Bauxite Tây Nguyên, những phát biểu ở Quốc hội

Trong kỳ họp Quốc Hội vừa qua sự kiện nổi bật nhất và gây nhiều chú ý nhất là các tranh luận chung quanh dự án khai thác bauxite tại Tây Nguyên.
Mặc Lâm, phóng viên RFA
2009-06-23
Share
Môi trường sống của vùng Tây Nguyên có thể hủy hoại Môi trường sống của vùng Tây Nguyên có thể hủy hoại khi tiến hành những dự án khai thác quẳng mỏ bô-xít.
Photo courtesy Wikipedia

B Công Thương trong khi trình bày nhng kế hoch mà chính ph s trin khai trong vic khai thác m bauxite đã phi tr li nhiu câu hi ca các đi biu có quan tâm v vn đ này.

Bên cnh hai bài phát biu đng tình vi ch trương ca chính ph ca hai tnh Lâm Đng và Đc Nông là nhng câu hi gay gt đi vi nhiu lĩnh vc liên quan ti vic khai thác do các đi biu đưa ra.

Nhiều chất vấn

T nhiu năm qua, các phiên hp Quc Hi hình như không được s quan tâm lm ca người dân vì nhiu lý do. Mt trong nhng lý do quan trng nht làm dân chúng th ơ vi các cuc hp này phát xut t phong cách làm vic cũng như cách t chc ca cơ quan quyn lc cao nht nước này.

S thiếu vng các cht vn gai góc và tp trung ca đi biu Quc Hi trước đây cng vi yếu t kiêm nhim đã gây tâm lý nghi ng chc năng tht s ca đi biu Quc Hi đi vi người dân.

Chúng ta không ch chng đ vi cơn bão suy gim ca nn kinh tế, nhưng ngoài Bin Đông đâu phi sóng yên bin lng. Chúng ta đang đng trước nhng thách đ trong mt s nghip lâu dài và chiến lược là bo v ch quyn lãnh th và lãnh hi quc gia.

Đại biểu Dương Trung Quốc

Phiên hp ln này có khác. Nhiu bài phát biu sát vi thc tế và nhng câu hi quan trng được mt s đi biu đưa ra, trong đó Đi biu Dương Trung Quc được dư lun đánh giá là có nhng phát biu mnh m và gai góc nht khi ông hi thng chính ph v vn đ Bin Đông, nơi đang xy ra nhng va chm có th gây nguy hi đến ch quyn quc gia nhưng không thy chính ph báo cáo hay gi ý đ quc hi bàn tho, m đu bài phát biu, đi biu Dương Trung Quc nói:

“Chúng ta không ch chng đ vi cơn bão suy gim ca nn kinh tế, nhưng ngoài Bin Đông đâu phi sóng yên bin lng. Chúng ta đang đng trước nhng thách đ trong mt s nghip lâu dài và chiến lược là bo v ch quyn lãnh th và lãnh hi quc gia.

Nhng đng thái đang din ra trên Bin Đông, trong đó có nhng vic mà chính ph đã phi làm như nhng tuyên b ca người phát ngôn ca B Ngoi Giao, như vic trình lên Liên Hip Quc đăng ký v vùng bin ch quyn Vit Nam, vy mà chúng ta thy báo cáo ca chính ph chưa tương xng vi đ nóng  ca tình hình thc tin.

S nghip bo v ch quyn lãnh th có vai trò ngoi giao ca chính ph, có sc mnh lc lượng quc phòng, và quan trng hơn hết là lòng yêu nước và tinh thn quyết t cho t quc quyết sinh ca người dân. Do vy Quc Hi cn được cung cp đy đ thông tin đ thc hin giám sát cũng như to s đng thun ca nhân dân trên lãnh vc sng còn này.”

Vn đ khai thác bauxite vn là quan tâm hàng đu đi vi dư lun theo dõi cuc hp Quc Hi kỳ này.

Sau khi bc thư kiến ngh do GS Nguyn Hu Chi thc hin vi ch ký ca 135 trí thc trong và ngoài nước gi đến Quc Hi yêu cu cho ngưng d án thì người ta ch đi mt cuc tranh cãi sôi ni s thay đi nhn thc ca chính ph ln các đi biu bên trong toà nhà quyn uy này.

Bn báo cáo ca chính ph do ông Phm Khôi Nguyên, B Trưởng B Tài Nguyên và Môi Trường cũng đng thi là đi biu Quc Hi thuc đơn v thành ph Hà Ni, tường trình khá đy đ nhng kế hoch mà B này trin khai trong d án.

Lãnh đo tnh và nhân dân tnh Lâm Đng là luôn luôn chp hành và hoàn toàn ng h d án đu tư ln do chính ph quyết đnh ti đa bàn tnh, trong đó có d án khai thác bauxite-alumin ca Tp Đoàn Than Khoáng Sn đang trin khai hin nay.

Đi biu tnh Lâm Đng

Đồng thuận & Phản biện

Tuy nhiên, tính cht kiêm nhim đã khiến ông b trưởng kiêm đi biu Quc Hi đi dây gia hi và tr li khi va báo cáo va phi t xác đnh các chi tiết là phù hp vi điu kin thc tế trong tư cách là đi biu đi vi nhng gì mà ông trình bày.

