Uyghur muhajirliri qeyseride Uyghurlarning ehwalidin doklat berdi

Muxbirimiz erkin tarim
2015.04.10
turkiye-uyghur-anatoliye-toluq-ottura-mektipide.jpg Uyghur qurultiyi mu'awin re'isi séyit tümtürk ependi türkiyening anatoliye ottura mektipide Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitini tonushturdi
RFA/Erkin Tarim


Bala - chaqilirini élip tayland we malayshiya arqiliq türkiyege qéchip kelgen Uyghurlardin bir qanche kishi 4 - ayning 8 - küni qeyseridiki 75 - yil anatoliye toluq ottura mektipide doklat bérip, özlirining xitayda uchrighan zulumini anglatti.

Doklat bérish yighinigha mektepning oqutquchi - oqughuchiliri we ishchi - xizmetchiliridin bolup 200 etrapida kishi qatnashti. Doklat bérish yighinida aldi bilen qeyseride pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemi'iyiti re'isi séyit tümtürk ependi Uyghurlarning tarixi, bügünki weziyiti we dunya Uyghur qurultiyining pa'aliyetliri toghrisida qisqiche melumat bergendin kéyin, 3 neper Uyghur özlirining béshidin ötküzgen kechürmishlirini sözlep ötti. Ular ilgiri qandaq bolup siyasi jinayetchi qalpiqi kiydürülüp türmige tashlan'ghanliqi, türmide uchrighan ten jazasi we xitayning bésim siyasiti toghrisida melumat berdi.

Uyghur qurultiyi mu'awin re'isi séyit tümtürk ependi nejmettin ünwérsititidiki Uyghur oqughuchilarni yoqlidi
Uyghur qurultiyi mu'awin re'isi séyit tümtürk ependi nejmettin ünwérsititidiki Uyghur oqughuchilarni yoqlidi

Bu üch Uyghurning janliq misallar bilen, ten jazasi körgen bedinini körsitip turup bergen doklati léksiye anglighanlarning qattiq diqqitini tartti.

Arqidin 4 - ayning 9 - küni qayseri téléwizyesi bilen erjiyes téléwiziyesi ortaq tarqatqan neq meydandin bergen programmida dunya Uyghur qurultiyi mu'awin re'isi séyit tümtürk ependi Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitini tonushturdi.

Téléwiziye programma riyasetchisi haji sabri ependi riyasetchilik qilghan, bir sa'etlik programmida séyit tümtürk ependi nuqtiliq halda kéyinki yillarda barghanséri éghirlishiwatqan Uyghurlarning insan heq we hoquqliri depsendichiliki toghrisida misallar bilen melumat berdi.

Arqidin 4 - ayning 9 - küni chüshtin kéyin türkiyening konya shehiridiki nejmettin erbaqan uniwérsitétidin bir guruppa oqughuchi malayshiya we tayland arqiliq türkiyening qeyseri wilayitige kélip olturaqliship qalghan Uyghurlardin hal soridi. Ular, konya wilayitidin yighqan un, yagh we gürüch qatarliq yardem boyumlirini Uyghurlargha tarqitip berdi. Musapir Uyghurlar ularni kök chöchürisi we polo bilen méhman qildi.

Biz bu pa'aliyetler toghrisida téximu tepsili melumat igilesh üchün qeyseride pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti re'isi, dunya Uyghur qurultiyining mu'awin re'isi séyit tümtürk ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq.

Séyit tümtürk ependi biz bilen élip barghan söhbitide, qeyseride 2 künde 3 pa'aliyet ötküzülgenlikini, bu pa'aliyetlerde ötken yili axirida tayland we malayshiya arqiliq qeyserige kélip olturaqlashqan Uyghurlarning xitay zulumini misallar bilen anglatqanliqini, buning intayin muhim ikenlikini éytti. U, qeyseride yéngi kelgen Uyghurlarning köpiyishige egiship bu rayondiki türklerning Uyghur mesilisige bolghan qiziqishiningmu kücheygenlikini bayan qilip ötti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.