ဓာတ္ေငၾႛပိုက္လိုင္း အာဏာစ႒ကႆန္

2009-09-07

ဴမန္မာႎိုင္ငံကေန တရုတ္ႎိုင္ငံကို အခုလထဲမႀာ စတင္ သၾယ္တန္းေတာ့မယ့္ ဓာတ္ေငၾႛပိုက္လိုင္း ဴဖတ္သန္းရာ လမ္းတေလ႖ာက္မႀာရႀိတဲ့ ေကဵးရၾာေပၝင္း ၆ဝဝ ေကဵာ္မႀာ လူႛအခၾင့္အေရး ခဵိႂးေဖာက္ခံရေတာ့မယ့္ အေဴခအေနေတၾ စိုးရိမ္ေနရ႓ပီလိုႛ ဴမန္မာဴပည္တၾင္း လူႛအခၾင့္အေရးနဲႛ စၾမ္းအင္အရင္းဴမစ္ေတၾကို ေလ့လာေစာင့္ဳကည့္သူေတၾက ဒီကေနႛ ေဴပာဆိုလိုက္ပၝတယ္။

(Map: RFA)

ရခိုင္ဴပည္နယ္ရႀိ အဓိက ႓မိႂႚမဵားႎႀင့္ ေနရာေဒသဴပ ေဴမပံု ဴဖစ္ပၝသည္။ (Map: RFA)

ဓာတ္ေငၾႛပိုက္လိုင္းေဳကာင့္ ဴဖစ္ေပၞလာမယ့္ အႎၨရာယ္ေတၾကို တရုတ္အစိုးရက မဵက္ကၾယ္ဴပႂေနမႁအေပၞ တင္ဴပထားတဲ့ အာဏာစ႒ကႆန္ လိုႛ အမည္ေပးထားတဲ့ အစီရင္ခံစာထုတ္ေဝတဲ့ ခဵင္းမိုင္႓မိႂႛ သတင္းစာရႀင္းလင္းပၾဲမႀာ အဲဒီလို ေဴပာဆိုလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ အစီရင္ခံစာကို ဴမန္မာ့စၾမ္းအင္ အရင္းအဴမစ္ေတၾကို ေစာင့္ဳကည့္ေလ့လာေနတဲ့ ေရၿဂက္ (စ္) လႁပ္ရႀားမႁအဖၾဲႛက ထုတ္ဴပန္တာဴဖစ္ပၝတယ္။

ကီလိုမီတာ ၄ဝဝဝ နီးပၝး ရႀည္မယ့္ ဒီပိုက္လိုင္းဟာ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ရခိုင္ဴပည္နယ္ ေကဵာက္ဴဖႃဆိပ္ကမ္းကေန မေကၾးတိုင္း၊ မႎၨေလးတိုင္းနဲႛ ရႀမ္းဴပည္နယ္ကို ဴဖတ္သန္း႓ပီး တရုတ္ႎိုင္ငံ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းက ယူနန္ဴပည္နယ္ကို ဆက္သၾယ္မႀာဴဖစ္ပၝတယ္။

ဓာတ္ေငၾႛပိုက္လိုင္း သၾယ္တန္းမႁကေန လူႛအခၾင့္အေရး ခဵိႂးေဖာက္ခံရမႁေတၾ ဴဖစ္ေပၞလာႎိုင္တာနဲႛ ပတ္သက္႓ပီး ဴမန္မာႎိုင္ငံေတာင္ပိုင္း မၾန္ဴပည္နယ္အတၾင္း လူႛအခၾင့္အေရး ခဵိႂးေဖာက္မႁေတၾကို ေစာင့္ဳကည့္ေလ့လာေနတဲ့ အဖၾဲႛရဲႛ ဒၝရိုက္တာ ႎိုင္ကေဆာမၾန္ က အခုလို သံုးသပ္ေဴပာဆိုပၝတယ္။