Đi biu tnh Lâm Đng đc bn phát biu v vic khai thác m bauxite mà li văn không khác my so vi các bn báo cáo ca các viên chc chính ph. Ông nói :

“T khi trin khai d án đến nay Tp Đoàn Than Khoáng Sn (TKV) là tp đoàn ln ca nhà nước luôn có trách nhim và ý thc chính tr cao, đã phi hp tt vi chính quyn đa phương gii quyết các vn đ an sinh xã hi đa phương.

Qua tiếp xúc vi cán b và nhân dân trong tnh chúng tôi chưa phát hin nhng ý kiến phn nh hoc phn bác hay không đng tình vic trin khai d án.

Quan đim ca lãnh đo tnh và nhân dân tnh Lâm Đng là luôn luôn chp hành và hoàn toàn ng h d án đu tư ln do chính ph quyết đnh ti đa bàn tnh, trong đó có d án khai thác bauxite-alumin ca Tp Đoàn Than Khoáng Sn đang trin khai hin nay. Xin cm ơn Quc Hi.”

Đi Biu Dương Trung Quc đã thng thn hi li đi biu tnh Lâm Đng v s đng thun mà đi biu này cho là tt c nhân dân trong tnh ca ông có được:

“Tôi không dám như đi biu tnh Lâm Đng nhân danh là toàn th nhân dân ca tnh ng h. Tôi ch mun được da vào ý kiến ca mt b phn mà chính trong văn bn ca B Chính Tr đã bày t lòng biết ơn, đó là nhng v lão thành cách mng, đó là nhng nhà khoa hc tâm huyết, đ nói rng ti sao mt vn đ được đt mt tm mc quan trng như vy mà cái b phn nhân dân này vn cm thy chưa đng thun.”

Ti sao chúng ta li phi đi vay đến vài đến trăm triu đô la đ làm nhng cái nhà máy như Tân Rai hay là Nhân Cơ trong khi mà nn kinh tế ca chúng ta đang gp rt nhiu khó khăn mà lãi thì chưa nhìn thy đâu?

TS Nguyn Minh Thuyết

Mt đi biu Quc Hi khác luôn đy nhng câu hi ti bc thang cui là Tiến sĩ Nguyn Minh Thuyết. Ông đưa ra nhiu câu hi thiết thân đi vi các vn đ như giáo dc, báo chí, tham nhũng cũng như d án bauxite. Ông cht vn chính ph v hiu qu kinh tế ca d án này như sau:

“Ti sao chúng ta li phi đi vay đến vài đến trăm triu đô la đ làm nhng cái nhà máy như Tân Rai hay là Nhân Cơ trong khi mà nn kinh tế ca chúng ta đang gp rt nhiu khó khăn mà lãi thì chưa nhìn thy đâu?

Ngay đng chí ch tch hi đông qun tr ca TKV cũng nói là năm mươi ăn, năm mươi thua. Nếu mình b tin túi ca mình ra, có bao gi mình kinh doanh theo cái kiu : chưa nhìn thy lãi mà đã kinh doanh không? Cho nên chúng tôi xin đ ngh hết sc cân nhc chuyn này.”

Các câu hi ca Giaó sư Nguyn Lân Dũng, Phm Th Loan, Danh Út.. liên quan đến vn đ bauxite vn còn quá ít so vi s có mt ca gn 500 đi biu. Nhn xét vn đ này Giáo sư Nguyn Hu Chi, tác gi bc thư kiến ngh Quc Hi, cho rng đây là nhng tinh hoa tuy còn ít nhưng đáng phi trân trng. Ông nói:

“Ở trong Quc Hi cái phân s mà ta gi là tinh hoa không phi là con s ln, bi vì có phi tt c các đi biu quc hi đu có mt tm mc văn hoá như nhau, tm mc nhn thc như nhau, và có được mt đu óc t do tư tưởng, đc lp tư tưởng đ mà suy nghĩ v nhng vn đ ca đt nước đâu.

Mt cái quc hi ca chúng ta được chng t như thế nào thì ai cũng biết ri, cho nên nhng người phát biu đy chính là nhng tinh hoa được đúc kết li, cho nên khó không phi là s nh mà h chính là đi biu cho tiếng nói mà tiếng là tiếng nói quan trng. Còn nhng người khác có khi h chưa nói, h suy nghĩ nhưng mà h chưa có điu kin đ nói, thế thôi.”

Mi mt thay đi ln lao đu cn thi gian và ý thc chín mui ca dân chúng. Dư lun cho rng kỳ hp ln này đã có nhiu du hiu khi sc t phía đi din người dân tuy còn ít i.

Nhng khi sc này cn được nhân rng hơn và phi được nhn thc như mt bước tiến cn thiết t phía phn bin và chính ph nên ly đó làm thước đo cho các yếu t khi thc hin chính sách hơn là né tránh bng nhng báo cáo chung chung như thường thy t trước ti nay.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang