Түркийәдики бир қанчә аммиви тәшкилат башлиқлири уйғурлар һәққидә баянат елан қилди

Мухбиримиз әркин тарим
2014.08.25
chorum-kadirlar-oyushmisi-rehberliri.jpg Чорум кадирлар уюшмиси рәһбәрлири
RFA/Erkin Tarim


8 - Айниң 23 - күни түркийидики икки чоң аммиви тәшкилат билән бир шәһәрлик һөкүмәт баянат елан қилип хитайниң уйғурларға елип бериватқан бесим сияситини әйиблиди вә уйғурларниң һәққаний дәвасини қоллайдиғанлиқини билдүрди.

8 - Айниң 23 - күни түркийәдики әң чоң аммиви тәшкилатлардин “түркийә яшлар бирликлири конфедратсийәси”ниң башлиқи билал оқу әпәнди баянат елан қилип, түрк хәлқини уйғурларни қоллашқа дәвәт қилди. У баянатида хитайниң 65 йилдин бери уйғурларға бесим вә зулум сиясити елип бериватқанлиқини, кейинки йилларда буниң техиму күчәйгәнликини бу зулум түгигичә түрк хәлқини хитайни байқут қилишқа чақирди.

Түркийә яшлар бирлики конфедратсийәси башлиқиниң баянати
Түркийә яшлар бирлики конфедратсийәси башлиқиниң баянати

8 - Айниң 23 - күни түркийәниң оттура райониға җайлашқан чорум вилайитиниң мәркизи болған чорум шәһиридә түркийә кадирлар уюшмиси рәһбәрлири мухбирларға баянат бериш йиғини чақирип, хитайниң шәрқий түркистанниң ишикини етиватқанлиқи, уйғурларға зулум селиватқанлиқини баян қилди. Баянатта нуқтилиқ һалда төвәндикиләр тәкитләнгән:

Шәрқий түркистан мәсилисидики әң муһим мәсилиләрдин бири түркийә - хитай мунасивити. Бу мунасивәтниң күчийишини халаймиз. Түркийә - хитай мунасивити шәрқий түркистанлиқ мусулман қериндашлиримизниң өз вәтинидә раһәт турмуш көчүришигә пайдиси болуши керәк. Ташқи сиясәттә түркийә билән яхши мунасивәт орнитишқа тиришиватқан хитай ички сиясәттә уйғурларға қарита зулум сиясити елип бериватқан болса, бу йәрдә иқтисадий мәнпәәт инсан һаятиниң үстигә чиққан болиду. Буни биз кадирлар уюшмиси болуш сүпитимиз билән қобул қилмаймиз. Хитай адәм анисидин туғулған вақтидила игә болған һәқ - һоқуқлириға һөрмәт қилиши керәк. Инсан һәқ - һоқуқлириға һөрмәт қилмайдиған дөләтләр билән тиҗарәт қилмаслиқимиз керәк. Хитайниң уйғур қериндашлиримизға қиливатқан зулуми түгимигичә түркийәни хитай билән тиҗарәт қилмаслиққа чақиримиз.

8 - Айниң 23 - күни түркийә самсун вилайити атақум шәһәрлик һөкүмәт башлиқи исақ ташчи әпәнди баянат елан қилип, хитайни уйғурларға елип бериватқан бесим сияситини тохтитишқа чақирди. Шундақла уйғурларниң һәққаний дәвасини һәр даим қоллап қуввәтләйдиғанлиқини билдүрди. У баянатида хитайниң уйғур мусулманлириға зулум селиватқанлиқини, дуня дөләтлириниң болса буниңға қарап туриватқанлиқини баян қилған. Самсун атақум шәһәрлик һөкүмәтниң тор бетигә қоюлған баянатниң ахирида хитай һөкүмитини уйғурларға елип бериватқан бесим сияситини тохтитишқа чақирған.

Буларниң сиртида түркийәдики гезит - журнал, телевизийә вә иҗтимайи таратқулардиму уйғур мәсилисигә алаһидә орун берилмәктә. Мутәхәссисләрниң пәрәз қилишичә әгәр шәрқий түркистан мәсилиси ахбарат васитилирида изчил һалда мушундақ орун алидиғанла болса, уйғур мәсилиси йеқин кәлгүсидә түркийәниң әң муһим мәсилилиридин биригә айлинидикән.

Биз бу һәқтә көз қаришини елиш үчүн түркийә истратегийилик чүшәнчә иниститути мутәхәссиси доктор әркин әкрәм билән сөһбәт елип бардуқ. У түркийә демократийәлик түзүм билән башқурулуватқан дөләт болғачқа, түркийәдә уйғурларни қоллаш түркийәниң уйғур сияситигә иҗабий тәсир көрситидиғанлиқини баян қилди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.