar bilen hemkarliship pa'aliyet élip barmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet