Hà Nội ra kế hoạch cho cán bộ sai phạm, yếu kém từ chức

RFA
2022.08.03
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Hà Nội ra kế hoạch cho cán bộ sai phạm, yếu kém từ chức Ảnh minh họa từ trái sang: Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính chụp ảnh chung trước khi bắt đầu phiên khai mạc khóa 15 vừa được bầu Quốc hội khóa I tại Hà Nội ngày 20/7/2021.
AFP PHOTO

Kế hoạch số 205 của Hà Nội không phải là đầu tiên nêu lên vấn đề từ chức, chủ trương này đã được Bộ Chính trị của Việt Nam ban hành từ ngày 2/10/2009 với quy định 260, sau đó thay thế bằng Quy định số 41-QĐ/TW về việc miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ vào ngày 3/11/2021.

Ở Việt Nam hiện nay, hầu như các quan chức không tự nguyện từ chức, cho nên khi có vi phạm mà bị đem ra xử lý thì sẽ có cách chức, bãi nhiệm...

Từ chức là tự nguyện, vậy vì sao Hà Nội phải có chỉ thị về cho từ chức? Trao đổi với RFA hôm 3/8, PGS. TS. Hoàng Dũng, một nhà nghiên cứu văn hóa - ngôn ngữ thuộc Đại học Sư phạm TPHCM, nhận định:

“Nói như thế là đã thấy lỗi từ ngữ rồi, nhưng vấn đề không chỉ lỗi từ ngữ đâu. Lỗi thì ai cũng thấy, nhưng vì sao người ta phạm lỗi đó? Có thể nói rằng ở Việt Nam, khi một người có chức quyền thì người ta có một khoản quyền lợi đi kèm. Vì thế ít người từ chức lắm, mà nếu mà có từ chức thì thực ra cũng có nhiều ràng buộc. Ví dụ như họ là đảng viên thì Đảng phải đồng ý, tất cả những cái đó khiến cho không dễ mà từ chức, bởi vì không chỉ tùy thuộc ý chí cá nhân. Vì vậy việc họ nói cho từ chức thì có lỗi về mặt ngôn ngữ, nhưng nếu hiểu ý người ta thì tức là chấp nhận sự từ chức của ai đó. Điều đó cho thấy rằng từ chức còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác, ở Việt Nam trở ngại đến mức mà người ta phải ra một chỉ thị như vậy.”

Vì vậy việc họ nói cho từ chức thì có lỗi về mặt ngôn ngữ, nhưng nếu hiểu ý người ta thì tức là chấp nhận sự từ chức của ai đó. Điều đó cho thấy rằng từ chức còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác, ở Việt Nam trở ngại đến mức mà người ta phải ra một chỉ thị như vậy.
-PGS. TS. Hoàng Dũng

Văn hóa từ chức nói cách khác là một văn hoá ứng xử dựa trên lương tri, khi một người lãnh đạo thấy mình có khuyết điểm, hay không còn xứng đáng đảm nhận vị trí lãnh đạo thì họ sẽ từ chức. Việc này cho thấy sự hiểu biết về bổn phận, và trách nhiệm của người nắm giữ chức vụ.

Liên quan đến việc làm sao xây dựng văn hóa từ chức trong cán bộ Việt Nam, PGS. TS. Hoàng Dũng nói:

“Điều đầu tiên phải làm sao để cho thu nhập thực tế, quyền lợi thực tế của người giữ chức và người sau đó không giữ chức không cách biệt quá. Nếu như vậy thì khi từ chức người ta có thể vẫn sống được, không đến nỗi có chức thì sống được đầy đủ, mà không có chức thì cực kỳ vất vả. Tôi nói thực tế chứ không phải chỉ trên danh nghĩa, vì nếu nhìn vào bảng lương thì có bao giờ lớn đâu, thành ra khiến cho người có chức từ trước khó từ chức.”

Theo PGS. TS. Hoàng Dũng, việc xây dựng văn hóa từ chức phải bắt đầu từ việc tổ chức lại cách sử dụng người hay quản lý xã hội. Chứ không đơn giản là kêu gọi giống như một vấn đề đạo đức cá nhân, vì đây là vấn đề xã hội.

Còn nhà báo Võ Văn Tạo, khi trả lời RFA từ Nha Trang liên quan vấn đề này cho rằng, việc cán bộ của Đảng Cộng sản VN, trong bộ máy Nhà nước mà tuyên bố từ chức rất là hiếm... Ông nêu dẫn chứng:

“Ngoài sự kiện trước đây ông Bí thư Đồng Nai tuyên bố nếu có người dân Đồng Nai bị đói thì ổng từ chức... Thực tế thì lâu lâu cũng có một trường hợp như cách đây vài năm, ông Đoàn Ngọc Hải là Phó Chủ tịch UBND Quận 1 cũng từ chức. Nhưng trở về xa xưa một chút thì tôi thấy có những trường hợp như là ông Lê Huy Ngọ, nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp, cách đây mười mấy năm cũng tuyên bố từ chức khi xảy ra vụ Lã Thị Kim Oanh và đồng bọn tham nhũng khá nặng. Nhưng nhìn chung thì hiện tượng từ chức ở Việt Nam rất là hiếm, hiếm lắm.”

