Türkiye tashqi ishlar ministiri mewlut chawush'oghli Uyghurlar uchrawatqan zulumlarni tilgha aldi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2018-12-27
Share
mewlut-chawushoghli.jpg Istanbuldiki sabahettin za'im uniwérsitétida "Türkiyede xelq'araliq munasiwetlerning ehmiyiti" témisidiki yighinda türkiye tashqi ishlar ministiri mewlut chawush'oghli söz qilmaqta. 2018-Yili 27-dékabir, türkiye.
RFA/Arslan

27-Dékabir peyshenbe küni istanbuldiki sabahettin za'im uniwérsitétida "Türkiyede xelq'araliq munasiwetlerning ehmiyiti" dégen témida yighin échildi. Yighinda türkiye tashqi ishlar ministiri mewlut chawush'oghli söz qilip, türkiyening tashqi siyasiti, islam dunyasining mesililiri we süriye mesilisi toghrisida toxtaldi.

Yighinda türkiye tashqi ishlar ministiri chawush'oghli "Sherqiy türkistanni öz ichige alghan dunyadiki herqandaq bir jayda zulum bolidiken, türkiye hemmisining heq-hoquqlirini himaye qilidu we qoghdaydu," dédi.

Yighinda ministir chawush'oghli yene mundaq dégen: "Biz dunyaning eng bay döliti emes, emma biz eng eng séxi dölet. Qeyerde mezlum bolsa, uninggha ige chiqiwatimiz. Dunyaning eng séxi döliti we milliti bolush her kimge nésip boluwermeydu. Dunyada mezlumlarning ümidi bolushmu her kimge nésip boluwermeydu. Sherqiy türkistanda, araqanda, somalida we shundaqla dunyaning qeyiride mezlumlar bolidiken, biz hemmisining heq-hoquqlirini qoghdaymiz."

Bu yighinni uyushturghan istanbul sabahettin za'im uniwérsitétining oqutquchisi, dotsént, doktor borhan séti ependi bu heqte ziyaritimizni qobul qilip öz qarashlirini otturigha qoydi.

Bu yighinning so'al-jawab bölümide doktor borhan séti ependi Uyghurlar toghrisida pikir bayan qilghan. U türkiye tashqi ishlar ministiri mewlut chawush'oghligha Uyghurlarning "Térrorchi" emeslikini, xitay "Térrorchi" dep jaza lagérgha qamap qoyghan dadisining 70 yashliq bir déhqan ikenlikini, 60 yashliq anisining a'ile ayali ikenlikini, shuninggha oxshighan xitay tutqunidiki milyonlighan Uyghurlarning atalmish "Térrorluq" bilen héchqandaq munasiwitining yoqluqini chüshendürüp ötken.

Türkiye tashqi ishlar ministiri mewlut chawush'oghli doktor borhan sétining so'allirigha jawab bérip mundaq dégen: "Silerning endishenglarni chüshinimiz we silerni himaye qilimiz. Emma xitaydek bir dölet bilen bu mesilini sözliship hel qilish unchilik asan ish emes. Buning üchün ikki dölet otturisidiki sözlishishla kupaye qilmaydu. Xelq'ara jama'et bilen birlikte bu mesilisini ortaq hel qilish üchün tirishchanliq körsitishimizge toghra kélidu. Biz xitaygha izchil halda bir qanche térrorchi sewebidin pütün bir xelqni térrorchi dep qarash we ulargha shundaq pozitsiyede bolushning toghra emeslikini tekitlep kelduq. Bir a'ilidin bir térrorchi chiqsa, uning sewebidin pütkül a'ilini jaza lagérigha yollash insanning ishi emes dep kelduq. Biz jumhur re'isimiz bilen xitaygha barghanda u yerdiki 35 milyon musulmanlarning ichidin peqet Uyghur türkliriningla emes, belki bashqa musulmanlarning wekilliri bilenmu uchriship, ularning qandaq mesililirining barliqini sorap körüshke tirishqan iduq."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet