Үрүмчидә ечилған 9 - нөвәтлик йипәк йоли мунбири йиғиниға түркләр әһмийәт бәрди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2014.09.12
urumchide-echilghan-dunya-yipek-yoli-yighinida-turkiye-wekili-sozde-2014-09-04-03.jpg Түркийә вәкили үрүмчидә ечилған 9 - нөвәтлик йипәк йоли мунбири йиғинида сөздә
RFA/Arslan


Үрүмчидә ечилған 9 - нөвәтлик йипәк йоли мунбири йиғиниға түркийәниң бурса шәһәрлик һөкүмәт бир һәйәт әвәтти. Йиғинға бурса мәдәнийәт вә саяһәт идарисиниң башлиқи әзиз әлбаш вә шәһәр башлиқиниң баш мәслиһәтчиси әхмәт әр дүнмәз әпәндиләрниң башчилиқида бир һәйәт қатнашти вә йиғинда сөз қилип тарихи шәһәр бурсани тонуштурди. Йиғинда йәнә, түркийә һәйитиниң тәлипигә бинаән кейинки қетимлиқ йиғин йәни 10 - нөвәтлик йипәк йоли шәһәр башлиқлири мунбири йиғиниға бурса шәһири саһибханлиқ қилидиғанлиқи қарар қилинди вә йипәк йоли шәһәр башлиқлири мунбириниң байриқи бурса шәһиридин кәлгән һәйәткә тапшурулди.

Йипәк йоли шәһәр башлиқлири мунбири йиғини асаслиқи, хитайниң шиән шәһиридин башлинип уйғур дияриниң үрүмчи, қәшқәр шәһәрлири арқилиқ оттура асияни бесип түркийигә тутишидиған вә бурса шәһиридә ахирилишидиған тарихи йипәк йолиниң бүгүнки заманивий дунядиму муһим роли болғанлиқи үчүн иҗтимаий, иқтисадий вә мәдәнийәт мунасивитини қайтидин қуруп чиқишни мәқсәт қилғанлиқи илгири сүрүлди.

Бурса шәһәрлик һөкүмәтниң рәсмий тор бетидә билдүрүшичә, русийә, қазақистан, түркийә қатарлиқ 28 дөләттин, шиән, қәшқәр, алмата, бишкәк, бурса қатарлиқ 48 шәһәр башлиқи вә валийиларни өз ичигә алған 300 дин артуқ киши қатнашқан бу йиғинда, кейинки қетимлиқ йиғинниң түркийиниң бурса шәһиридә өткүзүлидиғанлиқи қарарлаштурулди. Йипәк йоли шәһәр башлиқлири мунбиригә вәкиллик қилидиған байрақ бурса һәйитигә тапшурулғандин кейин бурса һәйити йипәк йоли шәһәрләрниң иҗтимаий вә иқтисадий мунасивәтләрни күчләндүрүш җәһәттә йипәк йолиниң түгәнҗиси болған бурса шәһәрниң тәйяр икәнликини билдүрди.

9 - Нөвәтлик дуня йипәк йоли шәһәрлири шәһәр башлиқлири мунбири, йәр шарилашқан дуняда йипәк йолиниң роли дегән темида өткүзүлгән болуп бу йиғинда йипәк йолиниң мәнивий қиммити вә инсанийәткә қошқан төһпилири тоғрисида сөз қилинди.

Бурса мәдәнийәт вә сәнәт мәслиһәтчиси әхмәт әрдүнмәз болса, бурса музейлири вә мәдәнийәт ядикарлиқ җәһәттики хизмәтләрниң йеңи тәрәққиятлири тоғрисида сөз қилди. Кейин йипәк йоли шәһәрлири һәйәтлири үрүмчи хитабнамисигә имза қойди. Үрүмчи хитабнамисидә, бурса һәйитиниң тәлипи бойичә йипәк йоли шәһәрлирини өз ичигә алған бир музийлар бирлики қурулуши вә бу бирликниң йипәк йоли бойидики дөләт вә районлар оттурисида мунасивәт васитиси болуш тәклипи қобул қилинди вә қарарға киргүзүлди.

Йиғин ахирида елан қилинған үрүмчи хитабнамисиниң мәзмуни, йипәк йоли мунбириниң дөләт вә шәһәрләр оттурисида қериндашлиқ мунасивәтләрни күчләндүрүш, шәһәрләр ара учур, қатнаш вә хәвәрлишиш алақисини күчәйтиш, сода - саяһәт, мәдәнийәт, маарип вә сәһийә қатарлиқ саһәләрдә һәмкарлишиш, йипәк йоли мәдәнийитиниң бүгүнки заманивий һаят билән маслишишчанлиқини қолға кәлтүрүш, иқтисадий, иҗтимаий, мәдәнийәтни асас қилған мунасивәтләрни күчәйтиш, йипәк йоли шәһәрлири сүпити билән дуня тинчлиқиға ортақ һәссә қошуш вә һәл қилиш чарилирини тепип чиқиш дегәнгә охшаш нуқтилардин ибарәт.

Йиғинда асаслиқи вәкилләр бирдәк, йипәк йоли бойидики шәһәрләрниң көпинчиси узун шанлиқ тарихқа игә сода - мәдәнийәт мәркизи болуштики муһим ролини җари қилдүрүш керәкликини, йипәк йоли бойидики шәһәрләрниң һәмкарлиқни күчәйтиши һәр қайси шәһәрләрниң ортақ мәнпәәтигә уйғун икәнликини вә буниң һәр қайси шәһәр хәлқиниң ортақ арзуси икәнликини тәкитлигән.

Хәвәрләрдә, түркийиниң анталийә шәһири билән билән үрүмчи шәһири қериндаш шәһәр болғанлиқи илгири сүрүлди.

Йипәк йоли шәһәр башлиқлири йиғини уйғур шәһәрлиригә қандақ пайда елип келиду? түркийә шәһәрлири билән уйғур шәһәрлириниң оттурисидики қериндашлиқ мунасивәтләр қандақ болиду? йипәк йоли шәһәрләр мунбириниң қандақ әһмийити бар? бу соалларниң җавабиға еришиш үчүн түркийидә яшаватқан уйғур зиялий азадҗан буғра әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

Юқиридики улиништин сөһбитимизниң тәпсилатини аңлаңлар.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.