ႎုိင္ကေဆာမၾန္။    ။“ပထမ အပိုင္းကေတာ့ ရခိုင္ဴပည္နဲႛ ဗမာဴပည္ အလယ္ပိုင္းကို ဴဖတ္တဲ့အခၝမႀာ မဵားေသာအားဴဖင့္ အဲ့ဒီ ပိုက္လိုင္းသၾယ္တန္းတဲ့ တေလ႖ာက္မႀာ အဓမၳ ေဴပာင္းေရၿႛဴခင္း ခံရလိမ့္မယ္။ ဴခံေတၾ လယ္ေတၾ သိမ္းဆည္းဴခင္း ခံရလိမ့္မယ္။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ အဲ့ဒီေဒသက ဴပည္သူလူထုေတၾ ကေန႓ပီးေတာ့ ဒီပိုက္လိုင္းအတၾက္ သူတိုႛ အဓမၳ လုပ္အားေပးမႁေတၾ ဴဖစ္လာႎိုင္ဖၾယ္ အေဳကာင္းရႀိတယ္။ ေနာက္ ရႀမ္းဴပည္ေဴမာက္ပိုင္းေပၝ့ေနာ္၊ အဲ့ဒီေဒသဖက္က လူေတၾက ပို႓ပီးေတာ့ ဆိုးဆိုးဝၝးဝၝး ခံစားရမယ့္ သေဘာရႀိတယ္။ အဲ့ဒီဖက္မႀာဆိုတာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အင္အားစုေတၾ ရႀိေနတဲ့အခၝမႀာ ဒီ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အင္အားစုေတၾကို သူတိုႛ ဖယ္ရႀားဖိုႛအတၾက္ စစ္တပ္ကေန႓ပီး ေဒသလံုဴခံႂေရးအတၾက္ ထုိးစစ္ဆင္ႎိုင္ဖၾယ္ အေဳကာင္းရႀိတယ္”

တရုတ္နဲႛ ဴမန္မာ ပူးေပၝင္း႓ပီး ပိုက္လိုင္း လံုဴခံႂေရးအတၾက္ ပူးတၾဲ စစ္ေရးေလ့ကဵင့္မႁေတၾ ရႀိလာႎိုင္တဲ့အတၾက္ ေဒသတၾင္းက လူေတၾကို စစ္ေရးမႀာ အသံုးဴပႂဖိုႛ အဓမၳ ေပၞတာဆၾဲတာေတၾ ရႀိလာႎိုင္တယ္လိုႛ ႎိုင္ကေဆာမၾန္က သံုးသပ္ပၝတယ္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ေအာက္ပိုင္း တနသႆာရီ ကမ္းရိုးတန္းရႀိတဲ့ ရတနာ သဘာဝဓာတ္ေငၾႛစီမံကိန္းအတၾက္ ထိုင္းႎိုင္ငံကို သၾယ္တန္းတဲ့ ဓာတ္ေငၾႛပိုက္လိုင္းေတၾ တည္ေဆာက္ခဲ့တုန္းကလည္း ပိုက္လိုင္းသၾယ္တဲ့ လမ္းတေလ႖ာက္မႀာ ရႀိတဲ့ ကရင္ေကဵးရၾာ၊ မၾန္ေကဵးရၾာေတၾနဲႛ ထားဝယ္ေဒသအတၾင္း ေကဵးရၾာေတၾက ေဒသခံ ဴပည္သူေတၾဟာ အဲဒီလို လူႛအခၾင့္အေရး ခဵိႂးေဖာက္တာေတၾ ခံခဲ့ရ႓ပီး႓ပီလိုႛလည္း သူက ေဴပာသၾားပၝတယ္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံရဲႛ ဓာတ္ေငၾႛ သယံဇာတေတၾကို ႎိုင္ငံသား ဴပည္သူလူထုေတၾအေနနဲႛ ဘယ္လိုမႀ အကဵိႂးခံစားပိုင္ခၾင့္ မရသလို ပိုက္လိုင္းဴဖတ္သန္းမယ့္ ေဒသတေလ႖ာက္က ေဒသခံဴပည္သူေတၾသာ ဆိုးကဵိႂးေတၾ ခံစားရ႓ပီး တကယ္တမ္း အကဵိႂးအဴမတ္ ရမႀာက စစ္အစိုးရ၊ တရုတ္အစိုးရနဲႛ လုပ္ငန္းရႀင္ေတၾသာ ဴဖစ္တယ္လိုႛ ဒီကေနႛ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ဴပန္တဲ့ ေရၿဂက္စ္ လႁပ္ရႀားမႁအဖၾဲႛက ကိုဝင္းေအာင္က အာအက္ဖ္ေအကို အခုလို ေဴပာပၝတယ္။

