ေမလ ၃ရက္ လာမဲ့စေနေနႛမႀာ ကဵေရာက္မဲ့ ကမႝာ့ သတင္းလၾတ္လပ္ခၾင့္ေနႛအတၾက္ ႒ကိႂတင္ထုတ္ဴပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာမႀာ သတင္းအတၾက္ အင္တာနက္နဲႛ blog တိုႛကို တၾင္တၾင္ကဵယ္ကဵယ္ သံုးလာႎိုင္ေပမဲ့ ကမႝာတဝန္း သတင္းလၾတ္လပ္ခၾင့္ႎႁန္းအရဆိုရင္ တဝက္နီးပၝးခန္ႛ ကဵဆင္းခဲ့တယ္လိုႛ ေဖာ္ဴပထားပၝတယ္။ သတင္းလၾတ္လပ္ခၾင့္ အဆိုး႟ၾားဆံုးႎိုင္ငံေတၾထဲမႀာ ေဴမာက္ကိုးရီးယားႎိုင္ငံက ပထမနဲႛ ဴမန္မာႎိုင္ငံက ဒုတိယဴဖစ္႓ပီးေတာ့ အီရန္၊ Cuba , Libya နဲႛ Zimbabwe စတဲ့ ႎိုင္ငံေတၾလည္း ပၝပၝတယ္။

ဒၝအဴပင္ ပၝကစၤတန္၊ ဘဂႆလားေဒရႀ္နဲႛ ေဂဵာ္ဂဵီယာႎိုင္ငံေတၾမႀာ အာဏာသိမ္းမႁဴဖစ္တဲ့အခဵိန္ နဲႛ ေ႟ၾးေကာက္ပဲၾကဵင္းပတဲ့အခဵိန္ေတၾမႀာ သတင္းမီဒီယာေတၾက အေသးစိတ္ ေဖာ္ဴပဳကတဲ့အတၾက္ အစိုးရအာဏာပိုင္ေတၾက သတင္းေထာက္ေတၾကို အဓိက ပစ္မႀတ္ထား႓ပီး ႎႀိမ္နင္းခဲ့တယ္လိုႛ အစီရင္ခံစာမႀာ ေဖာ္ဴပထားပၝတယ္။ ႎိုင္ငံတႎိုင္ငံမႀာ သတင္းလၾတ္လပ္ခၾင့္ကို ပိတ္ပင္လိုက္႓ပီးဆိုတာနဲႛ အဴခားလၾတ္လပ္ခၾင့္ေတၾလည္း ကန္ႛသတ္ေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ အခဵက္ကို ဴပလိုက္တာဴဖစ္တယ္လိုႛ Freedom House အဖဲၾႚရဲ့ အမႁေဆာင္ ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး Jennifer Windsor က ေဴပာပၝတယ္။

Mexico, Russia နဲႛ ဖိလစ္ပိုင္ႎိုင္ငံေတၾမႀာလည္း သတင္းေထာက္ေတၾအေပၞ အဳကမ္းဖက္မႁေတၾ ရႀိတယ္လိုႛ အစီရင္ခံစာမႀာ ေဖာ္ဴပထားပၝတယ္။ အေနာက္ဥေရာပႎိုင္ငံေတၾကေတာ့ ကမႝာမႀာ သတင္းလၾတ္လပ္ခၾင့္ အရႀိဆံုး ႎိုင္ငံေတၾအဴဖစ္ ရႀိေနဆဲပၝပဲ။ Freedom House ရဲ့ အစီရင္ခံစာအရဆိုရင္ ႎိုင္ငံေပၝင္း ၁၉၅ ႎို္င္ငံမႀာ သတင္းလၾတ္လပ္ခၾင့္ မရႀိတဲ့ ႎိုင္ငံေပၝင္း ၆၄ ႎိုင္ငံရႀိ႓ပီေးတာ့ ၇၂ ႎိုင္ငံက သတင္းလၾတ္လပ္ခၾင့္ အဴပည့္အဝ ရႀိပၝတယ္။ ကဵန္တဲ့ ၅၉ ႎိုင္ငံကဵေတာ့ ဳကားေနအဴဖစ္ ေဖာ္ဴပထားပၝတယ္္။

အစီရင္ခံစာမႀာ ေဖာ္ဴပခဵက္ေတၾနဲႛ ပတ္သက္႓ပီး ဦးေဇာ္မိုးေကဵာ္ရဲ့ တင္ဴပထားပၝတယ္။

မႀတ္ခဵက္မဵား

ေအာက္ပၝပံုစံကို ဴဖည့္စၾက္႓ပီးလ႖င္ မႀတ္ခဵက္မဵား ေရးသားႎိုင္ပၝသည္။ မႀတ္ခဵက္မဵားကို စိစစ္႓ပီးမႀ ေဖာ္ဴပေပးမည္ ဴဖစ္ပၝသဴဖင့္ ဤစာမဵက္ႎႀာေပၞမႀာ ခဵက္ခဵင္း ဴမင္ရမည္မဟုတ္ပၝ။ မဳကာခင္ ေနာက္တခၝ ဴပန္လာ႓ပီး မိမိ၏ မႀတ္ခဵက္ကို ဴပန္ဳကည့္ပၝရန္ ေမတၨာရပ္ခံပၝသည္။