Cựu Bộ Trưởng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Lê Huy Ngọ nộp đơn từ chức vào tháng 5 năm 2004, khi đó ông từng nói: ‘Nên coi từ nhiệm là chuyện bình thường, là nét văn minh trong đời sống chính trị’.

3b05c354-2157-4915-acff-efbfbbe86012.jpeg
Ảnh minh họa: Kỳ họp thứ 6 của Quốc hội khóa XIII hôm 22/10/2018. AFP.

Theo nhà báo Võ Văn Tạo, ở Việt Nam có đặc thù khác với các quốc gia khác, tức là sự lãnh đạo cai trị đất nước phụ thuộc vào tập thể chóp bu của đảng CSVN... Ông Tạo nói tiếp:

“Có người họ có lòng tự trọng thì khi không làm được việc thì nghỉ, từ chức... nhưng mà họ sợ nhất là bị Đảng đánh giá không chấp hành nghị quyết Đảng... cái đó sẽ thành một vết đen trong lý lịch, mà nhiều khi còn lây đến con cháu sau này, chủ nghĩ lý lịch ở VN rất nặng. Cho nên vì tập tính lâu đời đó, từ hồi có Đảng Cộng sản đến giờ, cho nên hiện tượng từ chức, có thể do năng lực, danh dự... thì hiếm khi xảy ra.”

Sử gia Dương Trung Quốc, nguyên Đại biểu Quốc hội nhiều nhiệm kỳ từ năm 2002 đến năm 2021, khi trả lời RFA từ Hà Nội trước đây cho rằng, ‘từ chức’ nhìn bề ngoài đúng là sự tự nguyện, nhưng bản chất là gần như một sự bắt buộc. Bởi vì, theo ông Dương Trung Quốc, điều quan trọng nhất mà Việt Nam chưa có, là thiếu một nền hệ thống giá trị xã hội. Ông Dương Trung Quốc nêu lại chuyện các vị quan ngày xưa, tính liêm sỉ rất lớn, chỉ vì những lý do gia đình, hay sự gánh vác, người ta lượng sức mình và sẽ từ chức, việc này dựa trên một nền tảng giáo dục xưa. Ông nói:

“Nói cách khác, chính cái sức ép của xã hội, sức ép của các giá trị ấy, mà người ta chấp nhận từ chức. Ai cũng biết từ chức là từ bỏ quyền lực, từ bỏ kể cả lợi ích nữa. Nhưng họ lựa chọn giữa hai giá trị ấy trong mặt bằng giá trị xã hội, thì họ thấy từ chức vẫn hơn. Và hành vi từ chức ấy nó cũng có một giá trị xã hội để người ta chia sẻ, thậm chí người ta tôn trọng. Nhưng rõ ràng điều đó không đúng trong một xã hội hiện đại.”

Các quan chức thì gắn liền với quyền lực và lợi ích, mà lợi ích không phải của cá nhân, đôi khi cái mà chúng ta gọi là lợi ích nhóm, lợi ích của một nhóm người. Và khi anh muốn từ chức cũng không từ chức nổi nữa cơ, vì nó ràng buộc lẫn nhau.
-Sử gia Dương Trung Quốc

Ông Dương Trung Quốc nói thêm, ở những quốc gia khác từ chức là một tập quán vì cũng phải chịu sức ép xã hội rất lớn. Thậm chí người trong cuộc có muốn tồn tại cũng không được vì sẽ có những cơ chế khác, buộc phải từ chức. Tuy nhiên ở chiều ngược lại, đôi khi muốn từ chức cũng không được:

“Các quan chức thì gắn liền với quyền lực và lợi ích, mà lợi ích không phải của cá nhân, đôi khi cái mà chúng ta gọi là lợi ích nhóm, lợi ích của một nhóm người. Và khi anh muốn từ chức cũng không từ chức nổi nữa cơ, vì nó ràng buộc lẫn nhau. Vì thế tôi cho rằng điều quan trọng hiện nay là cần ra được một cái giá trị xã hội, mà giá trị xã hội thông qua dư luận xã hội, giáo dục xã hội.”

Theo ông Dương Trung Quốc, quan trọng nhất là ý thức của những vị quan chức của Việt Nam, họ phải quan tâm đến dư luận xã hội. Nói cách khác, theo ông Dương Trung Quốc, đó là chuẩn mực về nghiêm chỉnh cần có trong mỗi một con người, nhất là những quan chức càng cao cấp, càng cần phải có chuẩn mực đó.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Nhận xét

Duy Hữu, USA
04/08/2022 08:08

Khi nào Đảng có " văn hóa " từ chức ?

Khi nào Đảng có " văn hóa " từ chức thì đảng viên mới có " văn hóa " từ chức .

Đảng đi trước, đảng viên theo sau... làng nước vỗ tay, cả nước vỗ tay, cả thế giới vỗ tay.

Đảng " cụ Hồ ", của " cụ Hồ ", do " cụ Hồ ", vì " cụ Hồ "...
đảng độc, độc đảng, độc tài, độc đoán, độc tôn, độc trị, đảng trị... vì tiền, vi tiên, vì " cụ Hồ "... vĩ đại,

nhưng bất tài, bất lực, bất lương, bất nhân, bât tín... đi trước, từ chức trước, đảng viên theo sau... làng nước ta, cả nước ta vỗ tay.