ကိုဝင္းေအာင္။    ။“အဓိက အကဵိႂးရႀိမႀာက ဒီ တရုတ္အစိုးရနဲႛ တရုတ္ကုမၯဏီေတၾပဲ။ သူတိုႛရဲ့ စၾမ္းအင္ လံုဴခံႂေရးအတၾက္ေတာ့ တရုတ္အစိုးရက သူတိုႛအကဵိႂးရႀိမယ္။ ကဵေနာ္တိုႛ ဒီ အိႎၬိယ သမုဒၬရာ တခုလံုးမႀာရႀိတဲ့ အရင္းအဴမစ္ေတၾကို သူတိုႛအေနနဲႛ တိုက္ရိုက္ ဆက္စပ္ႎိုင္မယ္။ ေနာက္တခုက အေရႀႛအလယ္ပိုင္းနဲႛ အာဖရိကက သၾင္းလာတဲ့ ေရနံေတၾကို အရင္က သံုးခဲ့တဲ့ မာလက္ကာ ေရလက္ဳကားကို ဴဖတ္စရာမလိုဘဲနဲႛ လမ္းေဳကာင္းတိုတိုေလးက ကဵေနာ္တိုႛ ဒီ ဴမန္မာႎိုင္ငံကို ဴဖတ္႓ပီးေတာ့ တင္သၾင္းႎိုင္မႀာဴဖစ္တယ္။၊ အဲ့ဒၝကေတာ့ တရုတ္ရဲ့ အဓိက အကဵိႂးအဴမတ္ေတၾေပၝ့။ တ႓ပိႂင္နက္တည္းမႀာပဲ နအဖ စစ္အုပ္စု လူတခဵိႂႛကေတာ့ ႎႀစ္ေပၝင္း သံုးဆယ္အတၾင္းမႀာ အေမရိကန္ေဒၞလာ သန္းေထာင္ေပၝင္း ၂၉ ဘီလီယံ ရရႀိမႀာဴဖစ္တယ္၊၊ တကယ့္ တကယ္ ကုမၯဏီေတၾရဲ့ ေတာင္းဆိုတဲ့ ေစဵးႎႁန္းကိုသာ ေပးမယ္ဆိုရင္ သူတိုႛအေနနဲႛ ရလာႎိုင္တာကေတာ့ ႎႀစ္ေပၝင္းသံုးဆယ္ အတၾင္းေပၝ့၊ အေမရိကန္ေဒၞလာ ၅၆ ဘီလီယံ အထိ ရရႀိလာႎိုင္တာကို ကဵေနာ္တိုႛအေနနဲႛ ေတၾႛရႀိရမႀာ ဴဖစ္တယ္”

ဴမန္မာႎိုင္ငံကေန သၾယ္တန္းမယ့္ သဘာဝဓာတ္ေငၾႛ ပိုက္လိုင္းကို တရုတ္ႎိုင္ငံရဲႛ အ႒ကီးဆံုး ေရနံနဲႛ သဘာဝဓာတ္ေငၾႛ ထုတ္လုပ္တဲ့ ကုမၯဏီ ဴဖစ္တဲ့ တရုတ္အမဵိႂးသားပိုင္ ေရနံေကာ္ပိုေရးရႀင္း CNPC က အေကာင္အထည္ေဖာ္ တည္ေဆာက္မႀာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ တရုတ္အစိုးရအေနနဲႛ ဴမန္မာႎိုင္ငံတၾင္း ဴဖစ္ေပၞလာႎိုင္တဲ့ အႎၨရာယ္ေတၾကို မဵက္ကၾယ္ဴပႂ႓ပီး ဒီစီမံကိန္းကို ဆက္လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႎိုင္ငံတၾင္း ေပၝက္ကၾဲမႁ အေဴပာင္းအလဲေတၾ ဴဖစ္လာႎိုင္တယ္လိုႛလည္း ကိုဝင္းေအာင္ က အခုလို ေဴပာပၝတယ္။

ကိုဝင္းေအာင္။    ။“ဒၝေတၾ ဆက္လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ နံပၝတ္တစ္က စစ္အာဏာရႀင္ ႒ကီးစိုးမယ္၊ ေနာက္တခုက သူတိုႛ စစ္တပ္အင္အား တိုးခဵဲႛ႓ပီးေတာ့ ဴပည္သူေတၾကို ဖိႎႀိပ္ခဵႂပ္ခဵယ္မႁေတၾ ဴဖစ္လာႎိုင္တယ္။ ကဵေနာ္တိုႛ ဒီဟာကို ဳကည့္ဴခင္းအားဴဖင့္ ႓ပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ သံဃာ့လႁပ္ရႀားမႁလို ဟာမဵိႂးေပၝ့ေနာ၊္ ဴပည္သူလူထုေတၾ မခံမရပ္ႎိုင္ ေပၝက္ကၾဲမႁေတၾ၊ ငတ္မၾဲေခၝင္းပၝးမႁေတၾ၊ ဆင္းရဲတၾင္းနက္မႁေတၾက တဆင့္ လူထုတိုက္ပၾဲလိုႛေခၞတဲ့ အစိုးရကို ဆန္ႛကဵင္တဲ့ လႁပ္ရႀားမႁေတၾ အခဵိန္မေရၾး ဴဖစ္လာႎိုင္သလို တ႓ပိႂင္နက္တည္းမႀာပဲ တိုင္းရင္းသား အပစ္ရပ္အဖၾဲႛေတၾကလည္း သူတိုႛရဲႛ မေကဵနပ္ခဵက္ေတၾရယ္ တခဵိႂႛ တိုင္းရင္းသားေဒသေတၾမႀာ ရႀိတဲ့ သယံဇာတ အရင္းအဴမစ္ေတၾကို အလၾဲသံုးစား လုပ္ခံရတဲ့အေပၞမႀာ မေကဵမနပ္ ဴဖစ္လာတဲ့အတၾက္ အဲ့ဒၝေတၾက တိုက္ပၾဲေတၾ၊ ဴပည္တၾင္းစစ္ေတၾ အဲ့လိုမဵိႂး လူထုေပၝက္ကၾဲမႁ အေဴပာင္းအလဲေတၾ ဴဖစ္လာႎိုင္တဲ့ အေနအထားမဵိႂး ကဵေနာ္တိုႛအေနနဲႛ သိသိသာသာ႒ကီး သိရႀိလာႎိုင္တာေပၝ့”

ဒီ သဘာဝဓာတ္ေငၾႛ ပိုက္လိုင္းကို ဓာတ္ေငၾႛ ေစလၾတ္ဖိုႛအတၾက္ ႎိုင္ငံတကာ ေဒဝူးကုမၯဏီ ဦးေဆာင္တဲ့ အင္ဒို-ေတာင္ကိုရီးယား Indo-South Korean အဖၾဲႛက ကမ္းလၾန္ေရနံ ထုတ္လုပ္တဲ့ စင္ဴမင့္ေတၾ၊ ကမ္းလၾန္ပင္လယ္ဴပင္ကေန ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းကို သၾယ္တန္းမယ့္ ေရေအာက္ပိုက္လိုင္းနဲႛ ကုုန္းတၾင္းပိုင္း ဓာတ္ေငၾႛ အေဆာက္အဦ ေတၾကိုလည္း တ႓ပိႂင္နက္တည္း တည္ေဆာက္သၾားမႀာဴဖစ္တယ္လိုႛ သိရပၝတယ္။

ေလာေလာဆယ္ ဴပည္ပႎိုင္ငံေတၾကို သဘာဝဓာတ္ေငၾႛ ေရာင္းခဵလိုႛရတဲ့ တန္ဖိုးဟာ စုစုေပၝင္း ႎိုင္င့ံဝင္ေငၾရဲ့ ၅ဝ ရာခိုင္ႎႁန္း နီးပၝးဴဖစ္႓ပီး တႎႀစ္ကို အေမရိကန္ေဒၞလာ ၂ ဒသမ ၄ ဘီလီယံ ရႀိေပမယ့္ ဴမန္မာစစ္အစိုးရဟာ တိုင္းဴပည္ရဲႛ ကဵန္းမာေရးေစာင့္ေရႀာက္မႁနဲႛ ပညာေရးကၸေတၾမႀာ ေငၾေဳကးသံုးစၾဲေနမႁဟာ ဘာမႀ မေဴပာပေလာက္တဲ့ ပမာဏသာ အသံုးဴပႂေနတယ္ဆိုတဲ့ အခဵက္အလက္ အေထာက္ထားေတၾကို စာမဵက္ႎႀာ ၅ဝ ပၝဴပီး အဂႆလိပ္၊ ဴမန္မာ ႎႀစ္ဘာသာနဲႛ ေရးသားထားတဲ့ အာဏာစ႒ကႆန္ အစီရင္ခံစာမႀာ ေဖာ္ဴပထားပၝတယ္။

ဤသတင္းႎႀင့္ပတ္သက္၍

အီးေမးလ္ပိုႛရန္
သတင္းလၿာမႀာယူရန္
ပံုႎႀိပ္ရန္
ဤအေဳကာင္းကို မ႖ေဝရန္

ဆက္ႎၾယ္ေသာသတင္းမဵား

တ႟ုတ္ကို သစ္ေမႀာင္ခုိ ခိုးထုတ္ေနဆဲ Global Witness အစီရင္ခံ

နယ္စပ္မႀာ ဴမန္မာဘက္မႀ လူဦးေရစာရင္းကို တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ ေကာက္ခံ

ဴမန္မာကုန္သည္႒ကီးမဵား ကိုယ္စားလႀယ္႟ံုး တ႟ုတ္ဴပည္မႀာဖၾင့္

ဴမန္မာစစ္အစိုးရထံမႀ တ႟ုတ္အစိုးရက ကုန္သည္မဵားအတၾက္ ေလဵာ္ေဳကးေတာင္း

တ႟ုတ္ဴမန္မာဆက္ဆံေရး ေရႀႚအလားအလာ

တ႟ုတ္ႎုိင္ငံသားေတၾ ဴပန္လည္ထၾက္ခၾာဖိုႛ ႌၿန္ဳကား

နတ္ေမာက္ဴမိႂႛနယ္က လဵိႂႛဝႀက္ေဴမေအာက္လိႁက္ေခၝင္းစီမံကိန္း

၂၀၁၀ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲအတၾက္ စစ္အစိုးရ အာဏာပိုင္မဵား ကၾင္းဆင္းဴပင္ဆင္ေန

လ႖ိႂႚဝႀက္လိုင္ေခၝင္းတခု ထပ္ဴပီးေဖာက္လုပ္ေန

ေရနံကုမၯဏီ႒ကီးမဵားက စစ္အစိုးရကို ဘီလဵံခဵီ၍ အကဵိႂးရႀိေစ